Ổ bụng là nơi chứa nhiều cơ quan nội tạng và phân bố tại các vị trí nhất định. Khi một phần nội tạng chui qua điểm yếu của thành bụng ngay vùng bẹn (lỗ bẹn) sẽ dẫn đến thoát vị bẹn. Cùng tìm hiểu nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách điều trị thoát vị bẹn qua bài viết dưới đây nhé!
1Thoát vị bẹn là gì?
Thoát vị bẹn là tình trạng một phần ruột hoặc màng lót khoang bụng (mạc nối) chui qua một điểm yếu của thành bụng vào ống bẹn, là nơi chứa thừng tinh gồm các ống dẫn tinh, mạch máu tinh hoàn ở nam và dây chằng tròn ở phụ nữ.[1]
Thoát vị bẹn có thể khiến một hoặc hai bên bẹn phình to thậm chí có thể khiến các tạng không chui vào ổ bụng lại được dẫn đến nhiễm trùng, đau nhức hoặc hoại tử.
Khi một phần ruột hoặc màng lót khoang bụng chui vào ống bẹn gây nên thoát vị bẹn
2Nguyên nhân gây thoát vị bẹn và yếu tố nguy cơ
Nguyên nhân của thoát vị bẹn đến giờ vẫn chưa được xác định cụ thể. Trong một số trường hợp, thoát vị bẹn xảy ra do:[2]
- Tăng áp lực trong ổ bụng: do táo bón kéo dài, ho mạn tính, có thai...
- Cơ thành bụng yếu: do chấn thương, phẫu thuật vùng bụng hoặc do bẩm sinh, cơ thành bụng không đóng lại đúng cách.
- Bẩm sinh do tồn tại ống phúc tinh mạc.
- Lao động quá sức.
- Đang trong giai đoạn mang thai.
Các yếu tố nguy cơ của thoát vị bẹn bao gồm:
- Nam giới: đàn ông có nguy cơ bị thoát vị bẹn cao gấp 8 lần so với phụ nữ. Do ở phụ nữ, ống bẹn được nâng đỡ và che chắn bởi dây chằng của tử cung, trong khi đàn ông không có sự bảo vệ đó.
- Lớn tuổi: khi bạn càng lớn tuổi, các sợi cơ bị teo và giảm dần dẫn đến khối lượng cơ giảm dần, trong đó có cơ thành bụng.
- Di truyền: nếu bạn có người thân như cha, mẹ hoặc anh, chị em ruột mắc bệnh này hoặc bản thân từng bị thoát vị cũng làm tăng nguy cơ thoát vị bẹn ở bạn.
- Ho mạn tính: có thể do tình trạng bệnh lý như viêm đường hô hấp trên, hen suyễn, trào ngược dạ dày thực quản hoặc do thói quen hút thuốc.
- Táo bón kéo dài: khiến người bệnh cảm thấy khó chịu, gây căng thẳng và tăng áp lực lên cơ thành bụng.
- Thai kỳ: cơ thành bụng có thể bị suy yếu khi mang thai, thai càng lớn càng làm tăng áp lực bên trong bụng.
- Sinh non và nhẹ cân: do ống phúc tinh mạc không đóng ở những tháng cuối của thai kỳ hoặc vài tháng đầu sau sinh sẽ gây ra thoát vị bẹn ở trẻ.
Nam giới hoặc tuổi tác cao là những yếu tố nguy cơ của thoát vị bẹn không thể thay đổi được
3Triệu chứng của thoát vị bẹn
Khi gặp phải tình trạng thoát vị bẹn, bạn có thể có các triệu chứng như:
- Đau, có khối phồng ở bẹn khi ho, rặn, cúi người hoặc nâng vật nặng, có thể biến mất khi nằm.
- Cảm giác nặng nề và kéo lê ở bẹn.
- Bị sưng quanh tinh hoàn hoặc hai bên xương mu khi phần ruột lòi xuống bìu.
- Cảm thấy nóng rát hoặc đau ở khối thoát vị.
- Cảm giác một hoặc hai bên bẹn bị phình to.
Đau, sưng, nóng rát ở bẹn là những triệu chứng thường thấy ở thoát vị bẹn
4Biến chứng của thoát vị bẹn
Thoát vị bẹn nếu không được điều trị kịp thời có thể gây ra các biến chứng như:
- Gây áp lực đến các mô xung quanh: thoát vị bẹn lớn dần theo thời gian, phình xuống bìu, gây sưng và đau.
- Thoát vị kẹt: xảy ra khi phần tạng thoát vị bị mắc kẹt trong túi thoát vị, tạo nên khối chắc, gây đau và có thể gây nôn, táo bón.
- Tắc ruột non: bệnh nhân có triệu chứng đau quặn bụng, có thể co thắt ở vùng thượng vị hay quanh rốn và trướng bụng. Đôi khi tắc ruột non còn gây nôn.
- Thoát vị nghẹt: do sự thắt lại tại cổ túi thoát vị khiến các tạng trong túi bị nghẹt, xoắn lại và đè ép nhau. Do đó, máu không lưu thông được đến phần tạng bị nghẹt dẫn đến hoại tử mô (chết mô).
- Chấn thương thoát vị: gặp trong trường hợp khối thoát vị lớn và thường xuyên, bị chấn thương từ bên ngoài gây nên dập, vỡ các tạng bên trong.
Thoát vị bẹn nên được điều trị kịp thời để tránh tiến triển thành các biến chứng nghiêm trọng
5Chẩn đoán thoát vị bẹn
Thăm khám lâm sàng: là bước đầu tiên để bác sĩ biết được các triệu chứng của bạn như cảm giác đau, nóng rát và kiểm tra điểm sưng tại vùng bẹn. Bác sĩ có thể yêu cầu bạn đứng dậy và ho vì điều này giúp quan sát khối thoát vị rõ ràng hơn.
Cận lâm sàng: các xét nghiệm hình ảnh như siêu âm bụng, chụp CT hoặc MRI (MRI thường ít được sử dụng) có thể được thực hiện để xác định rõ hơn tình trạng thoát vị bẹn. Các xét nghiệm cận lâm sàng đôi khi giúp xác định kích thước lỗ bẹn.
Thăm khám lâm sàng và cận lâm sàng có thể được kết hợp để chẩn đoán thoát vị bẹn
6Khi nào cần gặp bác sĩ?
Các dấu hiệu cần gặp bác sĩ
Hãy liên hệ ngay với bác sĩ ngay lập tức để được thăm khám kịp thời khi bạn cho rằng mình có các triệu chứng của thoát vị bẹn hoặc xuất hiện thêm các triệu chứng khác sau phẫu thuật như:
- Sốt hoặc ớn lạnh.
- Buồn nôn, nôn.
- Khó tiểu.
- Tăng cảm giác đau, sưng hoặc đỏ tại vùng bẹn.
- Khối thoát vị to hơn.
Liên hệ ngay với bác sĩ nếu các triệu chứng trở nên nặng hơn
Nơi khám chữa thoát vị bẹn
Nếu gặp các dấu hiệu như trên, bạn có thể đến ngay các cơ sở y tế gần nhất, các bệnh viện chuyên khoa Nội. Hoặc bất kỳ bệnh viện đa khoa nào tại địa phương để được thăm khám kịp thời.
Ngoài ra, có thể tham khảo một số bệnh viện lớn, uy tín dưới đây để được chẩn đoán và tư vấn điều trị phù hợp, tránh các biến chứng đáng tiếc xảy ra:
- Tại Tp. Hồ Chí Minh: Bệnh viện Đại học Y dược TPHCM, Bệnh viện Hùng Vương, Bệnh viện Nhân dân Gia Định.
- Tại Hà Nội: Bệnh viện Hữu Nghị Hà Nội, Bệnh viện Việt Đức, Bệnh Viện Đa Khoa Xanh Pôn.
7Các phương pháp chữa thoát vị bẹn
Thoát vị bẹn, trừ tường hợp bẩm sinh cần chờ đợi thời gian để ống phúc tinh mạc đóng lại, đa số trường hợp thường cần phẫu thuật để làm giảm sự khó chịu và ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng. Có hai phương pháp phẫu thuật: mổ mở và phẫu thuật nội soi.
- Mổ mở: bạn có thể được gây mê cục bộ hoặc toàn thân trước khi mổ, các mô và tạng sẽ được đẩy trở lại đúng vị trí thông qua vết mổ lớn được rạch ở vùng bẹn. Sau đó, vùng bẹn được cố định bằng một tấm lưới tổng hợp, lỗ bẹn được khâu lại.
- Phẫu thuật nội soi: bệnh nhân được gây mê toàn thân. Bác sĩ sẽ rạch một số vết mổ nhỏ trên bụng và đưa vào một công cụ nội soi có camera. Qua hình ảnh hiển thị trên màn hình, bác sĩ có thể quan sát và dùng các dụng cụ chuyên dụng để sửa chữa vùng thoát vị.
Phẫu thuật nội soi giúp hạn chế sẹo sau phẫu thuật do ít xâm lấn và mau phục hồi. Kết quả điều trị của phẫu thuật nội soi và mổ mở là tương đương nhau. Do đó, tùy vào tình trạng của khối thoát vị mà bác sĩ sẽ có phương pháp điều trị phù hợp.
Phẫu thuật nội soi cần sự hỗ trợ nhiều từ máy móc, do đó chi phí có sự khác biệt so với mổ mở. Nhìn chung, chi phí phẫu thuật dao động từ 14 - 20 triệu đồng và chưa bao gồm chi phí nằm viện, phí xét nghiệm. Do đó, người bệnh cần đến các bệnh viện uy tín, máy móc hiện đại để đảm bảo an toàn trong quá trình điều trị.
Mổ mở và phẫu thuật nội soi là hai phương pháp phổ biến trong điều trị thoát vị bẹn
8Biện pháp phòng ngừa
Thoát vị bẹn bẩm sinh là không thể ngăn ngừa. Tuy nhiên, bạn có thể phòng ngừa sự tái phát hoặc tránh thoát vị bẹn xảy ra ở người khỏe mạnh bằng cách:
- Duy trì cân nặng khỏe mạnh.
- Trao đổi với bác sĩ để đưa ra phương án tập thể dục và chế độ ăn uống tốt nhất cho bạn.
- Chú trọng thực phẩm giàu chất xơ như trái cây, rau và ngũ cốc giúp ngăn ngừa táo bón.
- Hạn chế nâng vật nặng và nâng đúng cách.
- Bỏ thuốc lá.
- Kiểm tra sức khỏe định kỳ hoặc gặp bác sĩ sớm nếu có triệu chứng nghi ngờ thoát vị bẹn.
Cần duy trì lối sống lành mạnh để phòng ngừa thoát vị bẹn
Thoát vị bẹn có thể gây nên biến chứng nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời. Nên duy trì lối sống lành mạnh, tránh tạo áp lực lên thành bụng gây nên tình trạng thoát vị bẹn. Nếu thấy bài viết hữu ích, hãy chia sẻ với người thân để phòng tránh bệnh lý này!
Nguồn tham khảo
Xem thêm 
