Ngũ bội tử

Ngũ bội tử được dùng như một bài thuốc hiệu quả chữa các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa như: Tiêu chảy lâu ngày, lỵ, đi tiểu ra máu... Đây cũng là một vị thuốc để trị nhọt độc, các vết loét trong miệng. Trị ho lâu ngày, ngực nóng.

Công dụng của ngũ bội tử trong điều trị bệnh được đảm nhiệm chủ yếu bởi tanin có trong thành phần. Với thành phần là tanin, ngũ bội tử có khả năng cầm máu rất tốt. Các vết loét trên da, niêm mạc, tổ chức khi tiếp xúc với tanin sẽ tủa và đanh lại, tạo thành một lớp cứng làm máu đông lại và ngừng chảy. Nhờ đó mà có thể cầm máu. Tanin còn tác dụng lên dây thần kinh làm đầu dây thần kinh cứng lại, do đó có tác dụng gây tê.

Một công dụng của ngũ bội tử không thể thiếu đó là khả năng giải độc. Tanin có thể tác dụng tủa với các chất ancaloit, làm giảm sự hấp thụ để giải độc cơ thể. Dựa vào khả năng này của tanin mà nó được dùng để tạo nên các loại thuốc giải độc.

Dược liệu ngũ bội tử có thành phần là axit galic. Chất này có khả năng chống lại nhiều loại tế bào ung thư. Do đó, đây cũng là một thành phần trong các thuốc điều trị ung thư.

Ngoài ra, ngũ bội tử còn được biết đến với khả năng giảm đau hiệu quả. Trong trường hợp có tổn thương phổi do thuốc lá gây ra, ngũ bội tử cũng là một vị thuốc điều trị đem lại kết quả cao.

Với các công dụng trên, dược liệu ngũ bội tử góp phần không nhỏ trong điều trị các bệnh lý. Tuy nhiên việc sử dụng vị thuốc này cũng cần lưu ý về liều lượng sử dụng. Mỗi ngày, mỗi người dùng từ 4g đến 12g ngũ bội tử khô. Liều dùng có thể thay đổi theo tình trạng bệnh và bài thuốc đang sử dụng.

Ngũ bội tử được dùng ở dạng thuốc sắc, thuốc bột, làm hoàn. Dùng khoảng 1.5 – 6g/ ngày.

Tả lỵ do thấp nhiệt, thực tà, ngoại cảm không nên sử dụng.

Tiêm thuốc ở liều cao dưới da có thể gây khó thở, tinh thần kích động, hoại tử tại chỗ và tử vong trong 24 giờ (thực nghiệm trên súc vật).

Tính vị: Vị đắng chua, mặn, tính bình.

Quy kinh: Thận, Đại trường, Cạn và Phế.

Kết quả nghiên cứu cho thấy Ngũ bội tử có tác dụng giảm đau và chống viêm, có thể là một loại thuốc triển vọng trong điều trị viêm và đau.

Axit gallic được tìm thấy trong Ngũ bội tử có tác dụng chống ung thư chống lại nhiều loại tế bào ung thư. Một nghiên cứu cho thấy chất này có vai trò tiềm năng trong điều trị ung thư dạ dày.

Trong ba mô hình nấm da mở chó, dung dịch Ngũ bội tử cải thiện đáng kể tổn thương da và diệt nấm. Hiệu quả diệt nấm vượt quá 85% sau khi điều trị bằng dung dịch Ngũ bội tử vào ngày thứ 14.

Dung dịch Ngũ bội tử đường uống cho thấy hoạt động chống tiêu chảy đáng kể trong mô hình tiêu chảy do dầu thầu dầu ở chuột.

Chiết xuất Ngũ bội tử là một chất ức chế hLDH-A mạnh với khả năng đáng kể để ngăn chặn sự tăng sinh của các tế bào ung thư vú ở người.

Chiết xuất Ngũ bội tử là một ứng cử viên trị liệu cho tổn thương phổi do thuốc lá gây ra.

Nơi khô ráo, tránh ẩm thấp.

Cây muối có sống nhiều năm, có chiều cao từ 2 - 8m. Thân gỗ, lá mọc so le, lá dạng kép lẻ, mỗi lá gồm có 7 – 14 lá chét. Lá chét có phiến hình trứng, không cuốn, mép lá có răng cưa to và thô. Lá rộng khoảng 2.5 – 9cm và dài khoảng 5 - 14cm.

Hoa mọc thành cụm, kích thước nhỏ, màu trắng sữa, hay mọc ở đầu cành. Cụm hoa dài khoảng 20 – 30cm. Cây ra hoa vào tháng 8 – 9 và sai quả vào tháng 10. Quả có màu đỏ cam, bên trong có chứa 1 hạt.

Sâu ngũ bội thường sống ký sinh trên cây muối. Loài ký sinh này thường đục cành lá của cây và tạo thành từng chỗ sùi (được gọi là ngũ bội tử). Ngũ bội tử có kích thước nhỏ, dài khoảng 3 – 6cm và hình dạng không đều.