Gãy xương đùi là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Xương đùi là một xương lớn trong cơ thể. Chấn thương gãy xương đùi là một chấn thương gây ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe của người bệnh và có thể gây tử vong nếu không được xử trí đúng cách. Cùng tìm hiểu nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị gãy xương đùi qua bài viết dưới đây nhé!

1Gãy xương đùi là gì?

Xương đùi là xương dài nối giữa xương chậu với xương cẳng chân. Đây là xương dài nhất, khỏe nhất và cũng là xương nặng nhất của cơ thể.

Do cần một lực rất mạnh tác động vào mới có thể khiến cho xương này bị gãy nên khi tình trạng này xảy ra, người bệnh cần phải được can thiệp y tế ngay lập tức.[1]

Gãy xương đùi thường do một chấn thương năng lượng lớn

2Các loại gãy xương đùi

Tùy thuộc vào vị trí mà người ta chia gãy xương đùi thành 3 loại như sau:

• Gãy cổ xương đùi: là gãy phần tiếp xúc giữa xương đùi và xương chậu.
• Gãy thân xương đùi: là vết thương ở giữa xương đùi. Đây là loại gãy nặng nề cần được xử trí rất khẩn cấp.
• Gãy trên lồi cầu xương đùi: là tình trạng gãy ở trên đầu gối. Tình trạng này xảy ra khi lực tác động hướng tới đầu gối.[2]

3Gãy xương đùi có nguy hiểm không?

Gãy xương đùi là một chấn thương cần được xử trí ngay do nếu không được can thiệp kịp thời có thể dẫn tới những vấn đề sau:

• Mất máu nặng khi đầu ổ gãy đâm vào các tổ chức mạch máu, các bó cơ, làm tổn thương các mạch máu lớn ở vùng đùi.
• Sốc do đau đớn hoặc mất máu quá nhiều.
• Nếu gãy hở có nguy cơ nhiễm khuẩn ổ gãy, có thể gây viêm xương tủy xương, nhiễm khuẩn huyết.
• Tổn thương đầu gối dẫn tới phải thay khớp gối.

Gãy xương đùi thường gây nên tình trạng mất máu

4Nguyên nhân gây ra gãy xương đùi

Xương đùi là một xương lớn và rất khó gãy. Xương này chỉ bị gãy khi gặp tác động rất lớn của ngoại lực như tai nạn giao thông, ngã hoặc lực tác động kiểu xoắn vặn thường gặp trong tai nạn thể thao như bóng đá, bóng rổ, thể dục dụng cụ.

Ngoài ra, người lớn tuổi có thể bị gãy xương này do loãng xương làm suy yếu các cấu trúc của xương trong đó có xương đùi. Một trong những tình trạng hay gặp của người lớn tuổi là gãy cổ xương đùi.[3]

5Triệu chứng của gãy xương đùi

Sau khi ngã hoặc gặp tai nạn, người bệnh xuất hiện một số dấu hiệu sau đây thì có thể cảnh báo tình trạng gãy xương đùi:

• Đau dữ dội vùng xương đùi.
• Không thể dồn trọng lượng lên chân của mình.
• Nhìn thấy những mảnh xương đùi xuyên qua da.
• Sờ thấy vùng xương bị độn lên trên da.
• Đùi bầm tím.
• Vị trí xương đùi bị sưng.
• Chân bị thương ngắn hơn chân bình thường.

Đau vùng xương đùi là triệu chứng thường gặp của tình trạng gãy xương đùi

6Biến chứng của gãy xương đùi

Gãy xương đùi nếu không được điều trị thích hợp có thể dẫn tới nhiều biến chứng như:

• Xương phát triển lệch: chân bị thương ngắn hơn chân bình thường gây nên tình trạng đau xương chậu hoặc đau đầu gối kéo dài.
• Tổn thương các bộ phận xung quanh: xương đùi bị gãy sẽ làm tổn thương cơ, gân, dây chằng và thần kinh.
• Biến chứng phẫu thuật: sau phẫu thuật rất dễ xuất hiện các biến chứng như nhiễm trùng.

7Cách chẩn đoán gãy xương đùi

Thăm khám lâm sàng

Dựa vào những triệu chứng ghi nhận được như đau và hạn chế vận động vùng xương đùi, bác sĩ sẽ tiến hành khai thác cơ chế chấn thương để đánh giá tư thế làm cho xương đùi bị gãy.

Ngoài ra, bác sĩ cũng sẽ đánh giá những chỉ số sinh tồn của bệnh nhân như mạch, nhiệt độ, nhịp thở, huyết áp để quyết định những xử trí tiếp theo cần thực hiện.

Xét nghiệm

Để đánh giá rõ vị trí cũng như loại chấn thương, bác sĩ sẽ chỉ định chụp X-quang hoặc chụp cắt lớp vi tính để đánh giá tình trạng gãy xương đùi. Một số loại gãy xương đùi bao gồm:

• Gãy ngang: vết gãy chạy ngang qua xương đùi theo một đường thẳng.
• Gãy chéo vát: vết gãy tạo thành một góc < 90 độ so với xương đùi.
• Gãy phức tạp: có nhiều mảnh nhỏ của xương đùi.
• Gãy xương hở hay gãy kín: gãy hở là xương đâm ra bên ngoài da.

Chụp X-quang giúp chẩn đoán gãy xương đùi

8Khi nào cần gặp bác sĩ?

Các dấu hiệu cần gặp bác sĩ

Gãy xương đùi là một chấn thương cần phải cấp cứu khẩn cấp. Vì vậy, bất cứ tai nạn nào tác động vào vùng này mà xuất hiện một trong những dấu hiệu sau thì người bệnh cần phải được bất động và những người bên cạnh cần gọi ngay cho cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.

• Đau dữ dội vùng bị tác động.
• Bầm tím.
• Nhìn thấy xương nhô ra ở vết thương.
• Chân bị thương ngắn hơn chân còn lại.

Nơi khám chữa gãy xương đùi

Nếu gặp các dấu hiệu như trên, bạn có thể đến ngay các cơ sở y tế gần nhất, các bệnh viện chuyên khoa Cơ xương khớp, Chấn thương - chỉnh hình. Hoặc bất kỳ bệnh viện đa khoa nào tại địa phương để được thăm khám kịp thời.

Ngoài ra, có thể tham khảo một số bệnh viện lớn, uy tín dưới đây để được chẩn đoán và tư vấn điều trị phù hợp, tránh các biến chứng đáng tiếc xảy ra:

• Tại TP. Hồ Chí Minh: Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình, bệnh viện Chợ Rẫy, bệnh viện Đại học Y Dược.
• Tại Hà Nội: Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, bệnh viện Lão khoa Trung ương, bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Bệnh viện Việt Đức.

9Các cách điều trị gãy xương đùi

Dựa vào tình trạng của người bệnh, bác sĩ có thể cân nhắc sử dụng một số biện pháp để điều trị tình trạng gãy xương đùi như:

• Nẹp: khi gãy đơn giản, bác sĩ sẽ cố định xương đùi bằng nẹp để giảm đau cũng như giữ cho xương đùi không di chuyển.
• Kéo liên tục: bác sĩ sử dụng vật nặng hoặc gắn khung rõng rọc kéo liên tục vùng chân để tạo áp lực nhẹ lên xương đùi. Biện pháp này được sử dụng để điều trị cho người bệnh trong giai đoạn chờ mổ.
• Phẫu thuật: là biện pháp phải thực hiện trong vòng từ 24 - 48 giờ để tạo điều kiện cho xương đùi trở về cấu trúc bình thường. Có hai phương pháp phẫu thuật thường được sử dụng là cố định ngoài và cố định ở bên trong.

10Các biến chứng có thể gặp sau phẫu thuật

Bất kỳ phẫu thuật nào cũng tiềm tàng những biến chứng. Một số biến chứng thường gặp trong phẫu thuật xương đùi là:

• Hội chứng chèn ép khoang cấp tính: áp lực tích tụ trong cơ khiến máu không thể di chuyển đến cơ và mô gây tổn thương mạch máu, cơ và thần kinh vĩnh viễn.
• Xương đùi can lệch: khi vị trí nối giữa đầu gần và đầu xa của ổ gãy bất thường sẽ khiến cho vận động ở khớp này bất thường.
• Tắc mạch máu do mỡ: chất béo có thể di chuyển vào máu đi đến các vị trí trong cơ thể gây tắc mạch: tắc mạch vành gây nhồi máu cơ tim, tắc mạch não gây nhồi máu não, tắc mạch phổi gây thuyên tắc phổi.
• Nhiễm trùng.
• Mạch máu và thần kinh bị tổn thương.

11Biện pháp phòng ngừa gãy xương đùi

Mặc dù không thể phòng ngừa được các nguyên nhân dẫn tới gãy xương đùi nhưng với những người trên 65 tuổi có thể đến gặp bác sĩ để được tư vấn những bước để giảm thiểu rủi ro chấn thương và cải thiện khả năng giữ thăng bằng của bản thân.

Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn một số dấu hiệu để nhận biết gãy xương đùi. Đây là một trong những tình trạng đặc biệt nguy hiểm vì vậy khi xuất hiện những dấu hiệu cảnh báo bệnh lý này, người bệnh nên gọi người nhà để liên hệ nhân viên y tế đến và xử trí kịp thời nhé!