Gãy xương mũi: Nguyên nhân, triệu chứng, cách sơ cứu, cách điều trị

Gãy xương mũi là chấn thương có thể xảy ra sau một tai nạn sinh hoạt hoặc tai nạn giao thông. Việc sơ cứu kịp thời và đúng cách là rất quan trọng để tránh các biến chứng nặng nề. Vậy gãy xương mũi là gì và cách điều trị như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết này nhé!

1Gãy xương mũi là gì?

Gãy xương mũi được định nghĩa là tình trạng gãy, nứt một phần hoặc hoàn toàn phần xương mũi. Bệnh nhân gãy xương mũi nếu được sơ cứu kịp thời và điều trị đúng cách thì xương có thể lành lại sau 3 đến 6 tuần.

Theo thống kê, trong các trường hợp gãy xương mặt, gãy xương mũi chiếm đến khoảng 40-50%.

Gãy xương mũi chiếm chủ yếu trong các tai nạn gãy xương vùng mặt

2Nguyên nhân

Một số nguyên nhân gây ra tình trạng gãy xương mũi như:

• Tai nạn giao thông: nạn nhân va đập trực tiếp vùng mặt xuống đường.
• Chấn thương khi chơi thể thao, lực tác động lớn vào vùng mũi.
• Té ngã, va chạm vùng mặt, vùng mũi.
• Ẩu đả, xô xát, sử dụng vũ khí gây chấn thương vùng mũi.

3Triệu chứng

Tùy vào mức độ nghiêm trọng của gãy xương mũi mà người bệnh có thể có các triệu chứng từ nhẹ đến nặng:

• Đau quanh mũi.
• Tiếng lạo xạo khi chạm vào vùng xương mũi bị gãy.
• Chảy máu cam.
• Tụ máu tại vách ngăn mũi.
• Sưng tấy quanh mũi.
• Bầm tím quanh mũi.
• Khó thở.
• Nghẹt mũi.
• Lệch vách ngăn.
• Mũi bị biến dạng.

Trong trường hợp nghiêm trọng, nếu bệnh nhân không được sơ cứu và điều trị kịp thời có thể dẫn đến sốc chấn thươngcó thể do quá đau, do mất máu, do tổn thương nhiều cơ quan xung quanh.

4Biến chứng

Trong trường hợp nghiêm trọng, bệnh nhân gãy xương mũi ở mức độ nặng có thể gặp phải các biến chứng sau:

• Lệch vách ngăn: vách ngăn bị lệch sang một bên gây hẹp đường thở.
• Chảy máu mũi: trường hợp nhẹ máu có thể tự cầm được. Tuy nhiên, nếu máu mũi chảy ra liên tục và nhiều thì cần phải can thiệp cầm máu ngay lập tức, tránh tình trạng mất máu cấp gây nguy hiểm đến tính mạng.
• Gãy sụn mũi: biến chứng xảy ra trong trường hợp lực va đập quá mạnh gây gãy xương kèm theo gãy sụn mũi.
• Chấn thương cổ: đây là biến chứng nặng nề nhất do chấn thương ở cổ gây ảnh hưởng trực tiếp đến đường thở của nạn nhân. Trong trường hợp này cần phải cấp cứu tối khẩn để nhanh chóng làm thông được thở, nếu không nạn nhân có thể tử vong nhanh chóng.

Chảy máu và đau nhức ở mũi là biến chứng thường gặp nhất

5Cách chẩn đoán

Khi chẩn đoán một trường hợp bị gãy xương mũi, bác sĩ thường dựa vào các triệu chứng lâm sàng của bệnh nhân là chính, đặc biệt là các dấu hiệu chắc chắn gãy xương mũi như mũi bị biến dạng, tiếng lạo xạo khi chạm vào vùng mũi bị gãy,...

Bên cạnh đó, bác sĩ còn dựa vào các cận lâm sàng giúp hỗ trợ chẩn đoán và theo dõi điều trị như:

• X quang: giúp đánh giá cấu trúc xương mũi, xác định vị trí gãy xương, đường gãy, mức độ gãy xương,...
• Chụp cắt lớp vi tính: đánh giá chi tiết cấu trúc xương mũi, cận lâm sàng này được thực hiện khi bác sĩ khó đánh giá được tình trạng gãy xương của bệnh nhân trên phim X quang.

Phim X quang giúp bác sĩ đánh giá được sự toàn vẹn của cấu trúc xương mũi

6Khi nào cần gặp bác sĩ

Các dấu hiệu cần gặp bác sĩ

Sau một tai nạn hoặc chấn thương vùng mặt, khi bạn xuất hiện các triệu chứng như đau nhức vùng mũi, bầm tím, sưng tấy vùng mũi, chảy máu mũi,... thì bạn cần phải đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và điều trị kịp thời, tránh các biến chứng nghiêm trọng gây nguy hiểm đến tính mạng.

Nơi khám chữa khi mũi bị gãy

Khi bị chấn thương thì ngay lập tức đưa đến cơ sở y tế gần nhất hoặc các bệnh viện uy tín để được thăm khám và điều trị kịp thời:

• Tp.Hồ Chí Minh: Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình...
• Hà Nội: Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Bệnh viện Quân đội 108...

7Điều trị gãy xương mũi bao gồm

Chườm đá và thuốc giảm đau

Phương pháp này được sử dụng trong trường hợp gãy xương mũi ở mức độ nhẹ, xương mũi không bị di lệch hoặc biến dạng, không cần phải can thiệp phẫu thuật.

Đối với trường hợp này, bệnh nhân chỉ cần dùng biện pháp:

• Chườm đá: cách này giúp giảm đau, bớt sưng nề và giảm chảy máu. Tuy nhiên, cần lưu ý thời gian chườm đá chỉ khoảng 10 - 15 phút, tránh chườm quá lâu có thể gây bỏng lạnh.
• Các thuốc giảm đau không kê đơn: Acetaminophen hoặc Tramadol nếu đau nhiều.

Dẫn lưu máu tụ vách ngăn mũi

Máu tụ ở vách ngăn mũi xảy ra khi bệnh nhân bị chấn thương, gãy xương mũi nghiêm trọng. Máu có thể tụ một bên hoặc cả hai bên vách ngăn.

Lúc này, bệnh nhân cần phải đến cơ sở y tế để được dẫn lưu máu tụ ra ngoài. Nếu không thì quá trình hoại tử mô có thể diễn ra sau 24 giờ gây thủng vách ngăn mũi.

Nắn lại xương mũi

Phương pháp nắn lại xương mũi áp dụng trong trường hợp bệnh nhân gãy xương mũi bị biến dạng mũi, các cấu trúc xương và sụn ở mũi không còn thẳng hàng.

Bác sĩ sẽ tiến hành gây tê vùng mũi và nhẹ nhàng nắn chỉnh lại các cấu trúc về tư thế giải phẫu bình thường. Trong một số trường hợp, bệnh nhân có thể cần phải sử dụng nẹp mũi để cố định cấu trúc xương sau khi nắn chỉnh, sau đó 2 tuần có thể tháo nẹp và băng.

Bệnh nhân nắn chỉnh gãy xương mũi cần phải được băng bó và nẹp đúng cách

Phẫu thuật

Khi bệnh nhân bị gãy xương mũi nghiêm trọng, các cấu trúc xương gãy khó nắn chỉnh và chấn thương gây ảnh hưởng nặng nề đến đường thở của bệnh nhân thì bệnh nhân cần phải được can thiệp phẫu thuật.

Phẫu thuật tái tạo cấu trúc mũi bao gồm:

• Định hình lại vách ngăn mũi.
• Nâng mũi: tái tạo lại hình dáng mũi.

8Biện pháp phòng ngừa

Chấn thương vùng đầu mặt cổ, cụ thể là chấn thương mũi là một trong những tai nạn nghiêm trọng gây nguy hiểm đến tính mạng. Do đó, bạn cần phải có biện pháp phòng ngừa phù hợp để bảo vệ sức khỏe bản thân.

Những biện pháp giúp phòng ngừa gãy xương mũi bao gồm:

• Thắt dây an toàn và đội mũ bảo hiểm khi điều khiển các phương tiện giao thông.
• Đảm bảo an toàn khi luyện tập thể dục thể thao, sử dụng các phương tiện bảo hộ, đồ bảo vệ chuyên dụng tùy vào từng môn thể thao.
• Sử dụng các loại giày dép có độ bám tốt để tránh va đập, té ngã,...

Đội mũi bảo hiểm khi tham gia giao thông để bảo vệ sức khỏe bản thân

Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn đọc những thông tin bổ ích về những vấn đề xung quanh tình trạng gãy xương mũi. Nếu bạn cảm thấy bài viết hay, hãy chia sẻ cho bạn bè và gia đình cùng tham khảo nhé!