Giới tính thai nhi hình thành khi nào? Làm sao để xác định giới tính

Giới tính của thai nhi được xác định từ lúc thụ thai bởi nhiễm sắc thể nhưng phải mất một thời gian để các bộ phận thực sự phát triển. Hãy cùng tìm hiểu giới tính thai nhi hình thành khi nào trong quá trình mang thai qua bài viết dưới đây nhé.

1Giới tính thai nhi hình thành khi nào?

Giới tính được xác định khi thụ thai bằng sự kết hợp của nhiễm sắc thể giới tính X và Y mà em bé nhận được từ trứng và tinh trùng. Tất cả trứng đều chứa một nhiễm sắc thể X, trong khi tinh trùng chứa một nhiễm sắc thể X hoặc một nhiễm sắc thể Y.

Nam giới có một bộ nhiễm sắc thể XY và nữ giới có một bộ nhiễm sắc thể XX. Các nhiễm sắc thể giới tính này quyết định phôi thai phát triển thành nam hay nữ nhưng phải mất một thời gian, khoảng tuần thứ 7 đến tuần thứ 8 của thai kỳ, để các bộ phận cơ thể thực sự phát triển.[1]

Giới tính nam

Khi trứng có nhiễm sắc thể X tiếp xúc với nhiễm sắc thể Y của tinh trùng sẽ tạo ra hợp tử XY, đây chính là bộ nhiễm sắc thể sẽ hình thành và phát triển thành giới tính nam.

Tinh hoàn, tuyến sản xuất và lưu trữ tinh trùng ở nam phát triển sau 6 đến 7 tuần mang thai. Bắt đầu từ tuần thứ 8, phôi thai có nhiễm sắc thể Y báo hiệu bắt đầu sản xuất testosterone, đẩy mạnh quá trình các ụ mô sinh dục phát triển thành bộ phận sinh dục nam (dương vật).

Vào khoảng tuần thứ 9 thai kỳ, củ sinh dục sẽ dài ra để hình thành dương vật, các chồi phát triển thành tuyến tiền liệt khoảng tuần thứ 10 và hệ thống tiết niệu hoàn thiện vào tuần thứ 14. Nồng độ testosterone tăng trưởng cao nhất trong cơ thể bé trai tương đương với nồng độ ở nam giới trưởng thành vào khoảng tuần thứ 16 của thai kỳ và giảm dần đến khi đạt đến mức độ như ở tuổi dậy thì sớm.

Đến tuần thứ 20, sự phát triển bộ phận sinh dục ngoài của nam giới đã hoàn tất, tinh hoàn di chuyển xuống bìu vào tuần thứ 26. 3 tháng cuối thai kỳ là giai đoạn dương vật của thai nhi phát triển nhiều nhất.[1][2]

Nhiễm sắc thể X tiếp xúc với nhiễm sắc thể Y tạo thành bộ nhiễm sắc thể XY phát triển giới tính nam

Giới tính nữ

Trứng mang nhiễm sắc thể X tiếp xúc với nhiễm sắc thể X của tinh trùng sẽ tạo thành hợp tử XX, là nhiễm sắc thể thể hiện giới tính nữ.

Ở nữ giới, một phân tử truyền tín hiệu khác khiến tuyến sinh dục lưỡng cực phát triển thành buồng trứng và ngăn không cho chúng phát triển thành tinh hoàn. Các phần của ống cận trung thận sau đó sẽ hợp nhất ở đường giữa để tạo thành tử cung, cổ tử cung và phần trên của âm đạo, trong khi các phần không hợp nhất trở thành ống dẫn trứng.[3]

Nang buồng trứng của bé gái bắt đầu hình thành vào khoảng tuần thứ 12 và hoàn thiện vào khoảng tuần thứ 13. Cũng vào tuần thứ 13, nụ sinh dục giữa hai chân phát triển từ từ thành bộ phận sinh dục nữ (âm vật).

Đến tuần thứ 20, hệ thống sinh sản của bé đã phát triển hoàn chỉnh, buồng trứng chứa 6 đến 7 triệu trứng và sẽ giảm xuống còn 2 triệu trứng khi bé chào đời. Vào tuần thứ 22, âm đạo mở ra trên bề mặt tầng sinh môn.[1]

Hợp tử XX tạo từ trứng và tinh trùng là nhiễm sắc thể thể hiện giới tính nữ

2Khi nào có thể biết được giới tính thai nhi?

Vào khoảng 14-16 tuần qua siêu âm, thường có thể xác định được em bé là nam hay nữ bằng cách tìm dương vật. Tuy nhiên, đôi khi kỹ thuật viên có thể nhầm dây rốn với dương vật nên đưa ra kết quả không chính xác.

Siêu âm được thực hiện ở tuần thứ 13 - thường là một phần của quá trình sàng lọc độ mờ da gáy cũng có thể cung cấp manh mối về giới tính của em bé. Ngoài ra, bạn có thể biết sớm hơn bằng xét nghiệm trước sinh không xâm lấn (NIPT) - một xét nghiệm phân tích DNA thai nhi từ nhau thai vào khoảng tuần thứ 10 của thai kỳ.

Cách duy nhất để biết chắc chắn giới tính của thai nhi trước khi sinh là thực hiện xét nghiệm chẩn đoán chuyên sâu như chọc ối hoặc sinh thiết gai nhau (CVS - Chorionic Villus Sampling),...[1]

Siêu âm thường có thể xác định giới tính của em bé vào tuần thứ 18 đến 22 của thai kỳ

3Yếu tố ảnh hưởng đến quá trình hình thành giới tính thai nhi

Trứng của mẹ sẽ luôn mang nhiễm sắc thể X (nữ). Tuy nhiên, tinh trùng của bố có thể mang nhiễm sắc thể X hoặc Y (nam). Do đó, giới tính của em bé được xác định bởi nhiễm sắc thể di truyền từ bố. [4]

Hơn nữa, nghiên cứu của Shettles chỉ mang tính tham khảo và không hoàn toàn chính xác. Tuy nhiên, nghiên cứu này cũng đưa ra một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến quá trình hình thành giới tính của thai nhi như sau:

• Thời gian giao hợp: Quan hệ tình dục vào đầu thời kỳ dễ thụ thai có nhiều khả năng sinh con gái, mặc khác khi quan hệ tình dục gần và trong thời gian rụng trứng có nhiều khả năng sinh con trai.
• Độ pH âm đạo: Để thụ thai một bé trai, người phụ nữ cần phải đạt cực khoái trước khi nam giới xuất tinh, ngược lại thì dễ thụ thai một bé gái.
• Tư thế giao hợp: Tư thế cho phép tinh trùng được giải phóng càng gần cổ tử cung càng tốt dễ mang thai bé trai. Mặt khác, nếu muốn sinh con gái, tư thế tốt nhất là tư thế cho phép thâm nhập nông để tinh trùng phải di chuyển xa hơn trong môi trường âm đạo có tính axit, hỗ trợ tinh trùng X nhiều hơn.

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quá trình hình thành giới tính thai nhi

4Làm thế nào để xác định giới tính thai nhi?

Xác định giới tính của thai nhi thường được thực hiện trong quá trình siêu âm thai kỳ và một số phương pháp khác gồm:[4]

• Siêu âm: Trong giai đoạn thai kỳ, phương pháp siêu âm được sử dụng để xem xét cơ quan sinh dục và sự phát triển của thai nhi. Từ đó chỉ ra các đặc điểm giới tính như dương vật và âm hộ nhưng có thể không chính xác 100%.
• Xét nghiệm trước sinh không xâm lấn (NIPT). Tuy nhiên, có những yếu tố ảnh hưởng đến độ chính xác như thời điểm xét nghiệm (xét nghiệm càng sớm thì độ chính xác càng thấp), chất lượng mẫu máu và khả năng phát hiện các bất thường về di truyền có thể không được chẩn đoán ở người mẹ.
• Xác định qua ADN như lấy mẫu nhung mao nhau thai (CVS), chọc ối,... Tuy nhiên đây là phương pháp xâm lấn và có nguy cơ sảy thai nhỏ nên xét nghiệm này chỉ được thực hiện đối với những phụ nữ có nguy cơ cao bất thường về di truyền và/hoặc nhiễm sắc thể.
• Xác định giới tính sau khi sinh: Trong một số trường hợp, giới tính của thai nhi có thể không rõ ràng dựa trên siêu âm. Trong trường hợp này, việc xác định giới tính có thể được thực hiện sau khi thai nhi chào đời, dựa trên các đặc điểm ngoại hình và sinh lý.

Xét nghiệm trước sinh không xâm lấn (NIPT) có thể xác định giới tính thai nhi

Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn đọc thêm những thông tin về sự hình thành giới tính và các tác động ảnh hưởng đến quá trình sinh bé trai hay bé gái. Hãy chia sẻ bài viết này đến mọi người nếu bạn thấy hữu ích nhé!