Quả roi là gì? Quả roi có tác dụng gì đối với sức khỏe?

Quả roi là loại trái cây quen thuộc, vị thanh mát, nhiều nước và thường được dùng như món ăn nhẹ trong những ngày nóng. Tuy nhiên, ngoài cảm giác giòn ngọt dễ ăn, nhiều người cũng thắc mắc quả roi có tác dụng gì, ăn bao nhiêu là hợp lý và ai nên thận trọng khi dùng. Cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết sau!

1Quả roi là gì?

Đặc điểm và phân loại quả roi

Quả roi là trái cây nhiệt đới, còn được gọi bằng nhiều tên khác tùy vùng miền như mận, mận nước, bòng bòng hoặc wax apple, water apple trong tiếng Anh. Tên khoa học thường được nhắc đến là Syzygium samarangense, thuộc họ Sim.

Quả roi thường có hình chuông hoặc hình lê nhỏ, vỏ mỏng, bóng, màu xanh nhạt, hồng, đỏ hoặc đỏ sẫm tùy giống. Phần thịt quả giòn xốp, nhiều nước, vị ngọt nhẹ hoặc chua thanh, nên thường được ăn trực tiếp, chấm muối ớt hoặc dùng trong các món tráng miệng đơn giản.

Khi chọn mua, bạn nên ưu tiên quả roi tươi, vỏ nguyên vẹn, không dập nát, không có mùi lạ và có nguồn gốc rõ ràng.[1]

Giá trị dinh dưỡng của quả roi

Giá trị dinh dưỡng của quả roi nằm ở hàm lượng nước cao, năng lượng thấp và có thêm chất xơ, vitamin và khoáng chất. Quả roi thường được nhắc đến là loại trái cây mọng nước, phù hợp để dùng như món ăn nhẹ trong chế độ ăn cân bằng.

Trong quả roi có thể chứa vitamin C, chất xơ, một số khoáng chất như kali, canxi, magie và các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên. Hàm lượng cụ thể có thể thay đổi tùy giống, độ chín, vùng trồng và cách bảo quản sau thu hoạch.

Nhờ nhiều nước và ít béo, quả roi có thể là lựa chọn nhẹ bụng hơn so với các món ăn vặt nhiều đường, nhiều dầu mỡ. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng chỉ cần ăn quả roi là có thể giảm cân hoặc cải thiện sức khỏe, vì hiệu quả còn phụ thuộc vào toàn bộ chế độ ăn và lối sống.[2]

Quả roi là trái cây nhiệt đới mọng nước, ít calo và có vị thanh mát dễ ăn

2Tác dụng của quả roi đối với sức khỏe

Hỗ trợ tiêu hóa

Một trong những tác dụng quả roi thường được nhắc đến là hỗ trợ tiêu hóa nhờ chứa nước và chất xơ. Chất xơ giúp tăng khối lượng phân, hỗ trợ nhu động ruột và góp phần duy trì thói quen đi tiêu đều đặn hơn khi kết hợp với chế độ ăn đủ rau, trái cây và uống đủ nước.

Với người thường ăn ít rau quả, hay dùng đồ ăn nhanh hoặc dễ bị đầy bụng do khẩu phần thiếu chất xơ, thêm quả roi vào bữa phụ có thể là cách đơn giản để tăng lượng trái cây trong ngày. Quả roi cũng có độ giòn và vị thanh mát, nên khá dễ ăn trong thời tiết nóng.

Dù vậy, không nên xem quả roi là thuốc chữa táo bón hoặc bệnh đường ruột. Nếu tình trạng đau bụng, táo bón, tiêu chảy kéo dài, đi ngoài ra máu hoặc sụt cân bất thường, bạn nên đi khám để được đánh giá nguyên nhân.

Tăng cường miễn dịch

Quả roi hỗ trợ tăng cường hệ miễn dịch nhờ chứa vitamin C và các chất chống oxy hóa tự nhiên. Vitamin C là dưỡng chất cần thiết cho hoạt động của hệ miễn dịch, đồng thời tham gia bảo vệ tế bào trước tác động của các gốc tự do.

Trong chế độ ăn hằng ngày, bạn có thể dùng quả roi xen kẽ với cam, ổi, bưởi, dâu tây, rau xanh và các loại trái cây khác để đa dạng nguồn vitamin. Cách ăn đa dạng thường tốt hơn việc chỉ tập trung vào một loại quả, vì mỗi thực phẩm có ưu điểm dinh dưỡng riêng.

Tuy nhiên, quả roi không giúp phòng bệnh tuyệt đối hay làm khỏi bệnh. Sức đề kháng còn phụ thuộc vào giấc ngủ, vận động, tiêm chủng, vệ sinh cá nhân, bệnh nền và chất lượng bữa ăn tổng thể.

Lợi ích cho sức khỏe tim mạch

Quả roi khi dùng trong chế độ ăn lành mạnh, ít muối, ít chất béo bão hòa và giàu rau quả. Trái cây tươi thường cung cấp nước, chất xơ, kali và các chất chống oxy hóa, đây đều là những yếu tố có lợi cho chế độ ăn tốt cho tim mạch.

Kali là khoáng chất có vai trò trong cân bằng dịch, hoạt động cơ và chức năng thần kinh. Khi được bổ sung từ thực phẩm tự nhiên như rau quả, kali có thể hỗ trợ kiểm soát huyết áp trong bối cảnh chế độ ăn hợp lý.

Một nghiên cứu trên chuột ăn chế độ giàu cholesterol cho thấy chiết xuất quả roi Syzygium samarangense có tiềm năng hỗ trợ cải thiện một số chỉ dấu liên quan đến rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ và chức năng mạch máu. Tuy nhiên, đây là nghiên cứu trên động vật và dùng chiết xuất, không đồng nghĩa với việc ăn quả roi tươi có thể điều trị bệnh tim mạch, mỡ máu hoặc gan nhiễm mỡ ở người.[1]

Quả roi có thể hỗ trợ tiêu hóa, miễn dịch và bổ sung vào chế độ ăn lành mạnh

3Lưu ý khi sử dụng quả roi

Tác dụng phụ có thể gặp

Quả roi là loại trái cây dễ ăn, nhưng nếu ăn quá mức, một số người có thể gặp đầy bụng, khó tiêu, đau bụng nhẹ hoặc đi ngoài lỏng. Nguyên nhân thường đến từ việc ăn quá nhiều trái cây nhiều nước, dùng lúc bụng quá đói hoặc ăn kèm nhiều muối ớt, đường, nước chấm kích thích tiêu hóa.

Với người có dạ dày nhạy cảm, bạn nên bắt đầu bằng lượng vừa phải, ăn sau bữa chính hoặc dùng như bữa phụ. Nếu sau khi ăn có triệu chứng ngứa miệng, nổi mẩn, buồn nôn, đau bụng nhiều hoặc khó thở, cần ngừng ăn và theo dõi sát.

Quả roi không gây hại tuyệt đối, nhưng cũng không nên ăn thay cơm hoặc dùng như cách ép cân nhanh. Một chế độ ăn tốt vẫn cần đủ tinh bột, chất đạm, chất béo lành mạnh, rau xanh và nhiều loại trái cây khác nhau.

Ai nên thận trọng khi ăn quả roi?

Một số đối tượng nhạy cảm nên thận trọng hơn khi ăn quả roi, gồm người có hệ tiêu hóa yếu, dễ tiêu chảy, người đang bị đau bụng, trẻ nhỏ chưa quen ăn trái cây giòn và người từng có phản ứng dị ứng với trái cây cùng nhóm.

Phụ nữ mang thai có thể ăn quả roi như một phần của khẩu phần trái cây nếu được rửa sạch, chọn nguồn an toàn và ăn lượng vừa phải. Tuy nhiên, nếu đang có đái tháo đường thai kỳ, rối loạn tiêu hóa hoặc được bác sĩ hướng dẫn chế độ ăn riêng, nên hỏi ý kiến nhân viên y tế trước khi ăn thường xuyên.

Người bệnh thận mạn, người phải kiểm soát kali nghiêm ngặt hoặc đang theo chế độ ăn điều trị cũng nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi thay đổi lượng trái cây trong khẩu phần. Liên hệ với dược sĩ của nhà thuốc để được hướng dẫn chi tiết nếu bạn đang dùng thuốc dài ngày hoặc có bệnh nền cần kiêng khem.

Ăn quá nhiều quả roi có thể gây đầy bụng hoặc khó chịu tiêu hóa

4Cách sử dụng quả roi an toàn

Cách chế biến

Để sử dụng an toàn, bạn nên chọn quả roi còn tươi, vỏ căng, không dập, không thâm nhũn và không có mùi lên men. Trước khi ăn, hãy rửa quả dưới vòi nước sạch, dùng tay chà nhẹ bề mặt và cắt bỏ phần dập nếu có.

Quả roi thường ngon nhất khi ăn tươi. Bạn có thể cắt miếng nhỏ, ăn kèm sữa chua không đường, trộn salad trái cây hoặc làm sinh tố cùng một ít sữa chua, đá và không thêm quá nhiều đường.

Nếu dùng cho trẻ nhỏ hoặc người cao tuổi, nên cắt miếng vừa ăn để tránh hóc và giúp dễ nhai hơn. Không nên ngâm quả roi đã cắt trong nước quá lâu vì dễ làm giảm độ giòn và tăng nguy cơ nhiễm khuẩn nếu để ở nhiệt độ phòng.

Liều lượng khi sử dụng

Bạn có thể ăn quả roi như một món trái cây hằng ngày, khoảng 1 - 2 quả vừa hoặc một chén nhỏ quả đã cắt cho bữa phụ. Nếu ăn vào thấy đầy bụng, đau bụng hoặc đi ngoài lỏng thì nên giảm lượng ăn.

Với người đang giảm cân, quả roi có thể dùng thay bánh kẹo, nước ngọt hoặc đồ ăn vặt nhiều calo. Tuy nhiên, bạn vẫn nên ăn đa dạng trái cây, rau xanh, chất đạm và ngũ cốc để bữa ăn đủ chất hơn.

Nên chọn quả roi tươi, rửa sạch và ăn với lượng vừa phải để dùng an toàn hơn

5Các câu hỏi liên quan

Quả roi có tốt cho người bị tiểu đường không?

Người bị tiểu đường vẫn có thể ăn quả roi trong một số trường hợp, nhưng cần tính vào tổng lượng carbohydrate của bữa ăn và theo dõi đường huyết cá nhân. Quả roi có nhiều nước, có chất xơ và ít năng lượng hơn nhiều món tráng miệng ngọt, nên có thể là lựa chọn nhẹ hơn nếu ăn lượng vừa phải.

Tuy nhiên, phản ứng đường huyết sau ăn khác nhau ở từng người. Người bệnh tiểu đường nên ăn nguyên quả thay vì ép lấy nước, tránh chấm đường hoặc muối ớt nhiều đường, đồng thời ưu tiên ăn cùng bữa chính hoặc bữa phụ có kiểm soát.

Quả roi có thể gây dị ứng không?

Quả roi có thể gây dị ứng ở một số người, dù không phổ biến. Phản ứng có thể gồm ngứa môi, ngứa họng, nổi mẩn, đau bụng, buồn nôn hoặc khó chịu sau ăn.

Nếu trước đây bạn từng dị ứng với một loại trái cây hoặc có cơ địa dị ứng, hãy thử lượng nhỏ trước. Trường hợp xuất hiện khó thở, sưng môi, sưng lưỡi, chóng mặt hoặc nổi mẩn lan nhanh, cần đến cơ sở y tế ngay.

Có nên ăn quả roi hàng ngày không?

Bạn có thể ăn quả roi hằng ngày nếu cơ thể dung nạp tốt, nhưng nên ăn xen kẽ với nhiều loại trái cây khác để khẩu phần đa dạng hơn. Ăn lặp lại một loại quả mỗi ngày không gây vấn đề với đa số người khỏe mạnh, nhưng dễ làm bữa ăn đơn điệu.

Cách hợp lý là dùng quả roi như một bữa phụ mát, ít năng lượng, kết hợp thêm rau xanh, đạm tốt, ngũ cốc nguyên hạt và uống đủ nước. Nếu ăn hàng ngày mà xuất hiện đầy hơi, đau bụng hoặc rối loạn tiêu hóa, nên giảm lượng ăn và theo dõi lại.

Ăn quả roi đúng cách giúp bữa phụ nhẹ nhàng, đa dạng và phù hợp với sức khỏe

Quả roi là trái cây thanh mát, dễ ăn và có thể bổ sung vào chế độ ăn hằng ngày nếu dùng đúng lượng. Tuy nhiên, bạn nên ăn đa dạng nhiều loại trái cây, chọn quả có nguồn gốc rõ ràng và không dùng quả roi để thay thế thuốc hoặc phác đồ điều trị bệnh.