Isotretinoin có tác dụng gì? Hướng dẫn dùng isotretinoin hiệu quả

Isotretinoin là một loại dẫn xuất của vitamin A thường được dùng phổ biến hiện nay để điều trị nhiều bệnh lý liên quan đến mụn trứng cá hoặc mụn viêm. Cùng tìm hiểu chi tiết xem isotretinoin có tác dụng gì qua bài viết dưới đây nhé!

1Isotretinoin là gì?

Isotretinoin hay retinoic 13-cis là một loại dẫn xuất của vitamin A. Isotretinoin là nhóm thuốc kê đơn thường được bác sĩ sử dụng để điều trị các trường hợp mụn trứng cá nặng hoặc không đáp ứng với các biện pháp thông thường.

Do là nhóm thuốc thuộc dẫn xuất vitamin A nên isotretinoin có thể tích tụ trong mô tương tự như vitamin A. Vì thế, bạn không nên bổ sung vitamin A khi đang sử dụng nhóm thuốc này.

Ngoài ra, isotretinoin có thể gây ra các bất thường thai nhi (quái thai) nên trong quá trình sử dụng, người bệnh cần thực hiện tránh thai cẩn thận.[1][2]

Isotretinoin là một loại dẫn xuất của vitamin A, thường dùng để điều trị mụn nặng

2Tác dụng của isotretinoin trong điều trị mụn

Isotretinoin là nhóm thuốc thường được dùng trong điều trị nhiều bệnh lý về da, nhất là các loại mụn bao gồm:

• Mụn trứng cá nặng, mụn bọc to, nhiều nốt.
• Mụn trứng cá có xu hướng để lại sẹo xấu trên da.
• Mụn lâu năm.
• Mụn trứng cá không đáp ứng với các biện pháp điều trị khác.

Ngoài ra, đối với một số ít trường hợp, isotretinoin cũng có thể sử dụng trong các bệnh lý khác như:

• Bệnh rối loạn keratin: da vảy cá, bệnh vảy nến, phấn tóc đỏ, Darier…
• Bệnh lý viêm da: viêm tuyến mồ hôi mủ (HS), viêm nang lông, viêm da tiết bã nhờn.
• Bệnh tự miễn: lupus ban đỏ hệ thống, bệnh Lichen phẳng (LP).
• Hỗ trợ phòng ngừa và điều trị ung thư da.[3][4]

Mụn trứng cá không đáp ứng với các phương pháp điều trị khác có thể sử dụng isotretinoin

3Cơ chế hoạt động của isotretinoin

Isotretinoin là liệu pháp duy nhất hiện nay có thể tác động đồng thời vào tất cả các nguyên nhân chính gây mụn trứng cá thông qua việc:

• Giảm tình trạng tiết dầu của tuyến bã nhờn.
• Làm thông thoáng lỗ chân lông.
• Tiêu diệt và ức chế các vi khuẩn gây mụn Propionibacterium acnes.
• Làm giảm phản ứng viêm trên da.
• Kích thích tổng hợp collagen.[5][3]

4Hướng dẫn sử dụng isotretinoin an toàn, hiệu quả

Dạng bào chế và liều dùng isotretinoin

Isotretinoin là hoạt chất điều trị mụn trứng cá thường được điều chế thành dạng viên nang uống với một số liều lượng khác nhau từ 8 - 40mg. Trong đó, dạng viên nang nồng độ 10mg và 20mg là phổ biến nhất.

Đối với từng lứa tuổi và tình trạng nặng của mụn trứng cá mà liều lượng isotretinoin ở mỗi bệnh nhân là khác nhau. Cụ thể là:

• Người lớn: thông thường sử dụng liều 500mcg/kg/ngày, nếu bệnh nặng có thể dùng lên đến 1mg/kg/ngày. Chia thuốc thành từ 1 - 2 lần uống/ngày trong vòng từ 16 - 24 tuần/đợt. Kết thúc một đợt điều trị, bác sĩ sẽ đánh giá lại tình trạng và đưa ra phác đồ điều trị tiếp theo.
• Trẻ trên 12 tuổi: có thể dùng liều tương tự với người lớn.
• Trẻ dưới 12 tuổi: dùng isotretinoin theo sự điều chỉnh liều của bác sĩ chuyên khoa.[3]

Isotretinoin thường được điều chế ở dạng viên nang

Bảo quản đúng cách

Để đảm bảo chất lượng của thuốc, isotretinoin nên được bảo quản ở trong nhiệt độ phòng từ 20 - 25 độ C, tránh ánh sáng trực tiếp. Khi vận chuyển thuốc, isotretinoin có thể bảo quản trong khoảng nhiệt độ từ 15 - 30 độ C trong một khoảng thời gian ngắn.[3]

5Một số tương tác thuốc với isotretinoin

Hiện nay, các chuyên gia vẫn chưa chứng minh được các tương tác thuốc rõ ràng giữa isotretinoin và các loại đồ ăn, thức uống. Tuy nhiên, bạn nên lưu ý một số điểm sau khi sử dụng thuốc isotretinoin gồm:

• Nên uống isotretinoin với 1 cốc nước đầy nhằm giảm tương tác thuốc với thức ăn.
• Không sử dụng cùng với các thực phẩm bổ sung có chứa vitamin A.
• Không uống rượu bia.

Ngoài ra, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ điều trị trước khi dùng isotretinoin trong trường hợp đang sử dụng một số thuốc có khả năng tương tác với isotretinoin như:

• Thuốc chống viêm nhóm corticosteroid.
• Kháng sinh nhóm tetracyclin như tetracyclin, doxycyclin, seracyclin…
• Các thuốc chống động kinh.
• Thuốc chống đông warfarin.
• Thuốc tránh thai progestin.[6][3]

Bạn nên uống isotretinoin với 1 cốc nước đầy để giảm thiểu tương tác thuốc với thức ăn

6Lời khuyên cho bạn khi quên liều hoặc dùng quá liều isotretinoin

Trong trường hợp quên liều hoặc quá liều isotretinoin, bạn không nên hoảng sợ mà cần bình tĩnh thực hiện các biện pháp sau:

• Quên liều isotretinoin: bỏ qua liều isotretinoin đã lỡ và tiếp tục uống liều tiếp theo như bình thường. Không được sử dụng uống bù hoặc sử dụng tăng liều.
• Quá liều isotretinoin: bạn nên gọi cho bác sĩ điều trị để được tư vấn hoặc đến bệnh viện thăm khám ngay lập tức.[3]

7Lưu ý khi dùng isotretinoin

Ai không nên dùng isotretinoin?

Một số trường hợp không nên sử dụng isotretinoin để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe bao gồm:

• Người bị dị ứng với isotretinoin hoặc vitamin A.
• Phụ nữ có thai và đang cho con bú.
• Phụ nữ đang có kế hoạch mang thai.[3]

Phụ nữ có thai không được sử dụng isotretinoin

Nên lưu ý những gì trước khi sử dụng isotretinoin?

Trước khi sử dụng isotretinoin trong điều trị mụn trứng cá, bạn cần lưu ý một số điểm sau:

• Isotretinoin có thể gây hại cho thai nhi gây quái thai, dị dạng nên cần chắc chắn không mang thai trước và trong quá trình điều trị cũng như không dùng thuốc khi đang thả bầu.
• Bạn cần trao đổi trước với bác sĩ về các tình trạng bệnh lý khác của bản thân như các rối loạn tâm thần, hen suyễn, đái tháo đường, loãng xương hoặc bệnh gan thận… để có kế hoạch điều trị cụ thể.[3]

Lưu ý chung khi sử dụng isotretinoin

Trong quá trình điều trị với isotretinoin, bạn cần lưu ý một số điểm sau:

• Chỉ sử dụng thuốc isotretinoin khi có sự chỉ định và hướng dẫn của bác sĩ.
• Không tự ý sử dụng hoặc chia sẻ thuốc isotretinoin cho người khác.
• Để xa isotretinoin ra khỏi tầm tay của trẻ nhỏ.
• Isotretinoin có thể gây ảnh hưởng đến tầm nhìn vào ban đêm nên bạn cần hạn chế lái xe khi trời tối.
• Không tham gia hiến máu khi đang điều trị isotretinoin hoặc mới dừng isotretinoin dưới 1 tháng.
• Trong thời gian sử dụng isotretinoin, bạn không nên thực hiện các thủ thuật trên da như tẩy lông, tái tạo da bằng laser… vì có thể gây sẹo xấu.
• Xây dựng kế hoạch chăm sóc da phù hợp như thường xuyên uống nước, dùng các loại sữa rửa mặt nhẹ nhàng và không tự nặn mụn hay bóc lớp da bong tróc.
• Che nắng cẩn thận, sử dụng kem chống nắng đầy đủ trước khi ra ngoài để tránh cháy nắng khi đang dùng isotretinoin.[1]

Bạn cần bôi kem chống nắng đầy đủ khi điều trị isotretinoin để tránh cháy nắng

Lưu ý khi dùng cho phụ nữ mang thai và cho con bú

• Phụ nữ mang thai: isotretinoin có thể gây quái thai hoặc sảy thai sớm. Vì thế, bạn cần có kết quả thử thai âm tính trước khi điều trị. Bên cạnh đó, bạn cũng cần có các biện pháp tránh thai trước khi điều trị 1 tháng, trong quá trình dùng thuốc và sau đó 1 tháng.
• Phụ nữ đang cho con bú: hiện nay, các chuyên gia vẫn chưa chứng minh được liệu isotretinoin có đi qua sữa mẹ hay không. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn cho trẻ, isotretinoin được khuyến cáo không sử dụng với phụ nữ đang cho con bú.[3]

Hy vọng bài viết trên đã đem đến cho bạn những kiến thức bổ ích về tác dụng của isotretinoin. Bạn hãy chia sẻ bài viết này đến với bạn bè và những người thân xung quanh mình nhé!