Điều trị giang mai theo phác đồ Bộ Y tế

Giang mai là bệnh truyền nhiễm đang tăng nhanh, gây ra nhiều hệ lụy nếu không được điều trị. Việc phát hiện sớm và tuân thủ đúng phác đồ là chìa khóa để chữa khỏi bệnh. Cùng tìm hiểu chi tíeet về phác đồ điều trị giang mai chính thức từ Bộ Y tế qua bài viết sau!

1Nguyên tắc điều trị giang mai, phân loại giai đoạn

Nguyên tắc điều trị giang mai bắt đầu từ việc xác định rõ giai đoạn và thời gian nhiễm bệnh. Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, phác đồ điều trị được chia thành hai nhóm chính: giang mai sớm (≤ 2 năm kể từ khi nhiễm) và giang mai muộn (> 2 năm hoặc không xác định được thời điểm nhiễm).

Giang mai sớm bao gồm các giai đoạn: giang mai I, giang mai II và giang mai tiềm ẩn sớm (chưa có triệu chứng rõ ràng). Trong khi đó, giang mai muộn gồm giang mai tiềm ẩn muộn và giang mai giai đoạn III.

Phần lớn trường hợp được điều trị ngoại trú và có thể sinh hoạt bình thường sau mỗi đợt điều trị. Tuy nhiên, với những ca giang mai có tổn thương tim mạch, thần kinh hoặc giang mai bẩm sinh, người bệnh cần được theo dõi và điều trị nội trú.

Ngoài ra, việc kiểm tra và xét nghiệm cho bạn tình trong vòng một năm trở lại là cần thiết để phòng ngừa lây nhiễm và hỗ trợ điều trị hiệu quả.

Hình ảnh bệnh giang mai

2Phác đồ điều trị giang mai theo từng giai đoạn

Phác đồ điều trị giang mai theo Bộ Y tế cho người lớn và vị thành niên

Giai đoạn sớm (≤ 2 năm kể từ khi nhiễm)

• Phác đồ ưu tiên: Benzathin Penicillin G 2,4 triệu đơn vị, tiêm bắp sâu một liều duy nhất.
• Phác đồ thay thế (nếu không có Benzathin Penicillin hoặc dị ứng): Procain Penicillin 1,2 triệu đơn vị, tiêm bắp sâu 1 lần/ngày × 10–14 ngày.

Nếu không dùng được Procain Penicillin, lựa chọn một trong các phác đồ sau:

• Doxycyclin 100 mg, uống 2 lần/ngày × 14 ngày.
• Ceftriaxon 1 g, tiêm bắp sâu 1 lần/ngày × 10–14 ngày.
• Azithromycin 2 g, uống liều duy nhất.

Giang mai muộn (> 2 năm hoặc không rõ thời gian mắc)

• Phác đồ ưu tiên: Benzathin Penicillin G 2,4 triệu đơn vị, tiêm bắp sâu 1 lần/tuần × 3 tuần(Khoảng cách giữa các lần tiêm không quá 14 ngày).
• Phác đồ thay thế (nếu không có Benzathin Penicillin hoặc dị ứng): Procain Penicillin 1,2 triệu đơn vị, tiêm bắp sâu 1 lần/ngày × 20 ngày.

Nếu không dùng được Procain Penicillin, lựa chọn: Doxycyclin 100 mg, uống 2 lần/ngày × 30 ngày.[2]

Phác đồ điều trị giang mai theo Bộ Y tế cho phụ nữ mang thai

Giang mai sớm (≤ 2 năm)

• Phác đồ ưu tiên:Benzathin Penicillin G 2,4 triệu đơn vị, tiêm bắp sâu một liều duy nhất.
• Phác đồ thay thế (nếu không có Benzathin Penicillin hoặc dị ứng):Procain Penicillin 1,2 triệu đơn vị, tiêm bắp sâu 1 lần/ngày × 10 ngày.

Nếu không dùng được Procain Penicillin, lựa chọn một trong các phác đồ sau:

• Erythromycin 500 mg, uống 4 lần/ngày × 14 ngày.
• Ceftriaxon 1 g, tiêm bắp sâu 1 lần/ngày × 10–14 ngày.
• Azithromycin 2 g, uống liều duy nhất.

Giang mai muộn (> 2 năm hoặc không rõ thời gian mắc)

• Phác đồ ưu tiên:Benzathin Penicillin G 2,4 triệu đơn vị, tiêm bắp sâu 1 lần/tuần × 3 tuần (Khoảng cách giữa các lần tiêm không quá 14 ngày)
• Phác đồ thay thế (nếu không có Benzathin Penicillin hoặc dị ứng): Procain Penicillin 1,2 triệu đơn vị, tiêm bắp sâu 1 lần/ngày × 20 ngày.

Nếu không dùng được Procain Penicillin, lựa chọn: Erythromycin 500 mg, uống 4 lần/ngày × 30 ngày.[2]

Phác đồ điều trị giang mai bẩm sinh theo Bộ Y tế

Chỉ định điều trị:

• Trẻ được chẩn đoán xác định mắc giang mai bẩm sinh.
• Trẻ sơ sinh không có triệu chứng lâm sàng, nhưng mẹ bị giang mai chưa được điều trị, điều trị chưa đầy đủ, điều trị muộn (trong vòng 30 ngày trước khi sinh) hoặc điều trị với phác đồ không dùng penicillin, không theo hướng dẫn điều trị cho phụ nữ mang thai.

Phác đồ điều trị

Lựa chọn một trong các phác đồ sau:

• Benzyl Penicillin: 100.000–150.000 đơn vị/kg/ngày, tiêm tĩnh mạch chậm trong 10–15 ngày.
• Procain Penicillin: 50.000 đơn vị/kg/ngày, tiêm bắp trong 10–15 ngày.

Ưu tiên sử dụng Benzyl Penicillin nếu có thể tiêm tĩnh mạch.

Trẻ sơ sinh không có triệu chứng lâm sàng và mẹ đã được điều trị đầy đủ, không có dấu hiệu tái nhiễm: chỉ cần theo dõi chặt chẽ.

Nguy cơ lây truyền giang mai từ mẹ sang con phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm: hiệu giá kháng thể xét nghiệm không đặc hiệu của mẹ (ví dụ: RPR), thời gian điều trị và giai đoạn bệnh của mẹ.

Nếu cần điều trị cho trẻ, sử dụng: Benzathin Penicillin G 50.000 đơn vị/kg/ngày, tiêm bắp, liều duy nhất.[2]

3Lưu ý khi điều trị bệnh giang mai

Tuân thủ phác đồ điều trị

• Bệnh nhân phải uống/tiêm đủ liều, đúng thời gian và loại thuốc theo phác đồ đã được chỉ định.
• Không được tự ý ngưng thuốc giữa chừng hoặc thay đổi thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Theo dõi hiệu quả điều trị

• Tái khám định kỳ sau 3, 6 và 12 tháng.
• Kiểm tra hiệu quả bằng xét nghiệm huyết thanh không đặc hiệu (RPR/VDRL).
• Đáp ứng tốt là khi hiệu giá kháng thể giảm ≥ 4 lần so với hiệu giá ban đầu.
• Nếu hiệu giá không giảm hoặc tăng, cần đánh giá lại việc tuân thủ điều trị, khả năng tái nhiễm hoặc đề kháng thuốc.
• Điều trị đồng thời bạn tình: tất cả bạn tình quan hệ trong vòng 12 tháng gần nhất phải được khám và điều trị phòng ngừa ngay cả khi không có triệu chứng.

Lưu ý đặc biệt với phụ nữ mang thai

• Bắt buộc sử dụng Penicillin để đảm bảo hiệu quả và an toàn cho mẹ và thai nhi.
• Trường hợp dị ứng với Penicillin, cần thực hiện giải mẫn cảm theo hướng dẫn trước khi điều trị.
• Các thuốc thay thế khác (như Doxycyclin) không được sử dụng trong thai kỳ do nguy cơ gây hại cho thai nhi.[3]

Người bệnh cần tuân thủ phác đồ điều trị, lịch tái khám định kỳ

Giang mai hoàn toàn có thể phòng ngừa và điều trị hiệu quả nếu phát hiện sớm. Hãy chủ động thăm khám và xét nghiệm định kỳ, đồng thời khuyến khích bạn tình làm xét nghiệm, để cùng nhau duy trì sức khỏe an toàn.