Lactase

Khi enzym lactase được bổ sung vào chế độ ăn hoặc thực phẩm, nó sẽ thủy phân đường lactose thành hai loại đường đơn giản là glucose và galactose. Quá trình này giúp cơ thể dễ dàng hấp thụ các phân tử đường, từ đó giảm bớt các triệu chứng khó chịu về tiêu hóa như đầy hơi, đau bụng và tiêu chảy thường gặp ở những người không dung nạp lactose. Nhờ vậy, những người thiếu hụt enzyme lactase có thể tiêu thụ các sản phẩm từ sữa mà không gặp trở ngại trong việc hấp thu dinh dưỡng.

Bên cạnh đó, lactase còn được ứng dụng rộng rãi trong công nghiệp thực phẩm để sản xuất các sản phẩm sữa ít hoặc không chứa lactose, phục vụ nhu cầu của người tiêu dùng nhạy cảm với lactose. Việc này không chỉ giúp mở rộng thị trường tiêu thụ mà còn tạo ra các sản phẩm sữa có vị ngọt tự nhiên hơn, nhờ sự có mặt của glucose và galactose, hai sản phẩm thủy phân từ lactose. Như vậy, enzym lactase đóng vai trò quan trọng không chỉ trong hỗ trợ tiêu hóa mà còn góp phần phát triển ngành công nghiệp thực phẩm theo hướng thân thiện với sức khỏe người tiêu dùng.

Liều dùng enzyme lactase thường không cố định mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố như mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng không dung nạp lactose, lượng lactose trong bữa ăn và dạng chế phẩm lactase được sử dụng (viên, nhỏ giọt, nhai, bột). Ở người lớn, liều dùng phổ biến dao động từ 6000 đến 9000 IU và nên uống enzyme ngay trước hoặc trong bữa ăn có chứa sữa hoặc các sản phẩm từ sữa để enzyme phát huy hiệu quả tối ưu. Người bệnh thường bắt đầu với liều thấp và tăng dần đến khi đạt được hiệu quả mong muốn.

Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, enzyme lactase được dùng dưới dạng nhỏ giọt, được thêm vào sữa mẹ hoặc sữa công thức sau khi sữa đã được làm ấm (khoảng 37 độ C) và nên để yên khoảng 30 phút để enzyme phân giải lactose trước khi cho trẻ uống.

Khi sử dụng enzyme lactase cần lưu ý và thận trọng một số điểm sau:

• Không dùng lactase cho trẻ dưới 4 tuổi mà không có chỉ dẫn của bác sĩ nhi khoa.
• Một số sản phẩm lactase có chứa aspartame, do đó nên tránh dùng cho người mắc phenylketonuria, một bệnh di truyền gây không thể phân giải phenylalanine.
• Lactase thường được coi là an toàn và hiếm khi gây tác dụng phụ nghiêm trọng, nhưng một số người có thể bị dị ứng với thành phần của sản phẩm, biểu hiện bằng các triệu chứng như phát ban, ngứa, sưng tấy hoặc khó thở. Trong trường hợp có phản ứng dị ứng nghiêm trọng, cần ngừng sử dụng và tìm kiếm sự trợ giúp y tế ngay lập tức.
• Người dùng cần thông báo cho bác sĩ hoặc dược sĩ về tất cả các loại thuốc, thực phẩm chức năng đang sử dụng để tránh tương tác không mong muốn, mặc dù lactase chưa ghi nhận tương tác nghiêm trọng với thuốc khác.
• Do lactase được bán như một thực phẩm bổ sung, các sản phẩm có thể khác nhau về hàm lượng và chất lượng, vì vậy nên chọn sản phẩm từ nhà cung cấp uy tín và tuân thủ đúng hướng dẫn sử dụng trên nhãn.

Enzyme lactase khi sử dụng thường khá an toàn và ít gây tác dụng phụ nghiêm trọng. Tuy nhiên, một số người có thể gặp phải các tác dụng phụ nhẹ như khó chịu ở dạ dày, buồn nôn, đầy hơi hoặc chướng bụng, đặc biệt nếu dùng enzyme không đúng liều hoặc sử dụng khi dạ dày trống rỗng. Trong trường hợp hiếm gặp, một số người có thể phản ứng dị ứng với các thành phần phụ trong viên lactase, gây ngứa, phát ban hoặc sưng tấy da.

Phụ nữ mang thai và cho con bú nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng các sản phẩm bổ sung lactase dù enzyme này được xem là an toàn khi sử dụng đúng liều.

Enzyme lactase bị phân hủy bởi nhiệt độ cao nên không nên pha chung với sữa nóng hoặc đun sôi sữa sau khi thêm enzym.

Enzym lactase (β-galactosidase) là một enzyme được sản xuất chủ yếu ở ruột non, có vai trò quan trọng trong việc phân giải đường lactose trong sữa thành hai loại đường đơn giản là glucose và galactose để cơ thể dễ dàng hấp thụ và sử dụng làm năng lượng. Khi thiếu hụt enzym này, lactose không được phân giải hết sẽ gây ra hiện tượng không dung nạp lactose, dẫn đến các triệu chứng khó chịu về tiêu hóa.

Hoạt động của lactase có thể được bảo vệ và tăng cường thông qua các phương pháp ổn định, chẳng hạn như cố định enzyme trong các vật liệu polymer, giúp enzyme bền vững hơn và có thể tái sử dụng trong công nghiệp thực phẩm không chứa lactose. Ngoài nguồn gốc tự nhiên từ ruột người, lactase còn được chiết xuất từ các vi khuẩn như Bacillus licheniformis để sản xuất thực phẩm chức năng, hỗ trợ người không dung nạp lactose. Những nghiên cứu và ứng dụng tiên tiến này nhằm nâng cao hiệu quả và độ ổn định của lactase trong y sinh và ngành công nghiệp thực phẩm hiện đại.