Môi khô là dấu hiệu của bệnh gì? Nguyên nhân và cách điều trị

Khô môi không chỉ gây mất thẩm mỹ mà còn ảnh hưởng đến việc ăn uống và giao tiếp hàng ngày. Đây là tình trạng thường gặp trong mùa hanh khô hay khi ngồi phòng điều hòa lâu. Hãy cùng tìm hiểu về nguyên nhân và cách khắc phục môi khô qua bài viết dưới đây nhé!

1Khô môi là gì?

Khô môi là tình trạng bề mặt môi mất đi độ ẩm tự nhiên, dẫn đến bong tróc, nứt nẻ, thậm chí có thể chảy máu. Da môi dễ bị khô hơn các vùng da khác vì lớp biểu bì môi mỏng, ít tuyến dầu và lại thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với gió, ánh nắng hay môi trường khô lạnh. [1]

Trong đa số các trường hợp, khô môi chỉ mang tính sinh lý tạm thời và có thể cải thiện khi bạn dưỡng ẩm hoặc thay đổi thói quen. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài nhiều tuần, kèm nứt nẻ sâu, viêm hoặc đau rát thì đó có thể là dấu hiệu của khô môi mãn tính liên quan đến thiếu dinh dưỡng, tác dụng phụ của thuốc hoặc bệnh lý tiềm ẩn.

Bạn có thể phân biệt khô môi sinh lý và khô môi mãn tính qua các đặc điểm sau đây:

Khô môi có thể là tình trạng sinh lý bình thường hay phản ánh bệnh lý tiềm ẩn

2Nguyên nhân gây khô môi

Yếu tố môi trường

Yếu tố môi trường là nguyên nhân phổ biến dẫn đến trình trạng khô môi, cụ thể là:

• Thời tiết hanh khô, nhiệt độ thấp, gió mạnh khiến môi dễ mất nước.
• Không khí khô từ máy lạnh hoặc máy sưởi làm tình trạng nứt nẻ trở nên nghiêm trọng hơn.
• Ánh nắng mặt trời chứa tia UV có thể làm tổn thương da, gây khô và lão hóa môi.

Tiếp xúc với tia UV trong thời gian dài có thể gây khô môi

Do thói quen liếm môi

Thói quen liếm môi mang lại cảm giác dễ chịu tạm thời, nhưng khi nước bọt bay hơi nhanh trong không khí, nó lại cuốn theo độ ẩm tự nhiên của môi, khiến môi ngày càng khô hơn. Bên cạnh đó, các enzyme tiêu hóa trong nước bọt còn có thể gây tổn thương cho lớp da mỏng manh trên môi. [2]

Dùng mỹ phẩm không phù hợp

Đôi khi nguyên nhân gây khô môi lại nằm ngay trong các sản phẩm bạn sử dụng hàng ngày. Một số thành phần phổ biến trong mỹ phẩm, son môi hoặc kem đánh răng như cồn, hương liệu, menthol,... có thể gây kích ứng hoặc thậm chí là phản ứng dị ứng, dẫn đến tình trạng môi khô căng và nứt nẻ.

Môi khô do thiếu chất gì?

Tình trạng môi khô kéo dài thường liên quan đến sự thiếu hụt một số dưỡng chất thiết yếu như các vitamin nhóm B (vitamin B2, vitamin B3, vitamin B6, vitamin B12), vitamin E, axit béo omega-3, kẽm hay sắt. Khi cơ thể thiếu những chất này, khả năng giữ ẩm và bảo vệ lớp da mỏng trên môi bị suy giảm, dẫn đến hiện tượng môi khô và nứt nẻ. [3]

Thiếu hụt vitamin nhóm B cũng là nguyên nhân gây khô môi

Do dùng thuốc

Trong một số trường hợp, tình trạng khô môi có thể là tác dụng phụ của một số loại thuốc điều trị. Điển hình là thuốc retinoids đường uống thường dùng trong điều trị mụn nặng có thể gây khô da và khô niêm mạc rất mạnh. Ngoài ra, các nhóm thuốc như thuốc kháng histamine (chống dị ứng), thuốc lợi tiểu hoặc một số loại thuốc chống trầm cảm cũng có thể làm mất độ ẩm tự nhiên của môi, dẫn đến môi khô và nứt nẻ.

Nếu bạn nhận thấy môi khô bất thường sau khi bắt đầu sử dụng một loại thuốc mới, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ để được điều chỉnh liều lượng hoặc thay thế thuốc phù hợp.

Khô môi là dấu hiệu bệnh lý

Khô môi mãn tính, khó chữa trị có thể là dấu hiệu của các bệnh lý cần được thăm khám như: [1]

• Suy giáp.
• Tiểu đường.
• Hội chứng Sjogren (một bệnh lý tự miễn gây khô niêm mạc, điển hình là khô miệng, khô mắt, khô môi).
• Viêm môi mãn tính.

Người mắc hội chứng Sjogren thường gặp tình trạng khô môi

3Các triệu chứng khô môi

Bạn có thể nhận biết tình trạng khô môi qua các dấu hiệu sau đây: [3]

• Môi khô, sần sùi, bong tróc thành từng mảng nhỏ và nứt nẻ.
• Các vết nứt sâu có thể dẫn đến chảy máu nhẹ.
• Cảm giác rát hoặc đau khi cử động môi (cười, nói, ăn uống).
• Tình trạng kéo dài có thể gây ra viêm, sưng, đỏ, loét tại mép môi hoặc khóe miệng.
• Trong trường hợp khô môi do bệnh lý toàn thân như hội chứng khô niêm mạc có thể đi kèm với các triệu chứng chung như khô miệng, khô mắt, mệt mỏi.

Khô môi có thể xuất hiện kèm với khô mắt hay khô miệng

4Khô môi khi nào cần điều trị?

Bạn cần đến gặp bác sĩ nếu bắt gặp các dấu hiệu sau đây:

• Môi khô kéo dài nhiều tuần mà không cải thiện dù đã dưỡng ẩm và uống đủ nước.
• Có vết nứt sâu, lở loét, chảy máu, đau nhiều hoặc có dấu hiệu viêm, mủ.
• Khô môi đi kèm các triệu chứng ngoại vi như khô mắt, khô miệng, sụt cân, mệt mỏi.
• Khi vùng môi tiếp xúc nắng kéo dài và xuất hiện các mảng khô, dày sừng.

5Cách điều trị khô môi hiệu quả

Biện pháp tự chăm sóc tại nhà

Để chăm sóc và bảo vệ đôi môi khỏe mạnh, bạn cần thực hiện các biện pháp sau đây:

• Uống đủ nước mỗi ngày để duy trì độ ẩm toàn thân, da và môi.
• Dùng son dưỡng chứa các thành phần giữ ẩm như vaseline, shea butter, ceramides hoặc dầu tự nhiên, tránh sản phẩm có hương liệu, cồn, menthol gây kích ứng.
• Sử dụng máy tạo độ ẩm khi không khí quá khô.
• Hạn chế liếm hoặc nhai môi để tránh tổn thương.
• Bảo vệ môi khi ra nắng bằng son dưỡng có chỉ số SPF chống tia UV.
• Thực hiện tẩy da chết nhẹ nhàng cho môi 1 - 2 lần mỗi tuần.

Uống đủ 2 lít nước mỗi ngày để giữ đôi môi khoẻ mạnh

Điều trị nguyên nhân gây khô môi

Nếu khô môi xuất hiện do tác dụng phụ của một số loại thuốc thì người bệnh nên trao đổi với bác sĩ điều trị của mình để giảm liều hoặc đổi sang một loại thuốc khác không có tác dụng phụ khô môi. Đồng thời, việc điều trị kịp thời các bệnh lý nền như tiểu đường, suy giáp hoặc hội chứng Sjogren cũng rất quan trọng để ngăn ngừa và cải thiện tình trạng khô môi.

Còn trong trường hợp khô môi do thiếu hụt vitamin nhóm B, kẽm hoặc sắt được xác định qua xét nghiệm y khoa thì bạn nên bổ sung các dưỡng chất này theo chỉ định của bác sĩ.

6Cách phòng ngừa khô môi tái phát

Tương tự với cách điều trị khô môi, bạn có thể phòng ngừa bằng cách thực hiện các biện pháp giữ ẩm và cấp ẩm cho môi, đồng thời tránh các tác nhân khiến môi khô như gió lạnh, nắng gắt. Ngoài ra, bạn nên duy trì chế độ ăn uống đầy đủ vitamin, khoáng chất cũng như khám sức khoẻ định kỳ nếu có bệnh nền hoặc tình trạng khô miệng hay khô mắt.

Bổ sung đầy đủ vitamin và khoáng chất là điều cần thiết để giữ đôi môi khoẻ mạnh

Khô môi là một triệu chứng rất phổ biến và thường không nghiêm trọng nếu được xử lý đúng cách. Tuy nhiên, khi khô môi kéo dài hoặc có các biểu hiện nặng thì bạn nên đến bác sĩ để kiểm tra nguyên nhân. Nếu thấy bài viết hay, hãy chia sẻ cho người thân và bạn bè cùng biết nhé!