Vitamin A có rất nhiều tác dụng đối với cơ thể, đặc biệt quan trọng cho sức khỏe của đôi mắt. Vậy vitamin A có tác dụng gì cho mắt, hãy cùng nhau tìm hiểu thông qua bài viết dưới đây nhé!
Vitamin A là gì?
Vitamin A là một vitamin tan trong dầu được lưu trữ trong gan. Có hai loại vitamin A được tìm thấy trong chế độ ăn uống:[1]
- Vitamin A chuyển hóa (retinol, retinyl este) được tìm thấy trong các sản phẩm như thịt, cá, thịt gia cầm và thực phẩm từ sữa, có thể sử dụng trực tiếp.
- Tiền chất của vitamin A được tìm thấy trong thực phẩm có nguồn gốc thực vật như trái cây và rau quả. Beta-carotene là loại tiền vitamin A phổ biến nhất.
Vitamin A là một nhóm các hợp chất có đặc tính chống oxy hóa, mang lại vai trò quan trọng đối với thị lực, sự phát triển của xương và sức khỏe hệ miễn dịch.
1Vitamin A bổ mắt như thế nào?
Vitamin A là một vitamin tan trong dầu được lưu trữ trong gan. Có hai loại vitamin A được tìm thấy trong chế độ ăn uống:[1]
- Vitamin A chuyển hóa (retinol, retinyl este) được tìm thấy trong các sản phẩm như thịt, cá, thịt gia cầm và thực phẩm từ sữa, có thể sử dụng trực tiếp.
- Tiền chất của vitamin A được tìm thấy trong thực phẩm có nguồn gốc thực vật như trái cây và rau quả. Beta-carotene là loại tiền vitamin A phổ biến nhất.
Vitamin A là một nhóm các hợp chất có đặc tính chống oxy hóa, mang lại vai trò quan trọng đối với thị lực, sự phát triển của xương và sức khỏe hệ miễn dịch.
Vitamin A là một vi chất cần thiết cho thị lực và sức khỏe của mắt. Chế độ ăn uống đầy đủ vitamin A có thể cải thiện khả năng nhìn vào ban đêm và giữ cho thị lực ở trạng thái tốt nhất, bảo vệ và chống lại một số bệnh về mắt như thoái hóa điểm vàng do tuổi tác.
Ngoài ra, vitamin A cũng giúp bảo vệ và duy trì kết mạc - lớp màng mỏng bao phủ bề mặt mắt, bên trong mí mắt và giác mạc - lớp ngoài cùng của mắt.
Vitamin A là một vi chất cần thiết cho thị lực và sức khỏe của mắt
2Công dụng của vitamin A đối với mắt
Bảo vệ giác mạc
Giác mạc là một bộ phận không có mạch máu, nhưng vẫn cần vitamin A để duy trì chức năng và cấu trúc bình thường, hỗ trợ hoạt động trơn tru của tế bào biểu mô kết mạc và giác mạc.[2]
Do đó, vitamin A giúp bảo vệ bề mặt của mắt (giác mạc) nên rất cần thiết để có một thị lực tốt.
Vitamin A giúp bảo vệ bề mặt giác mạc của mắt
Ngăn ngừa khô mắt
Vitamin A là thành phần cấu tạo màn nước mắt và hỗ trợ sự dính chặt vào bề mặt giác mạc, đồng thời tham gia vào quá trình biệt hoá tổ chức biểu mô của các cơ quan trên cơ thể. Khi cơ thể không được cung cấp đủ vitamin A khiến cho niêm mạc, biểu mô kết mạc, giác mạc ở mắt bị khô và sừng hoá dẫn đến bệnh lý khô mắt.
Các nghiên cứu cho thấy thuốc nhỏ mắt chứa vitamin A có hiệu quả trong điều trị khô mắt. Do đó, khi cung cấp đủ vitamin A cho mắt có thể ngăn ngừa tình trạng khô mắt.[3]
Thuốc nhỏ mắt vitamin A có hiệu quả trong điều trị khô mắt
Điều trị viêm kết mạc
Thuốc nhỏ mắt vitamin A (retinol palmitate) đã được chứng minh là có hiệu quả trong điều trị viêm kết mạc. Đồng thời, các tổn thương viêm kết giác mạc vùng rìa cũng không tái phát ở những bệnh nhân này khi tiếp tục bôi thuốc.[4]
Vitamin A có hiệu quả trong điều trị viêm kết mạc
Chống nhiễm trùng, tăng cường miễn dịch
Vitamin A thúc đẩy sự kết hợp và điều tiết trong hệ thống miễn dịch bẩm sinh và thích ứng, tăng cường chức năng miễn dịch và khả năng đề kháng trước nhiều bệnh truyền nhiễm.[5]
Vitamin A có thể tăng cường chức năng miễn dịch mắt
Kết hợp với vitamin khác làm giảm nguy cơ mất thị lực do thoái hoá điểm vàng
Vitamin A khi kết hợp với các vitamin có chức năng chống oxy hóa khác dường như cũng đóng vai trò làm giảm nguy cơ mất thị lực do thoái hóa điểm vàng (AMD).
Trong nghiên cứu năm 2006 ở những người bị AMD được sử dụng hàng ngày, vitamin tổng hợp gồm 7160 IU vitamin A (dạng beta-carotene), vitamin C, vitamin E, kẽm và đồng đã cho thấy giảm 25% nguy cơ mắc bệnh AMD giai đoạn nặng trong thời gian 6 năm.[6]
Vitamin A khi kết hợp với các vitamin làm giảm nguy cơ mất thị lực do thoái hóa điểm vàng
Kết hợp với lutein cải thiện thị lực ở người bị viêm võng mạc sắc tố
Một nghiên cứu năm 2011 đã báo cáo và nhận định rằng những người bị viêm võng mạc sắc tố khi uống bổ sung vitamin A (15.000 IU) và lutein (12 mg) hàng ngày có thể làm chậm sự mất thị lực ngoại biên hơn những người không sử dụng kết hợp này.[7]
Vitamin A kết hợp với lutein có thể hỗ trợ thị lực ở người bị viêm võng mạc sắc tố
Làm chậm sự tiến triển của bệnh Stargardt
Bệnh Stargardt là một bệnh lý do thoái hóa điểm vàng ở mắt, làm suy giảm thị lực trung tâm ở tuổi vị thành niên.
Một nghiên cứu cho rằng vitamin A chuyển hóa đã ức chế sự phát triển của các chất lắng đọng dạng cục trong võng mạc có liên quan đến những thay đổi thoái hóa và mất thị lực. Từ đó, dạng vitamin A tổng hợp biến đổi có thể làm chậm sự tiến triển của bệnh Stargardt.[8]
Vitamin A tổng hợp biến đổi có thể làm chậm sự tiến triển của bệnh Stargardt
3Trường hợp nào cần bổ sung vitamin A
Vitamin A cần được bổ sung vào cơ thể khi gặp các tình trạng:
- Thiếu vitamin A: Có thể xảy ra ở những người suy dinh dưỡng, bị bệnh đái tháo đường hoặc bị bệnh u, xơ nang,...
- Bệnh lý mắt ảnh hưởng tới võng mạc: Bổ sung vitamin A có thể làm chậm tiến triển của các bệnh lý về mắt có gây tổn hại tới võng mạc.
- Trẻ em đang mắc bệnh sởi kèm thiếu vitamin A: Giúp giảm thiểu nguy cơ tử vong cũng như các biến chứng của bệnh sởi.
- Bệnh bạch sản miệng: Việc điều trị bằng vitamin A giúp giảm đáng kể bệnh bạch sản miệng mà không có bất kỳ tác dụng phụ nào.[9]
- Tiêu chảy sau sinh đẻ và giảm tử vong trong thai sản.
- Phòng tránh quáng gà trong thai sản: Việc bổ sung vitamin A với nhu cầu tăng khoảng 10 - 20%, liều khuyến cáo 800 mcg/ngày cho phụ nữ mang thai giúp ngăn ngừa bệnh quáng gà.[10]
- Ung thư cổ tử cung: Việc hấp thụ vitamin A, D và carotenoids có thể ức chế sự phát triển ung thư cổ tử cung sớm.[11]
Bổ sung vitamin A cho phụ nữ mang thai giúp ngăn ngừa bệnh quáng gà
4Bổ sung vitamin A như thế nào là hợp lý
Ủy ban Thực phẩm và Dinh dưỡng (FNB) tại Viện Hàn lâm Khoa học, Kỹ thuật và Y học Quốc gia Hoa Kỳ khuyến nghị về lượng vitamin A như sau:[12]
- Từ sơ sinh đến 6 tháng: 400mcg.
- Từ 7 - 12 tháng: 500mcg.
- Từ 1 - 3 tuổi: 300mcg.
- Từ 4 - 8 tuổi: 400mcg.
- Từ 9 - 13 tuổi: 600mcg.
- Từ 14 tuổi trở lên: 900mcg đối với nam và 700mcg đối với nữ.
- Đối với phụ nữ có thai: 750mcg khi 14 - 18 tuổi và 770 mcg khi 19 - 50 tuổi.
- Đối với phụ nữ cho con bú: 1200mcg từ 14 - 18 tuổi và 1300mcg khi 19 - 50 tuổi.
Vitamin A được bổ sung vào cơ thể với lượng khác nhau tùy vào thời điểm
5Phòng ngừa thiếu vitamin A một cách hiệu quả
Bổ sung vitamin A từ nguồn thực phẩm
- Nguồn động vật: Hàm lượng vitamin A chuyển hóa cao nhất trong gan, cá, trứng và các sản phẩm từ sữa.
- Nguồn thực vật: Các loại rau lá xanh như rau bina, cải kale, súp lơ xanh, rau màu cam và vàng, các sản phẩm từ cà chua, trái cây và một số loại dầu thực vật.
Vitamin A được bổ sung từ nguồn thực phẩm của cả động vật và thực vật
Sử dụng thuốc bổ vitamin A
Vitamin A có thể được cung cấp từ thực phẩm bổ sung độc lập dưới dạng retinyl acetate, retinyl palmitate, beta-carotene và hầu hết các loại vitamin tổng hợp. Sử dụng thuốc bổ sung vitamin A thường được điều chỉnh phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể.
Vitamin A có thể được cung cấp từ thực phẩm bổ sung
6Những lưu ý khi bổ sung vitamin A cho mắt
Lưu ý khi bổ sung vitamin A cho trẻ em
- Việc sử dụng thuốc bổ vitamin hay thực phẩm chức năng không thể thay thế được thức ăn hàng ngày.
- Không được dùng thừa vitamin A vì sẽ gây tích lũy và ngộ độc.
- Nếu dùng loại Multivitamin thì chỉ nên sử dụng viên uống không được chứa quá 5.000 đơn vị quốc tế (IU) vitamin A và không quá 400 IU vitamin D.
- Nếu dùng loại vitamin dạng dung dịch uống cần sử dụng số giọt hoặc thể tích (số ml) theo đúng hướng dẫn sử dụng thuốc.
- Để trẻ em dễ uống và hấp thụ, nên sử dụng vitamin bổ sung dạng dung dịch thay vì viên uống.
Nên cho trẻ em dùng vitamin bổ sung dạng lỏng giúp dễ uống và hấp thu
Thận trọng khi bổ sung vitamin A cho phụ nữ có thai
Vitamin A là một vi chất dinh dưỡng cần thiết và quan trọng cho sức khỏe của bà bầu và thai nhi. Sự thiếu hụt vitamin A ở thai phụ có thể cũng là một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng:
- Hạn chế sự phát triển và tăng trưởng của thai nhi.
- Giảm đáp ứng miễn dịch, tăng tỷ lệ bệnh tật.
- Mắc các bệnh về mắt, nhất là quáng gà.
- Đề kháng insulin và không dung nạp glucose ở tuổi trưởng thành, liên quan đến đái tháo đường và tiểu đường thai kỳ.
- Nghiêm trọng có thể dẫn đến chết phôi thai sớm.
Tuy nhiên không nên dùng quá liều vitamin A cho bà bầu, đặc biệt trong 60 ngày đầu ở tam cá nguyệt thứ nhất. Sự gia tăng vitamin A trong máu của mẹ có nguy cơ dẫn đến sảy thai và dị tật bẩm sinh liên quan đến hệ thống thần kinh trung ương và tim mạch.
Do đó, phụ nữ có thai được khuyến khích bổ sung nguồn vitamin A đầy đủ và tốt nhất là thông qua chế độ ăn uống cân bằng, lành mạnh. Ngoài ra, nếu cần bổ sung thì tối đa chỉ được 10.000 IU vitamin A mỗi ngày cho thai phụ.[13]
Thận trọng khi sử dụng vitamin A cho phụ nữ có thai để tránh gây dị tật bẩm sinh
Tương tác thuốc có thể gặp phải
Vitamin A có thể gây ra một số tương tác và làm trầm trọng hơn tác dụng phụ khi sử dụng chung với các loại thuốc bôi ngoài da như:
- Một số loại thuốc kháng sinh như tetracyclin, minocyclin có thể gây tăng huyết áp nội sọ.
- Các thuốc có thể gây tổn hại cho gan như acetaminophen, carbamazepine, isoniazid (INH), amiodarone, methotrexate, methyldopa, itraconazole, erythromycin,…
- Thuốc chống đông máu warfarin có thể làm tăng nguy cơ bị thâm tím và chảy máu.
Vitamin A kết hợp warfarin có thể làm tăng nguy cơ bị thâm tím và chảy máu
Vitamin A là một vi chất dinh dưỡng quan trọng giúp tăng cường thị lực và đem lại sức khỏe cho đôi mắt. Tuy nhiên chỉ nên sử dụng bổ sung vitamin A với một lượng vừa phải, tránh sử dụng quá nhiều gây ngộ độc ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của cơ thể. Hãy chia sẻ để lan tỏa những thông tin này đến mọi người bạn nhé!
Nguồn tham khảo
Vitamin A
https://medlineplus.gov/ency/article/002400.htmVitamin A, systemic T-cells, and the eye: Focus on degenerative retinal disease
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9339908/
Xem thêm 
Xem nguồn
Link bài gốc
Lấy link!https://giadinhmoi.vn/vitamin-a-bo-mat-nhu-the-nao-7-cong-dung-cua-vitamin-a-doi-voi-mat-d88254.html
