Queitoz 200mg điều trị tâm thần phân liệt và rối loạn lưỡng cực (4 vỉ x 7 viên)

6. Lưu ý

- Thận trọng khi sử dụng

Vì quetiapin có nhiều chỉ định, thông tin an toàn nên được cân nhắc đối với chẩn đoán của từng bệnh nhân và liều đang sử dụng.

Trẻ em:

• Không khuyến cáo sử dụng quetiapin cho trẻ em và thanh thiếu niên dưới 18 tuổi, do thiếu thông tin về an toàn và hiệu quả. Thử nghiệm lâm sàng cho thấy tác dụng không mong muốn có tần suất cao hơn ở trẻ em và thanh thiếu niên so với người lớn (tăng cảm giác ngon miệng, tăng prolactin huyết thanh, nôn, viêm mũi và ngất xỉu) hoặc có thể có tác động khác ở trẻ em (triệu chứng ngoại tháp và khó chịu) và có tác dụng chưa thấy ở người lớn (tăng huyết áp). Thay đổi xét nghiệm chức năng tuyến giáp cũng được thấy ở trẻ em và thanh thiếu niên.
• Hơn nữa, an toàn dài hạn của quetiapin trên sự tăng trưởng và trưởng thành chưa được nghiên cứu trong hơn 26 tuần. Chưa biết tác động lâu dài lên phát triển nhận thức và hành vi.
• Quetiapin làm tăng tần suất triệu chứng ngoại tháp ở trẻ em và thanh thiếu niên khi điều trị tâm thần phân liệt, hưng cảm lưỡng cực và trầm cảm lưỡng cực.

Tự tử/ ý nghĩ tự tử hoặc tình trạng lâm sàng nặng hơn:

• Trầm cảm trong rối loạn lưỡng cực có liên quan đến gia tăng nguy cơ ý nghĩ tự tử, tự làm hại bản thân và tự tử (các biến cố liên quan đến tự tử). Những nguy cơ này tồn tại dai dẳng cho đến khi có sự hồi phục đáng kể. Vì sự cải thiện có thể không xảy ra trong vài tuần đầu điều trị hoặc hơn, nên theo dõi chặt chẽ bệnh nhân cho đến khi có cải thiện rõ. Theo kinh nghiệm lâm sàng chung, nguy cơ tự tử có thể tăng trong giai đoạn đầu hồi phục.
• Thêm vào đó, bác sỹ nên cân nhắc nguy cơ các biến cố liên quan tự tử có thể xảy ra khi ngừng đột ngột quetiapin do các yếu tố nguy cơ của bệnh được điều trị.
• Các tình trạng tâm thần khác mà quetiapin được chỉ định cũng có thể có liên quan đến tăng nguy cơ biến cố liên quan đến tự tử. Thêm vào đó, những tình trạng này có thể cùng xảy ra với cơn trầm cảm nặng. Những thận trọng trên bệnh nhân bị cơn trầm cảm nặng cũng nên được áp dụng cho bệnh nhân bị rối loạn tâm thần khác. Bệnh nhân có tiền sử biến cố liên quan tự tử, hoặc bệnh nhân thể hiện mức độ ý nghĩ tự tử đáng kể trước khi bắt đầu điều trị có nguy cơ cao hơn ý nghĩ tự tử hoặc tự tử, và nên được theo dõi cẩn thận trong quá trình điều trị.
• Theo dõi chặt chẽ bệnh nhân đặc biệt là những người có nguy cơ cao nên đi kèm với điều trị bằng thuốc, đặc biệt là trong giai đoạn đầu điều trị và sau khi thay đổi liều. Bệnh nhân (và người chăm sóc) nên được cảnh báo về sự cần thiết theo dõi bất kỳ tình trạng lâm sàng tệ hơn, hành vi hoặc ý nghĩ tự tử, thay đổi bất thường trong hành vi và cần đến trung tâm y tế ngay lập tức nếu có các triệu chứng này.

Nguy cơ chuyển hóa:

Trong nghiên cứu lâm sàng đã thấy nguy cơ làm tệ hơn tình trạng chuyển hóa, bao gồm thay đổi cân nặng, glucose huyết và lipid, nên đánh giá thông số chuyển hóa của bệnh nhân khi khởi đầu điều trị và nên kiểm soát thường xuyên sự thay đổi các thông số này trong quá trình điều trị. Nên xử trí tình trạng chuyển hóa tệ hơn khi phù hợp lâm sàng.

Triệu chứng ngoại tháp:

Quetiapin có liên quan đến tăng tỷ lệ triệu chứng ngoại tháp ở những bệnh nhân bị cơn trầm cảm nặng trong rối loạn lưỡng cực. Sử dụng quetiapin có liên quan đến chứng ngồi nằm không yên. Tình trạng này thường xảy
ra trong vài tuần đầu điều trị. Ở những bệnh nhân có triệu chứng này, tăng liều có thể có hại.

Rối loạn vận động muộn:

Khi có dấu hiệu hay triệu chứng rối loạn vận động muộn, nên xem xét giảm liều hay ngưng quetiapin. Triệu chứng rối loạn vận động muốn có thể nặng hơn hoặc thậm chí bùng phát sau khi ngừng điều trị.

Buồn ngủ và chóng mặt:

Sử dụng quetiapin có thể gây buồn ngủ và các triệu chứng liên quan, như an thần. Trong thử nghiệm lâm sàng ở bệnh nhân bị trầm cảm lưỡng cực, triệu chứng thường khởi phát trong 3 ngày đầu điều trị với mức độ chủ yếu là nhẹ đến vừa. Nếu bệnh nhân bị buồn ngủ ở mức độ nặng thì có thể cần liên hệ thường xuyên hơn trong ít nhất 2 tuần từ khi khởi phát buồn ngủ, hoặc cho đến khi triệu chứng được cải thiện và có thể cân nhắc ngừng điều trị.

Hạ huyết áp thế đứng:

• Quetiapin có thể gây hạ huyết áp thế đứng và chóng mặt, giống như buồn ngủ, các tình trạng này thường khởi phát ở giai đoạn đầu điều chỉnh liều. Các tình trạng này có thể tăng tỷ lệ chấn thương do tai nạn (té ngã), đặc biệt ở người cao tuổi. Vì vậy, nên khuyên bệnh nhân thận trọng cho đến khi quen với tác dụng của thuốc.
• Quetiapin nên được sử dụng thận trọng đối với bệnh nhân đã biết có mắc bệnh tim mạch, bệnh mạch máu não, hoặc các tình trạng bệnh lý khác có thể gây tụt huyết áp. Nên cân nhắc giảm liều hoặc tăng liều chậm hơn nếu xảy ra hạ huyết áp, đặc biệt là ở bệnh nhân có bệnh tim mạch tiềm ẩn.
• Hội chứng ngưng thở khi ngủ: Hội chứng ngưng thở khi ngủ được báo cáo ở bệnh nhân sử dụng quetiapin. Nên thận trọng ở bệnh nhân sử dụng đồng thời với thuốc ức chế hệ thần kinh trung ương và bệnh nhân có tiền sử hoặc nguy cơ ngưng thở khi ngủ, như người thừa cân/ béo phì hoặc nam giới.

Co giật:

Trong các thử nghiệm lâm sàng có đối chứng, không có khác biệt về tần suất động kinh giữa nhóm bệnh nhân sử dụng quetiapin và nhóm dùng giả dược. Cũng như các thuốc chống loạn thần khác, nên thận trọng khi sử dụng thuốc cho bệnh nhân có tiền sử động kinh.

Hội chứng an thần kinh ác tính:

Hội chứng an thần kinh ác tính có liên quan đến việc điều trị bằng các thuốc chống loạn thần, kể cả quetiapin. Các biểu hiện lâm sàng bao gồm tăng thân nhiệt quá mức, thay đổi trạng thái tâm thần, co cứng cơ, hệ thần kinh tự chủ không ổn định và tăng creatin phosphokinase. Trong trường hợp này, nên ngưng quetiapin và điều trị thích hợp.

Giảm bạch cầu trung tính và mất bạch cầu hạt nặng:

• Giảm bạch cầu trung tính nặng (< 0,5 x 10⁹/L) hiếm khi được ghi nhận trong các thử nghiệm lâm sàng về quetiapin. Hầu hết các trường hợp giảm bạch cầu trung tính nặng xảy ra trong 2 tháng đầu điều trị với quetiapin. Không có mối liên hệ rõ rệt với liều dùng. Các yếu tố nguy cơ có thể xảy ra giảm bạch cầu trung tính bao gồm lượng bạch cầu thấp trước đó và tiền sử giảm bạch cầu trung tính do dùng thuốc. Nên ngưng dùng quetiapin ở bệnh nhân có bạch cầu trung tính < 1,0 x 10⁹/L. Nên theo dõi dấu hiệu và triệu chứng nhiễm trùng và lượng bạch cầu trung tính ở các bệnh nhân này (cho đến khi lượng bạch cầu trung tính vượt quá 1,5 x 10⁹/L).
• Nên cân nhắc giảm bạch cầu trung tính ở bệnh nhân có triệu chứng nhiễm trùng hoặc sốt, đặc biệt là khi thiếu những yếu tố nguyên nhân rõ ràng, và nên được xử trí khi thích hợp về mặt lâm sàng.
• Nên khuyên bệnh nhân thông báo ngay sự xuất hiện của dấu hiệu/ triệu chứng đặc trưng của mất bạch cầu hạt hoặc nhiễm trùng (như sốt, yếu, hôn mê hoặc đau họng) vào bất cứ khi nào trong khi điều trị với quetiapin. Nên thực hiện đếm bạch cầu và bạch cầu trung tính tuyệt đối kịp thời, đặc biệt khi thiếu những yếu tố nguyên nhân rõ ràng.

Tác dụng kháng cholinergic (muscarinic):

• Norquetiapin, chất chuyển hóa có hoạt tính của quetiapin, có ái lực trung bình đến mạnh với nhiều phân nhóm thụ thể muscarinic. Việc này đóng góp vào tác dụng không mong muốn kháng cholinergic khi sử dụng quetiapin ở liều khuyến cáo, khi sử dụng đồng thời với các thuốc khác có tác dụng kháng cholinergic, và trong trường hợp quá liều.
• Nên thận trọng khi sử dụng quetiapin ở bệnh nhân đang dùng thuốc có tác dụng kháng cholinergic (muscarinic). Nên thận trọng khi sử dụng quetiapin ở bệnh nhân được chẩn đoán hoặc có tiền sử bí tiểu, phì đại tuyến tiền liệt có ý nghĩa lâm sàng, tắc nghẽn đường tiêu hóa hoặc các tình trạng liên quan, tăng áp lực nội nhãn hoặc glaucom góc đóng.

Xem thêm ở phần Tương tác của thuốc với các thuốc khác và các loại tương tác khác.

Sử dụng đồng thời quetiapin với thuốc cảm ứng enzym gan mạnh như carbamazepin hoặc phenytoin làm giảm đáng kể nồng độ huyết tương của quetiapin, điều này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của điều trị quetiapin. Ở bệnh nhân sử dụng các thuốc cảm ứng enzym gan, khởi đầu điều trị với quetiapin chỉ nên được thực hiện nếu bác sỹ cân nhắc lợi ích của quetiapin vượt trội so với nguy cơ khi bỏ thuốc cảm ứng enzym gan. Bất kỳ thay đổi nào của thuốc cảm ứng phải từ từ, và thay thế bằng thuốc không cảm ứng nếu cần (ví dụ như natri valproat).

Cân nặng:

Tăng cân đã được báo cáo ở bệnh nhân sử dụng quetiapin, và nên theo dõi và xử trí khi lâm sàng thích hợp theo như hướng dẫn sử dụng thuốc chống loạn thần.

Tăng glucose huyết:

Tăng glucose huyết và/ hoặc tiến triển hoặc nặng hơn bệnh đái tháo đường thường đi kèm với nhiễm toan ceton hoặc hôn mê đã được báo cáo hiếm gặp, bao gồm một số ca tử vong. Trong một vài trường hợp, có sự tăng cân trước đó, điều này có thể là yếu tố nguyên nhân. Nên theo dõi lâm sàng thích hợp theo như hướng dẫn sử dụng thuốc chống loạn thần. Nên quan sát những dấu hiệu và triệu chứng của tăng glucose huyết ở bệnh nhân sử dụng thuốc chống loạn thần bao gồm quetiapin, (như uống nhiều, tiểu nhiều, ăn nhiều và yếu) và bệnh nhân bị đái tháo đường hoặc có yếu tố nguy cơ của đái tháo đường nên được theo dõi định kì do việc kiểm soát glucose khó khăn hơn. Nên theo dõi cân nặng định kì.

Lipid:

Tăng triglycerid, LDL và cholesterol toàn phần, và giảm HDL cholesterol đã được thấy trong thử nghiệm lâm sàng với quetiapin. Nên xử trí thay đổi lipid khi thích hợp về mặt lâm sàng.

Kéo dài khoảng QT:

Đã có báo cáo kéo dài khoảng QT khi dùng quetiapin ở liều điều trị và khi quá liều. Như những thuốc chống loạn thần khác, nên thận trọng khi dùng quetiapin ở bệnh nhân có bệnh tim mạch hoặc tiền sử gia đình kéo dài khoảng QT. Cũng nên thận trọng khi sử dụng quetiapin đồng thời với các thuốc có thể gây kéo dài khoảng QT khác, hoặc với các thuốc chống loạn thần khác, đặc biệt là ở người cao tuổi, ở bệnh nhân bị hội chứng kéo dài khoảng QT bẩm sinh, suy tim sung huyết, phì đại tim, hạ kali huyết hoặc hạ magnesi huyết.

Bệnh cơ tim và viêm cơ tim:

Đã có báo cáo bệnh cơ tim và viêm cơ tim, tuy nhiên mối quan hệ nhân quả với quetiapin chưa được thiết lập. Điều trị với quetiapin nên được đánh giá lại ở bệnh nhân nghi ngờ bị bệnh cơ tim hoặc viêm cơ tim.

Ngừng thuốc:

Triệu chứng cai thuốc cấp tính như buồn ngủ, buồn nôn, nhức đầu, tiêu chảy, nôn, chóng mặt và khó chịu đã được báo cáo sau khi ngừng đột ngột quetiapin. Nên ngừng thuốc từ từ trong khoảng thời gian ít nhất 1 - 2 tuần.

Sử dụng sai và lạm dụng thuốc:

Trường hợp sử dụng sai và lạm dụng thuốc đã được báo cáo. Nên thận trọng khi sử dụng quetiapin ở bệnh nhân có tiền sử lạm dụng rượu hoặc thuốc.

Người cao tuổi bị rối loạn tâm thần liên quan đến mất trí nhớ:

• Quetiapin chưa được chấp thuận để điều trị bệnh nhân rối loạn tâm thần liên quan đến mất trí nhớ.
• Có sự gia tăng khoảng 3 lần nguy cơ biến cố không mong muốn trên mạch máu não được thấy trong thử nghiệm ngẫu nhiên đối chứng giả dược ở bệnh nhân mất trí nhớ sử dụng một số thuốc chống loạn thần không điển hình. Cơ chế sự gia tăng nguy cơ vẫn chưa rõ. Không thể loại trừ nguy cơ với các thuốc chống loạn thần khác hoặc các nhóm bệnh nhân khác. Nên thận trọng khi sử dụng quetiapin ở bệnh nhân có nguy cơ đột quỵ.
• Trong một phân tích tổng hợp cho các thuốc chống loạn thần không điển hình, đã có báo cáo tăng nguy cơ tử vong ở các bệnh nhân cao tuổi bị loạn thần liên quan đến mất trí nhớ so với giả dược.

Khó nuốt:

Khó nuốt đã được báo cáo ở bệnh nhân sử dụng quetiapin. Nên thận trọng khi sử dụng quetiapin ở bệnh nhân có nguy cơ viêm phổi sặc.

Táo bón và tắc ruột:

Táo bón là một yếu tố nguy cơ của tắc ruột. Táo bón và tắc ruột đã được báo cáo khi sử dụng quetiapin, bao gồm trường hợp tử vong ở bệnh nhân có nguy cơ tắc ruột cao hơn, bao gồm bệnh nhân sử dụng đồng thời nhiều thuốc làm giảm nhu động ruột và/ hoặc có thể không báo cáo triệu chứng táo bón. Bệnh nhân bị tắc ruột nên được xử trí bằng cách theo dõi chặt chẽ và chăm sóc khẩn cấp.

Huyết khối tĩnh mạch (VTE):

Trường hợp VTE đã được báo cáo khi sử dụng thuốc chống loạn thần. Vì bệnh nhân điều trị với thuốc chống loạn thần thường có những yếu tố nguy cơ VTE, tất cả những yếu tố nguy cơ VTE nên được xác định trước khi và trong khi điều trị với quetiapin và nên thực hiện các biện pháp phòng ngừa.

Viêm tụy:

Viêm tụy đã được báo cáo khi dùng quetiapin. Trong các ca báo cáo, không phải tất cả nhưng nhiều bệnh nhân có các yếu tố liên quan đến viêm tụy như tăng triglycerid, sỏi mật và uống rượu.

Thông tin thêm:

Thông tin phối hợp quetiapin với divalproex hoặc lithi trong cơn hưng cảm cấp tính vừa đến nặng còn hạn chế; Tuy nhiên, phối hợp điều trị được dung nạp tốt. Thông tin cho thấy tác động hiệp đồng ở tuần thứ 3.

Cảnh báo tá dược:

Thuốc có chứa lactose, bệnh nhân mắc bệnh di truyền hiếm gặp không dung nạp galactose, thiếu hụt Lapp lactase hoặc rối loạn hấp thu glucose-galactose không nên dùng thuốc này.

- Thai kỳ và cho con bú

Ba tháng đầu thai kỳ

Chưa thấy có tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh do sử dụng quetiapin. Tuy nhiên, chưa rút ra được một kết luận rõ ràng. Nghiên cứu trên động vật cho thấy độc tính trên khả năng sinh sản. Vì vậy, chỉ nên sử dụng quetiapin trong thai kỳ nếu lợi ích vượt trội nguy cơ có thể xảy ra.

Ba tháng cuối thai kỳ

Trẻ sơ sinh bị phơi nhiễm thuốc chống loạn thần (bao gồm quetiapin) trong ba tháng cuối thai kỳ có nguy cơ tác dụng không mong muốn bao gồm triệu chứng ngoại tháp và/ hoặc triệu chứng cai thuốc, có thể ở nhiều mức độ nặng và thời gian khác nhau sau khi khởi phát.Đã có báo cáo kích động, tăng trương lực cơ, run, buồn ngủ, suy hô hấp hoặc khó cho ăn. Nên theo dõi trẻ sơ sinh cẩn thận.

Sử dụng thuốc cho phụ nữ cho con bú

Dựa trên những thông tin còn rất hạn chế được công bố, quetiapin tiết qua sữa mẹ, sự tiết quetiapin không cố định ở liều điều trị. Do thiếu thông tin chắc chắn, cần quyết định ngừng cho con bú hoặc ngừng sử dụng quetiapin dựa trên lợi ích của việc cho con bú đối với trẻ và lợi ích của thuốc cho người mẹ.

Khả năng sinh sản

Chưa có đánh giá ảnh hưởng của quetiapin lên khả năng sinh sản ở người. Ảnh hưởng do tăng nồng độ prolactin đã thấy ở chuột, mặc dù điều này không liên quan trực tiếp đến người.

- Khả năng lái xe và vận hành máy móc

Vì tác dụng chủ yếu trên hệ thần kinh trung ương, quetiapin có thể ảnh hưởng đến các hoạt động cần tập trung tinh thần. Vì vậy, nên khuyên bệnh nhân không lái xe hoặc vận hành máy móc cho đến khi biết được sự nhạy cảm của mình với thuốc.

- Tương tác thuốc

• Vì quetiapin tác dụng chủ yếu lên hệ thần kinh trung ương, nên thận trọng khi phối hợp quetiapin với các thuốc tác động lên hệ thần kinh trung ương khác và rượu.
• Nên thận trọng khi dùng quetiapin cho bệnh nhân đang dùng các thuốc khác có tác dụng kháng cholinergic (muscarinic).
• CYP3A4 là enzym chịu trách nhiệm chủ yếu cho chuyển hóa quetiapin qua trung gian cytochrom P450. Chống chỉ định phối hợp quetiapin với các thuốc ức chế CYP3A4, không khuyến cáo sử dụng nước bưởi chùm khi đang dùng quetiapin.
• Các thuốc cảm ứng enzym gan như carbamazepin và phenytoin làm tăng đáng kể độ thanh thải của quetiapin khi sử dụng chung. Điều này có thể làm giảm AUC của quetiapin, ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị. Ở bệnh nhân sử dụng các thuốc cảm ứng enzym gan, khởi đầu điều trị với quetiapin chỉ nên được thực hiện nếu bác sỹ cân nhắc lợi ích của quetiapin vượt trội so với nguy cơ khi bỏ thuốc cảm ứng enzym gan. Bất kỳ thay đổi nào của thuốc cảm ứng phải từ từ, và thay thế bằng thuốc không cảm ứng nếu cần (ví dụ như natri valproat).
• Dược động học của quetiapin không bị thay đổi đáng kể khi dùng chung với thuốc chống trầm cảm imipramin (thuốc ức chế CYP2D6) hoặc fluoxetin (thuốc ức chế CYP3A4 và CYP2D6).
• Dược động học của quetiapin không bị thay đổi đáng kể khi dùng chung với thuốc chống loạn thần risperidon hoặc haloperidol. Thioridazin làm tăng độ thanh thải quetiapin khoảng 70% khi sử dụng đồng thời.
• Dược động học của quetiapin không bị thay đổi sau khi dùng chung với cimetidin.
• Dược động học của lithi không bị thay đổi khi dùng chung với quetiapin.
• Trong một nghiên cứu sử dụng chung lithi và quetiapin phóng thích kéo dài ở người lớn bị hưng cảm cấp tính, có sự gia tăng tỷ lệ biến cố ngoại tháp (cụ thể là run), buồn ngủ và tăng cân ở nhóm dùng thêm lithi so với nhóm dùng giả dược.
• Dược động học của natri valproat và quetiapin không thay đổi ảnh hưởng đến lâm sàng khi dùng chung. Trong một nghiên cứu hồi cứu ở trẻ em và thanh thiếu niên, có sự gia tăng tỷ lệ biến cố giảm bạch cầu và giảm bạch cầu trung tính ở nhóm dùng phối hợp valproat và quetiapin so với nhóm dùng đơn trị liệu.
• Chưa có nghiên cứu chính thức về tương tác với các thuốc tim mạch thường dùng.
• Thận trọng khi sử dụng quetiapin chung với các thuốc có thể gây mất cân bằng điện giải hoặc tăng khoảng QT.
  Có báo cáo dương tính giả trong xét nghiệm miễn dịch enzym của methadon và thuốc chống trầm cảm 3 vòng ở bệnh nhân dùng quetiapin. Nên xác nhận kết quả xét nghiệm miễn dịch nghi ngờ với phương pháp sắc ký thích hợp.