Rôm sảy là bệnh gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Rôm sảy là tình trạng da liễu phổ biến, thường xuất hiện khi thời tiết nóng ẩm hoặc cơ thể tiết nhiều mồ hôi. Hãy cùng tìm hiểu nguyên nhân và cách điều trị bệnh rôm sảy hiệu quả nhé!

1Rôm sảy là bệnh gì?

Rôm sảy (còn gọi là rôm, sảy hoặc phát ban nhiệt) là một tình trạng viêm da xảy ra khi tuyến mồ hôi bị tắc nghẽn, khiến mồ hôi không thoát ra ngoài mà tích tụ dưới da. Tình trạng này thường gặp khi thời tiết nóng ẩm hoặc cơ thể đổ nhiều mồ hôi, đặc biệt ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ vì tuyến mồ hôi chưa phát triển hoàn thiện.

Rôm sảy được xem là tình trạng da lành tính, đa số trường hợp có thể tự cải thiện khi da được giữ khô thoáng và cơ thể được làm mát. Tuy nhiên, nếu rôm sảy kéo dài thì bạn nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị phù hợp. [1]

Rôm sảy là chứng bệnh ngoài da thường gặp vào thời tiết nóng ẩm

2Các loại rôm sảy thường gặp

Rôm sảy dạng tinh thể

Rôm sảy tinh thể là dạng nhẹ nhất của rôm sảy, thường gặp ở trẻ sơ sinh (đặc biệt dưới 2 tuần tuổi) nhưng cũng có thể xuất hiện ở người lớn. Tình trạng này biểu hiện bằng các mụn nước nhỏ, kích thước khoảng 1 - 2 mm, trong suốt như giọt nước trên da.

Do tổn thương rất nông nên rôm sảy tinh thể thường không gây viêm, ít ngứa và dễ vỡ. Các nốt này thường xuất hiện ở cổ, đầu và thân trên và tự biến mất sau thời gian ngắn khi lớp da bề mặt bong ra hoặc khi da được giữ khô thoáng.

Rôm sảy đỏ

Rôm sảy đỏ là dạng rôm sảy phổ biến nhất, xảy ra khi các ống tuyến mồ hôi bị tắc ở lớp da sâu hơn, gây ra phản ứng viêm. Tình trạng này khiến da xuất hiện các sẩn đỏ hoặc mụn nước lớn hơn, kèm cảm giác ngứa, châm chích hoặc hơi đau, đặc biệt khi cơ thể đổ nhiều mồ hôi.

Ở trẻ sơ sinh (thường từ 1 - 3 tuần tuổi), rôm sảy đỏ thường xuất hiện ở vùng cổ, nách và bẹn. Trong khi đó, ở người lớn, các nốt rôm sảy thường gặp tại những vùng da bị quần áo cọ xát như thân mình hoặc tay chân. Trong một số trường hợp, các nốt rôm sảy có thể chứa mủ do nhiễm khuẩn, khi đó tình trạng này được gọi là rôm sảy mủ.

Rôm sảy sâu

Rôm sảy sâu là dạng rôm sảy hiếm gặp hơn, xảy ra khi tuyến mồ hôi bị tắc ở lớp sâu giữa biểu bì và hạ bì của da. Tình trạng này khiến da xuất hiện các nốt sẩn lớn, cứng và có màu gần giống màu da, thường không liên quan đến nang lông. Các nốt rôm sảy có thể gây ngứa nhẹ hoặc đôi khi không có triệu chứng rõ ràng.

Rôm sảy sâu thường gặp ở những người từng bị rôm sảy đỏ nhiều lần. Phát ban thường xuất hiện ở vùng thân mình, đôi khi lan ra cánh tay hoặc chân, đặc biệt sau khi cơ thể đổ nhiều mồ hôi. Các nốt sẩn có thể xuất hiện nhanh sau khi ra mồ hôi và giảm dần trong vòng khoảng một giờ khi cơ thể ngừng đổ mồ hôi. [2]

3Nguyên nhân gây ra bệnh rôm sảy

Rôm sảy thường xảy ra khi tuyến mồ hôi bị tắc nghẽn, khiến mồ hôi không thể thoát ra ngoài mà tích tụ dưới da, từ đó gây kích ứng và hình thành các nốt rôm sảy. Một số yếu tố phổ biến có thể làm tăng nguy cơ nổi rôm sảy gồm:

• Thời tiết nóng và độ ẩm cao: Nhiệt độ môi trường tăng khiến cơ thể tiết nhiều mồ hôi, dễ dẫn đến tắc tuyến mồ hôi.
• Đổ mồ hôi nhiều: Vận động mạnh, làm việc trong môi trường nóng hoặc bị sốt có thể khiến mồ hôi tiết ra quá mức.
• Mặc quần áo quá chật hoặc bí: Quần áo không thoáng khí làm mồ hôi khó bay hơi và tăng ma sát với da.
• Dùng sản phẩm bôi da quá dày: Một số loại kem dưỡng hoặc dầu có thể làm bít lỗ chân lông, khiến tuyến mồ hôi dễ bị tắc.
• Da bị ma sát liên tục: Các vùng da như cổ, nách, bẹn hoặc khuỷu tay dễ bị cọ xát, làm tăng nguy cơ hình thành rôm sảy.

Đổ mồi hôi thường xuyên là nguyên nhân phổ biến gây rôm sảy

4Triệu chứng bệnh rôm sảy

Người bị rôm sảy thường có một số dấu hiệu đặc trưng sau: [3]

• Nổi các nốt đỏ hoặc mụn nước nhỏ trên da.
• Ngứa, châm chích hoặc nóng rát nhẹ.
• Da hơi đỏ hoặc kích ứng.
• Các nốt rôm sảy xuất hiện thành từng đám.
• Thường gặp ở cổ, lưng, ngực, nách, bẹn hoặc vùng da dễ đổ mồ hôi.

Da sẽ nổi mụn nhỏ, mẩn đỏ và gây ngứa ngáy khi bị rôm sảy

5Ai dễ bị rôm sảy?

Một số nhóm đối tượng sau đây có nguy cơ cao bị rôm sảy:

• Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ: Do cấu tạo da mỏng manh và hệ điều nhiệt chưa ổn định.
• Người sống ở vùng nhiệt đới: Tiếp xúc thường xuyên với nhiệt độ cao.
• Vận động viên: Những người tập luyện cường độ cao trong thời gian dài.
• Người nằm liệt giường: Ma sát da liên tục với ga trải giường trong tình trạng sốt hoặc nóng.

6Rôm sảy có nguy hiểm không?

Rôm sảy thường là tình trạng da lành tính và hiếm khi gây nguy hiểm. Trong đa số trường hợp, các nốt rôm sảy sẽ tự cải thiện sau vài ngày nếu da được giữ khô thoáng và cơ thể tránh môi trường quá nóng.

Tuy nhiên, nếu vùng da bị rôm sảy bị gãi nhiều, sưng đỏ, có mủ hoặc kéo dài, nguy cơ nhiễm trùng da có thể xảy ra và cần được bác sĩ kiểm tra để điều trị kịp thời.

7Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Bạn nên đi khám bác sĩ nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Rôm sảy kéo dài nhiều ngày nhưng không cải thiện.
• Vùng da bị rôm sảy sưng, đỏ nhiều hoặc đau.
• Xuất hiện mụn mủ, dịch vàng hoặc dấu hiệu nhiễm trùng da.
• Người bệnh bị sốt hoặc cảm thấy mệt mỏi.
• Trẻ nhỏ quấy khóc nhiều, khó ngủ hoặc gãi liên tục do ngứa.

8Cách điều trị rôm sảy

Chăm sóc da đúng cách

Người bệnh nên hạn chế ở môi trường nóng bức, mặc quần áo rộng rãi, thoáng khí và thấm hút mồ hôi tốt để giúp da thông thoáng. Ngoài ra, việc tắm bằng nước mát, giữ cơ thể sạch sẽ và lau khô nhẹ nhàng sau khi tắm cũng giúp giảm kích ứng và hạn chế tình trạng nổi rôm sảy.

Đối với trẻ nhỏ, phụ huynh nên giữ phòng ngủ thoáng mát, thay quần áo thường xuyên và tránh quấn trẻ quá kín. Đồng thời, hạn chế sử dụng các loại kem hoặc dầu bôi quá dày vì có thể làm bít lỗ chân lông, khiến tình trạng rôm sảy trở nên nặng hơn.

Sử dụng thuốc khi cần thiết

Trong trường hợp rôm sảy gây ngứa nhiều hoặc khiến da bị kích ứng, bác sĩ có thể khuyến nghị sử dụng một số thuốc bôi ngoài da để giảm triệu chứng. Ví dụ, kem calamine có tác dụng làm dịu da và giảm ngứa, trong khi corticosteroid nhẹ (thuốc chống viêm da) có thể giúp giảm viêm và kích ứng ở vùng da bị rôm sảy.

Nếu vùng da có dấu hiệu nhiễm trùng như sưng đỏ, có mủ hoặc đau, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng sinh bôi hoặc thuốc điều trị phù hợp. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc bôi mạnh hoặc thuốc kháng sinh khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế để tránh làm tình trạng da trở nên nghiêm trọng hơn.

Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc nếu chưa có chỉ định của bác sĩ

9Cách phòng ngừa rôm sảy

Để hạn chế nguy cơ bị rôm sảy, bạn có thể áp dụng một số biện pháp sau:

• Tắm rửa thường xuyên, đặc biệt sau khi ra nhiều mồ hôi và lau khô da ở các vùng dễ đổ mồ hôi như cổ, nách, bẹn.
• Vệ sinh cá nhân sạch sẽ mỗi ngày, tắm nước mát, sử dụng xà phòng không gây khô, xà phòng kháng khuẩn để giảm vi khuẩn trên da.
• Thường xuyên chọn các trang phục rộng rãi, vải có độ thấm hút mồ hôi tốt, không tích ẩm, nhất là vào thời tiết nóng, ẩm.
• Hạn chế dùng kem, thuốc mỡ có thành phần dầu, dầu khoáng vì chúng dễ làm bít ống bài tiết mồ hôi.
• Khi bị ngứa, có dấu hiệu bị rôm sảy nên dùng các miếng gạc lạnh để làm mát da, giảm ngứa da, không cho trẻ nhỏ gãi ngứa để tránh bị trầy xước da.
• Không đưa trẻ đến những nơi quá đông người, chật chội, trẻ dễ bị nóng, xuất mồ hôi.
• Không cho trẻ mặc tã quá thường xuyên, chọn tã đúng kích cỡ của trẻ.
• Hạn chế cho trẻ ra nắng, tiếp xúc với ánh sáng gắt, không cho trẻ ra ngoài nắng từ khoảng 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều.
• Chọn chỗ ngủ mát mẻ, thoáng khí cho trẻ, không ủ trẻ quá kín.

Bạn nên tắm rửa thường xuyên, đặc biệt sau khi ra nhiều mồ hôi

10Cách phòng ngừa rôm sảy

Rôm sảy có lây không?

Rôm sảy không phải bệnh truyền nhiễm nên không lây từ người sang người. Tình trạng này xảy ra do tắc nghẽn tuyến mồ hôi khi cơ thể ra nhiều mồ hôi, không phải do vi khuẩn hay virus.

Rôm sảy bao lâu thì hết?

Trong hầu hết trường hợp, rôm sảy tự cải thiện sau vài ngày khi da được giữ khô thoáng và tránh môi trường nóng. Nếu triệu chứng kéo dài hơn một tuần hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng, nên đi khám bác sĩ.

Việc giữ da khô thoáng, vệ sinh cơ thể đúng cách và hạn chế môi trường nóng bức sẽ giúp giảm khó chịu và phòng ngừa rôm sảy hiệu quả. Nếu thấy bài viết hay, hãy chia sẻ cho người thân và bạn bè cùng biết nhé!