U máu là gì? Dấu hiệu, nguyên nhân và cách điều trị

U máu là những khối u hoặc vết bớt máu đỏ xuất hiện ở da. Bệnh lý này thường lành tính và sẽ biến mất theo thời gian. Cùng tìm hiểu nguyên nhân, dấu hiệu, cách xử trí u máu qua bài viết dưới đây nhé!

1U máu là gì?

U máu là hiện tượng xuất hiện mạch máu nhỏ tăng sinh dưới da. U máu thường xuất hiện trong độ tuổi sơ sinh hoặc trẻ nhỏ. Bình thường, khối u này sẽ biến mất sau năm đầu tiên mà không cần điều trị. Theo thống kê:

• 10% khối u biến mất sau ngày đầu sinh ra.
• 90% biến mất trước 10 tuổi.

U máu có thể xuất hiện ở bất kỳ bộ phận nào trên cơ thể nhưng thường xuất hiện ở đầu và mặt. Tỷ lệ mắc ở trẻ sơ sinh khá cao, chiếm tới 10% trẻ thuộc độ tuổi này.[1]

U máu là khối u màu đỏ xuất hiện trên da

2Phân loại u máu ở trẻ sơ sinh

Hiện nay có nhiều cách phân loại u máu. Bài viết này đề cập đến hai kiểu phân loại đó là dựa vào vị trí xuất hiện và mức độ khối u phát triển. Cụ thể là:

Theo vị trí xuất hiện

Dựa vào vị trí xuất hiện u máu, bác sĩ chia bệnh thành 3 loại đó là:

• Trên da: đây là sự tăng sinh của các mạch máu trên da. Ban đầu, khối u tồn tại trên bề mặt da rồi phát triển nhanh và lồi ra khỏi bề mặt.
• Gan: hình thành trên bề mặt gan. Bệnh thường xuất hiện ở những đối tượng thiếu hụt estrogen.
• Vị trí khác: ngoài ra u máu còn có thể gặp ở một số bộ phận như thận, phổi, đại tràng, não.[2]

U máu còn xuất hiện trong gan

Theo mức độ

Dựa vào mức độ phát triển của mạch máu tạo thành khối u mà người ta cũng chia u máu thành 3 dạng đó là:

• U máu bề mặt: khối u này có hình dạng và màu sắc giống với dâu tây. ban đầu khối u có hình dạng nhỏ với màu trắng, hồng trên da. Sau đó khối u phát triển thành khối u lớn màu đỏ trên da.
• U máu sâu: mạch máu phát triển dưới da, bề mặt nhẵn, màu sắc tương tự vết sưng nhỏ trên da.
• U máu hỗn hợp: là sự kết hợp giữa u máu bề mặt và u máu sâu.[3]

3Triệu chứng u máu

U máu trên da là dấu hiệu dễ nhận biết nhất. Một số đặc điểm có thể nhận biết vết nổi lên trên da là u máu chứ không phải một số bệnh lý khác là:

• Khối u gồ ghề xuất hiện trên da.
• Xuất hiện ngay sau sinh.
• Màu đỏ, đôi khi có cảm giác xanh tím.
• Phát triển nhanh trong vài tháng đầu.
• Đôi khi xuất hiện chảy máu.[4]

4Nguyên nhân gây u máu

U máu được tạo ra do các mạch máu hình thành không đúng cách. Hiện nay vẫn chưa tìm được cơ chế chính xác gây nên tình trạng u máu.

Mặc dù bất kỳ ai cũng có thể mắc u máu nhưng có một số yếu tố khiến một người dễ mắc bệnh lý này hơn là:

• Giới nữ.
• Trẻ nhẹ cân.
• Đa thai.
• Sinh non (trước 37 tuần).
• Người da trắng.

5U máu có phải ung thư không?

Khối u máu không phải là ung thư và cũng không có tiến trình phát triển như ung thư. Dựa vào sự phát triển của u máu, người ta nhận thấy rằng khối u máu sẽ phát triển nhanh chóng trong 4 - 6 tháng đầu đời sau đó ngừng phát triển trước 1 tuổi. Giai đoạn này khối u có thể từ màu đỏ chuyển sang màu trắng và xám.[1]

Hầu hết các khối u máu đều biến mất trước 10 tuổi. Khi khối u này biến mất có thể để lại tình trạng da đổi màu, da nhăn nheo hoặc một vết sẹo nhỏ.

6Bệnh u máu có nguy hiểm không?

Bệnh u máu thường không gây nguy hiểm đối với người bệnh. Tuy nhiên, nếu vị trí u máu xuất hiện ở những vị trí nhạy cảm có thể ảnh hưởng đến chức năng của các cơ quan. Cụ thể là:

• Ảnh hưởng đến mắt: u xuất hiện ở mắt có thể lan vào hốc mắt gây ảnh hưởng đến thị lực. Ngoài ra, bệnh lý này có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh như tăng nhãn áp hoặc nhược thị.
• Ảnh hưởng đến miệng: u mạch máu ở gần miệng có thể lan xuống vùng hầu họng gây cản trở đến việc thở và ăn uống của người bệnh.
• Ảnh hưởng đến da: khối u máu trên da thường mỏng nên dễ bị vỡ. Các vết thương này xuất hiện lâu lành hơn nên có thể dễ nhiễm trùng hơn các vết thương khác.
• Ảnh hưởng đến tâm lý: u máu trên mặt có thể làm cho đứa trẻ bị bạn bè trêu chọc dẫn tới sự mất tự tin khi ra ngoài và tiếp xúc với thế giới. Điều này có thể dẫn đến tâm trạng mệt mỏi, chán nản của đứa trẻ trong giai đoạn này.

U máu ở mắt có thể ảnh hưởng đến thị lực

7Cách chẩn đoán

Bác sĩ hoàn toàn có thể nhận biết khối u máu bằng quan sát và thăm khám lâm sàng trên da. Ngoài ra, với những khối u máu ở bên trong cơ thể, các bác sĩ có thể nhận biết được khối u này bằng các phương tiện chẩn đoán hình ảnh như:

• Siêu âm.
• Cộng hưởng từ (MRI).
• Chụp cắt lớp vi tính (CT-scanner).

8Khi nào cần gặp bác sĩ?

Dấu hiệu cần gặp bác sĩ

Mặc dù, u máu là bệnh lành tính và sẽ biến mất theo thời gian nhưng nếu trẻ em xuất hiện u máu cùng những đặc điểm sau thì phụ huynh nên đưa trẻ đến các cơ sở y tế để được xử trí:

• U gần mắt hoặc miệng.
• Xuất hiện nhiều khối u máu.
• U máu vỡ ra xuất hiện vết thương lâu lành.
• Xuất hiện dấu hiệu nhiễm trùng như sưng, nóng, đỏ, đau và tiết dịch ở vùng khối u.

Nơi khám bệnh

Nếu gặp các dấu hiệu như trên, bạn có thể đến ngay các cơ sở y tế gần nhất, các bệnh viện chuyên khoa Nhi, Nội, Truyền máu - huyết học. Hoặc bất kỳ bệnh viện đa khoa nào tại địa phương để được thăm khám kịp thời.

Ngoài ra, có thể tham khảo một số bệnh viện lớn, uy tín dưới đây để được chẩn đoán và tư vấn điều trị phù hợp, tránh các biến chứng đáng tiếc xảy ra:

• Tại Thành phố Hồ Chí Minh: Bệnh viện Nhi đồng I, Bệnh viện Gia AN 115, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM.
• Tại Hà Nội: Bệnh viện Nhi trung ương, Bệnh viện bạch Mai, Bệnh viện E.

9Điều trị u máu

Bệnh lý này có thể tự khỏi mà không cần điều trị. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, bác sĩ sẽ chỉ định tiến hành điều trị bệnh lý này. Cụ thể là:

• Vị trí gần mắt, mũi, miệng.
• Da bong tróc.
• Vết loét trên da lâu lành.
• Khối u lớn ảnh hưởng đến sự phát triển của cơ thể.
• Khối u chèn vào nội tạng khiến chức năng cơ quan tương ứng giảm.
• Đau.

Điều trị bằng thuốc

Bác sĩ có thể cân nhắc một số loại thuốc để làm giảm kích thước khối u như:

• Thuốc chẹn beta: đây là những loại thuốc có tác dụng làm giảm lưu lượng máu đến khối u. Mặc dù tác dụng chủ yếu của thuốc này là giúp hạ huyết áp nhưng khi sử dụng dưới đường uống với liều lượng phù hợp có thể khiến khối u thu nhỏ. Ngoài đường uống, bác sĩ có thể cân nhắc dùng thuốc bôi timolol.
• Thuốc nhóm steroid: đây là thuốc cũng có tác dụng làm chậm sự phát triển của khối u. Tuy nhiên, thuốc chỉ có tác dụng với khối u đang trong giai đoạn tăng kích thước. Hiện tại, thuốc không còn được sử dụng nhiều trong điều trị u máu.
• Thuốc interferon: thuốc cũng có thể làm giảm kích thước khối u nhưng chỉ được sử dụng khi thuốc chẹn beta hoặc corticoid không có tác dụng.

Laser

Đây là phương pháp sử dụng năng lượng của laser để làm cho mạch máu nhỏ và nhạt hơn. Phương pháp này có hiệu quả tốt nhất với trẻ từ 6 tháng đến 1 tuổi.

Phẫu thuật

Phẫu thuật ít được sử dụng và chỉ có tác dụng khi khối u có kích thước lớn và ở những vị trí mà khi phẫu thuật sẽ không gây hại nhiều đến các cơ quan. Một trường hợp khác cũng được ưu tiên sử dụng phẫu thuật là khi khối u ảnh hưởng đến khả năng hô hấp của người bệnh.

10Biện pháp phòng ngừa

Do chưa tìm được nguyên nhân cụ thể gây nên tình trạng u máu nên không có biện pháp phòng ngừa cụ thể. Vì vậy, khi xuất hiện u máu ảnh hưởng đến các chức năng, phụ huynh nên đưa trẻ đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và tư vấn kịp thời.

Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn các kiến thức về u máu. Mặc dù đây là bệnh lý thường gặp và có thể tự khỏi nhưng với những trường hợp đặc biệt, cha mẹ cũng nên đưa trẻ đến các cơ sở y tế để được xử trí nhé!