Cá đù có tác dụng gì? Giá trị dinh dưỡng và lợi ích đối với sức khỏe

Cá đù, còn gọi là cá lù đù, là loại cá biển quen thuộc trong bữa ăn của nhiều gia đình Việt. Không chỉ có thịt mềm và vị ngọt tự nhiên, cá đù còn cung cấp protein cùng nhiều vitamin, khoáng chất cần thiết. Vậy cá đù có tác dụng gì và nên ăn như thế nào để nhận được giá trị dinh dưỡng phù hợp, cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết sau!

Giá trị dinh dưỡng có trong cá lù đù

Cá đù có phần thịt trắng, săn chắc, vị ngọt nhẹ và tương đối ít xương dăm. Loại cá này có thể dùng để chế biến món ăn cho nhiều thành viên trong gia đình, nhưng vẫn cần loại bỏ xương cẩn thận khi dùng cho trẻ nhỏ và người lớn tuổi. Bảng dưới đây cung cấp thông tin tham khảo về thành phần dinh dưỡng trong 100g cá đù tươi.

Cá đù cung cấp protein cùng nhiều vitamin và khoáng chất, trong khi hàm lượng chất béo bão hòa tương đối thấp. Khi được chế biến bằng cách hấp, luộc hoặc nướng với ít dầu, cá đù có thể là lựa chọn phù hợp cho người đang kiểm soát cân nặng. Người bị rối loạn mỡ máu nên sử dụng khẩu phần hợp lý và ăn theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

Lợi ích của cá đù đối với sức khỏe

Cá đù cung cấp protein cùng một số vitamin, khoáng chất cần thiết cho cơ thể. Khi được chế biến bằng cách hấp, luộc, kho hoặc nướng ít dầu, loại cá này có thể góp phần làm phong phú thực đơn và bổ sung nguồn đạm từ thủy sản.

Bổ sung protein cho cơ thể

Protein trong cá cung cấp các axit amin thiết yếu, tham gia vào quá trình duy trì và phục hồi mô. Đây là dưỡng chất cần thiết đối với nhiều nhóm tuổi, đặc biệt là người trung niên và cao tuổi cần kết hợp chế độ ăn đủ đạm với vận động phù hợp để duy trì khối lượng cơ.

Góp phần xây dựng chế độ ăn tốt cho tim mạch

Cá biển cung cấp axit béo omega-3, tuy nhiên hàm lượng có thể khác nhau tùy từng loài. Cá đù không nên được xem là thực phẩm có khả năng trực tiếp làm giảm cholesterol LDL hoặc phòng ngừa xơ vữa động mạch. Thay vào đó, sử dụng cá trong chế độ ăn cân đối, đặc biệt khi thay thế những món chứa nhiều chất béo bão hòa, có thể góp phần hỗ trợ sức khỏe tim mạch. Ăn hai khẩu phần cá mỗi tuần và ưu tiên các loại cá béo giàu omega-3.

Bổ sung dưỡng chất cần thiết cho xương

Tùy theo loài và phần cá được sử dụng, cá đù có thể cung cấp phốt pho cùng một lượng vitamin D nhất định. Phốt pho tham gia cấu tạo xương và răng, còn vitamin D hỗ trợ cơ thể hấp thu canxi. Tuy nhiên, hàm lượng các chất này trong cá đù cần được xác định theo từng sản phẩm và không nên xem việc ăn cá là biện pháp duy nhất để phòng ngừa loãng xương.

Mẹo chọn cá tươi: Nên chọn cá có mắt trong, mang đỏ hồng, vảy bám chắc và không có mùi bất thường. Phần thịt cá tươi thường săn, có độ đàn hồi và nhanh trở lại trạng thái ban đầu sau khi ấn nhẹ.

Lượng muối cao trong cá khô có thể làm mất tác dụng giãn mạch của Omega-3, gây giữ nước và áp lực lên hệ tuần hoàn, đặc biệt là ở người cao tuổi.

Lưu ý khi ăn cá đù

Cá đù có thể góp mặt trong chế độ ăn cân đối, nhưng người mắc bệnh gút, tăng huyết áp hoặc đang phải hạn chế natri cần chú ý đến khẩu phần và cách chế biến.

Người mắc bệnh gút và tăng huyết áp cần thận trọng

Cá đù cũng như nhiều loại hải sản có chứa purin, nhưng hàm lượng cụ thể có thể thay đổi tùy loài và chưa có đủ cơ sở để khẳng định mức 110 mg/100g là dữ liệu của USDA. Khi vào cơ thể, purin được chuyển hóa thành axit uric; nếu tích tụ quá mức, các tinh thể urat có thể hình thành tại khớp và gây đau, sưng. Vì vậy, người đang có cơn gút cấp hoặc cần kiểm soát axit uric nên tham khảo bác sĩ về loại cá và khẩu phần phù hợp.

Đối với người bị tăng huyết áp, nên hạn chế cá đù khô, cá muối và các món chế biến quá mặn vì thường chứa nhiều natri. Tiêu thụ natri quá mức có thể làm tăng huyết áp và ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe tim mạch. Nên ưu tiên cá tươi, chế biến nhạt và kiểm tra hàm lượng natri trên bao bì nếu sử dụng sản phẩm đóng gói.

Nhận biết dấu hiệu dị ứng cá

Người có tiền sử dị ứng với cá hoặc hải sản nên thận trọng khi ăn cá đù. Các triệu chứng có thể xuất hiện sau khi ăn gồm nổi mề đay, ngứa, sưng môi hoặc lưỡi, đau bụng, buồn nôn và khó thở.

Nếu người bệnh khó thở, khò khè, sưng vùng miệng hoặc họng, chóng mặt hay có dấu hiệu mất ý thức, cần gọi cấp cứu 115 và đưa đến cơ sở y tế ngay. Đây có thể là biểu hiện của phản vệ và không nên tự theo dõi tại nhà.

Cách giảm độ mặn của cá khô: Có thể ngâm cá trong nước sạch hoặc nước ấm khoảng 15-20 phút, sau đó rửa lại trước khi chế biến. Cách này chỉ giúp giảm một phần muối trên bề mặt, không loại bỏ hoàn toàn natri. Người bị tăng huyết áp hoặc phải ăn nhạt vẫn nên hạn chế khẩu phần và ưu tiên cá tươi.

Cách chế biến cá đù giúp hạn chế hao hụt dưỡng chất

Chiên cá ở nhiệt độ cao trong thời gian dài có thể làm giảm một phần axit béo omega-3 và một số vitamin nhạy cảm với nhiệt. Món chiên cũng hấp thụ thêm dầu, làm tăng lượng calo của bữa ăn. Vì vậy, bạn có thể ưu tiên những cách chế biến sau:

• Hấp với hành, gừng hoặc nấu canh: Những phương pháp này sử dụng ít dầu, giúp cá giữ được độ mềm và vị ngọt tự nhiên.
• Nướng bằng giấy bạc: Giấy bạc giúp hạn chế cá tiếp xúc trực tiếp với nguồn nhiệt, giữ độ ẩm và giảm nguy cơ cháy khét. Không nên để giấy bạc tiếp xúc lâu với các nguyên liệu có tính axit mạnh như chanh hoặc giấm.
• Nấu cá chín hoàn toàn: Cá cần được nấu chín đều, thịt chuyển màu đục và dễ tách bằng đũa hoặc nĩa. Điều này giúp giảm nguy cơ nhiễm vi sinh vật và ký sinh trùng, đặc biệt quan trọng với trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người lớn tuổi và người có hệ miễn dịch suy yếu.

Cá đù là nguồn cung cấp protein cùng nhiều vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể. Để món ăn vừa ngon vừa phù hợp với chế độ dinh dưỡng, bạn nên chọn cá tươi, chế biến chín kỹ, sử dụng ít dầu và hạn chế các sản phẩm cá khô chứa nhiều muối. Nếu thấy bài viết hữu ích, hãy chia sẻ để nhiều người có thêm thông tin khi lựa chọn và chế biến cá đù cho bữa ăn gia đình.