Gãy xương sườn là một chấn thương thường xảy ra do tai nạn giao thông và đôi khi cả trong đời sống sinh hoạt hằng ngày. Hãy cùng tìm hiểu ngay những thông tin trong bài viết sau đây để trang bị kiến thức về gãy xương sườn nhé!
1Gãy xương sườn là gì?
Gãy xương sườn là một chấn thương phổ biến xảy ra khi một trong các xương trong khung xương sườn bị gãy hoặc nứt.
Xương sườn bị nứt sẽ gây cho bệnh nhân cảm giác đau đớn. Tuy nhiên, trường hợp này không nguy hiểm như khi xương sườn bị gãy thành nhiều mảnh. Các cạnh sắc nhọn của mảnh xương gãy có thể làm tổn thương phổi, mạch máu và cả những cơ quan nội tạng trong cơ thể.
Một bệnh cảnh đặc biệt của gãy xương sườn là mảnh sườn di động. Khi có từ 3 xương sườn liền kề gãy ở nhiều hơn hoặc bằng 2 vị trí, các ổ gãy mỗi xương sườn dẫn đến một đoạn của ngực không kết nối với phần còn lại của lồng ngực.
Phần di động này chuyển động nghịch thường, mảnh sườn di chuyển ra bên ngoài trong quá trình thở ra và hướng vào trong khi hít vào, gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng.
Gãy xương sườn là một chấn thương khá phổ biến
2Nguyên nhân gây gãy xương sườn
Gãy xương sườn thường xảy ra do tác động mạnh, khi vật gì đó đập vào ngực bạn. Một số nguyên nhân phổ biến nhất bao gồm:
- Tai nạn ô tô.
- Ngã.
- Chấn thương trong thể thao.
Ngoài ra, gãy xương sườn cũng có thể xảy ra mà không có chấn thương:
- Ung thư di căn đến xương.
- Những cơn ho dữ dội.
- Loãng xương.
3Phân loại gãy xương sườn
Tùy vào mức độ gãy mà chúng ta có thể phân gãy xương sườn thành nhiều dạng khác nhau:
- Theo tổn thương phần mềm: gãy xương kín và gãy xương hở.
- Theo tính chất gãy: Gãy xương hoàn toàn và gãy xương không hoàn toàn (nứt, rạn xương).
- Theo đặc điểm đường gãy: gãy chéo, gãy ngang, gãy xoắn...
4Triệu chứng gãy xương sườn
Các triệu chứng của gãy xương sườn bao gồm
- Đau vùng dưới ngực (đau tăng khi thở sâu, ho hoặc cử động thân trên).
- Ấn vào thấy đau.
- Bầm tím da ở vùng xương gãy.
5Biến chứng nguy hiểm
Tổn thương nội tạng
Xương sườn có tác dụng bảo vệ một số cơ quan nội tạng quan trọng của cơ thể. Do đó, khi xương bị gãy, các mảnh xương có thể gây tổn thương (làm rách, thủng hoặc bầm tím) các cơ quan: tim, gan, phổi, thận, lá lách.
Tổn thương do đâm thủng mạch máu
Gãy xương sườn có thể dẫn đến thủng mạch máu bởi xương bị gãy đâm vào gây nguy hiểm tính mạng.
Nếu bạn bị gãy 1 trong 3 xương ở trên cùng của khung xương sườn, đầu nhọn của mảnh xương gãy có thể đâm vào mạch máu lớn trong cơ thể, bao gồm cả động mạch chủ và gây tổn thương nguy hiểm.
Khó thở
Gãy xương sườn khiến cho hoạt động thở của bạn trở nên khó khăn hơn do cảm giác đau đớn khi thở. Việc hít thở khó và trao đổi oxy kém như vậy sẽ làm tăng nguy cơ suy hô hấp. Gãy xương sườn cũng có thể dẫn đến xẹp phổi.
Trường hợp bệnh nhân bị mảnh sườn di động có nguy cơ cao xuất hiện các biến chứng hô hấp như tràn khí màng phổi, tổn thương nhu mô phổi, đâm thủng mạch máu lớn xung quanh chủ yếu là do lực chấn thương lớn khiến mảng sườn di động đâm vào các coq quan dẫn đến dập phổi nhiều bên dưới.
Gãy xương sườn có thể gây biến chứng khó thở
6Cách chẩn đoán
Khám lâm sàng
Trước khi chỉ định làm bất cứ xét nghiệm nào, bác sĩ sẽ khám lâm sàng bằng cách quan sát lồng ngực di chuyển khi thở, nghe phổi, sờ và ấn nhẹ vào xương sườn để phát hiện những bất thường.
Cận lâm sàng
- Chụp X-quang: Chụp X-quang có thể chẩn đoán được tất cả các loại gãy xương sườn và xác định mức độ tổn thương của xương.
- Chụp CT: Chụp CT sẽ cung cấp hình ảnh chi tiết hơn về xương và các mô xung quanh so với chụp X-quang.
- Chụp cộng hưởng từ MRI: Chụp cộng hưởng từ có thể giúp bác sĩ thấy được bức tranh toàn cảnh về tổn thương xương và khu vực xung quanh. Điều này đặc biệt quan trọng để xác định xem cơ bắp, mô liên kết và các cơ quan khác có bị thương hay không.
7Khi nào cần gặp bác sĩ?
Các dấu hiệu cần gặp bác sĩ
Hãy đến gặp bác sĩ để được thăm khám nếu bạn thấy khó thở hoặc đau vùng xương sườn khi thở sâu sau khi bị ngã, chấn thương hoặc tai nạn,...
Nếu bạn cảm thấy tức ngực, đau như bóp nghẹt ở giữa ngực kéo dài hơn vài phút hoặc cơn đau lan dần đến vai và cánh tay, bạn cần đến trung tâm y tế gần nhất ngay lập tức. Những triệu chứng này rất có thể một cơn đau tim do biến chứng của gãy xương sườn mà bạn cần chú ý.
Nơi khám chữa gãy xương sườn
Nếu bạn phát hiện các dấu hiệu của gãy xương sườn, hãy đến ngay khoa chấn thương chỉnh hình ở bệnh viện uy tín hoặc các phòng khám và trạm y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.
Tham khảo một số bệnh viện uy tín sau:
- Tp. Hồ Chí Minh: Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh, Bệnh viện Từ Dũ...
- Hà Nội: Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện 108, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội...
8Sơ cứu khi bị gãy xương
Người bị gãy xương sườn cần được sơ cứu ban đầu kịp thời nếu không sẽ ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả điều trị. Trong khi chờ đợi xe cứu thương, hãy thực hiện các bước sơ cứu sau đây cho nạn nhân:
- Loại bỏ các vật cản như mũ, xe và nới rộng quần áo cho bệnh nhân.
- Đặt bệnh nhân nằm ở tư thế thẳng, đầu thẳng với trục cơ thể, tránh di động thân mình.
- Băng ép vết thương bằng vải sạch để cầm máu nếu thấy có máu chảy.
- Chườm lạnh vùng da bị đau để giảm đau và sưng cho bệnh nhân.
Người bị gãy xương sườn cần được sơ cứu kịp thời và đúng cách
9Các phương pháp chữa gãy xương
Thông thường, xương sườn bị gãy sẽ tự lành trong khoảng 6 tuần. Trong khi đó, tùy vào mức độ gãy xương và tình trạng sức khỏe của bệnh nhân mà sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị một cách hợp lý:
- Tạm dừng các môn thể thao và vận động mạnh.
- Chườm lạnh để giảm đau.
- Uống thuốc giảm đau như paracetamol hoặc ibuprofen.
- Hít thở sâu để tránh viêm phổi.
- Không để xương sườn bị quấn chặt hay đè nặng bởi bất cứ vật gì.
- Phẫu thuật (trường hợp chấn thương nghiêm trọng).
10Phòng ngừa
- Bảo vệ cơ thể khi chơi thể thao: Sử dụng đồ bảo hộ khi chơi các bộ môn thể thao tiếp xúc dễ gây chấn thương.
- Hạn chế việc té ngã: Hãy giữ sàn nhà khô ráo và gọn gàng để hạn chế việc trượt té ít nhất có thể. Bạn cũng nên lựa chọn các loại giày, dép có đế chống trơn trượt khi ra ngoài để tránh bị gãy xương do ngã.
- Bổ sung thực phẩm giàu canxi: Bổ sung canxi và vitamin D trong chế độ ăn uống rất quan trọng để bảo vệ xương. Nạp đủ 1.200mg canxi và 600 UI vitamin D hàng ngày từ thực phẩm sẽ giúp xương của bạn chắc khỏe và hạn chế tối đa tình trạng nứt gãy.
Luôn giữ sàn nhà khô ráo để tránh té ngã
