Ngứa hậu môn: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị và phòng ngừa

Ngứa hậu môn là một triệu chứng thường gặp do nhiều nguyên nhân khác nhau, từ đó gây ra nhiều khó chịu và phiền toái cho người bệnh. Hãy cùng tìm hiểu thông tin này qua bài viết dưới đây nhé!

1Ngứa hậu môn là gì?

Ngứa hậu môn là tình trạng vùng hậu môn bị kích ứng gây ngứa ngáy, khó chịu cho người bệnh. Đây có thể là một cảm giác thoáng qua nhưng đôi khi cũng kéo dài mạn tính và là dấu hiệu của nhiều bệnh lý, đặc biệt là vấn đề viêm nhiễm vùng hậu môn. [1]

Ngứa hậu môn thường được chia thành 2 dạng chính: [1]

• Ngứa hậu môn nguyên phát: xảy ra phổ biến, thường không có nguyên nhân rõ ràng và chiếm tỉ lệ thấp.
• Ngứa hậu môn thứ phát: xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau.

Một số đối tượng có nguy cơ cao bị ngứa hậu môn như:

• Thói quen vệ sinh kém, đặc biệt là ở vùng hậu môn.
• Đối tượng bị nhiễm giun sán, nhất là ở trẻ em.
• Bệnh nhân mắc bệnh lý đường tiêu hóa như trĩ, rò hậu môn,...
• Người bệnh nhiễm bệnh xã hội như HIV/AIDS, giang mai,...

Ngứa hậu môn là tình trạng vùng hậu môn bị kích ứng gây ngứa ngáy, khó chịu

2Nguyên nhân gây ra ngứa hậu môn

Các bệnh lý trực tràng - hậu môn

Các bệnh lý tại vùng trực tràng - hậu môn như trĩ, nứt hậu môn,... là các nguyên nhân phổ biến gây nên tình trạng ngứa hậu môn.

Ngoài ra còn các nguyên nhân gây ngứa hậu môn do khối u ở vùng trực tràng hậu môn (ác tính hay lành tính đều có thể gây ngứa)

Các bệnh lý này gây nên các tổn thương vùng hậu môn như lở loét, chảy máu, són phân, kích ứng vùng da hậu môn. Từ đó khiến người bệnh có cảm giác ngứa ngáy, bỏng rát vùng da ở hậu môn. [1]

Trĩ là một nguyên nhân thường gặp gây ngứa hậu môn

Các bệnh lý da liễu

Các bệnh lý da liễu như vảy nến, viêm da cơ địa ở vùng hậu môn cũng có thể là nguyên nhân gây nên tình trạng ngứa hậu môn.

Các bệnh lý này gây kích ứng, ửng đỏ vùng hậu môn khiến bệnh nhân đau rát khi đại tiện, nhất là trong trường hợp bệnh nhân táo bón. [1]

Các bệnh lý da liễu như vảy nến cũng có thể gây ra ngứa hậu môn

Các bệnh lý nhiễm khuẩn

Một nhóm nguyên nhân khác cũng có thể gây ngứa hậu môn là nhóm các bệnh lý nhiễm khuẩn hậu môn như Candida, Herpes simplex, sùi mào gà, xoắn khuẩn Treponema pallidum,...

Các loại vi khuẩn này có thể xâm nhập thông qua những vết thương, trầy xước tại vùng hậu môn và gây viêm nhiễm, từ đó khiến cho người bệnh có cảm giác nóng đỏ, rát và ngứa ngáy vùng hậu môn. [1]

Các bệnh lý hệ thống

Ngoài những nguyên nhân trên, nhóm nguyên nhân gồm các bệnh lý hệ thống gây suy giảm miễn dịch người bệnh như đái tháo đường, suy thận mạn, bệnh lý tuyến giáp,... cũng có thể gây nên tình trạng ngứa hậu môn.

Bên cạnh đó, bệnh lý thiếu máu thiếu sắt cũng là một trong những nguyên nhân lớn gây ra tình trạng ngứa hậu môn trực tràng.

Thông thường ở bệnh nhân mắc các bệnh lý này thì hệ miễn dịch bị suy yếu nghiêm trọng, đặc biệt là ở bệnh nhân tiểu đường. Đây là môi trường thuận lợi để vi khuẩn phát triển và gây viêm nhiễm, trong đó có vùng hậu môn và tầng sinh môn, do đó có thể dẫn đến tình trạng ngứa ngáy ở hậu môn. [1]

Do chế độ ăn và thuốc

Ngứa hậu môn còn là hệ quả của một chế độ ăn uống không lành mạnh cũng như đến từ việc sử dụng thuốc bừa bãi, không đúng chỉ định của bác sĩ. Một số loại thuốc và thực phẩm sau đây có thể gây ngứa hậu môn như:

• Đồ uống có chứa cafein: cà phê, trà,...
• Thực phẩm cay nóng: tỏi, ớt,...
• Thuốc: Tetracyclin, Colchicin,...

Nhìn chung, tình trạng gây ngứa hậu môn do các nguyên nhân này hiếm gặp. Tuy nhiên, khi sử dụng các loại thuốc, thức ăn hay đồ uống trên thì cũng chỉ nên dùng ở mức độ vừa phải, tránh tiêu thụ quá nhiều. [1]

3Dấu hiệu của bệnh ngứa hậu môn

Triệu chứng chính của bệnh ngứa hậu môn là tình trạng ngứa ngáy, khó chịu vùng hậu môn. Ngoài ra, bệnh nhân còn mắc phải các dấu hiệu sau: [1]

• Đau rát vùng hậu môn, đặc biệt là khi đại tiện.
• Xuất hiện những vết trầy xước do bệnh nhân cào, gãi.
• Vùng da ở vùng hậu môn dày lên do tình trạng viêm nhiễm và cào gãi lâu ngày.
• Cảm giác bỏng, nóng rát vùng hậu môn.
• Đôi khi kèm theo biểu hiện đau nhức nếu tình trạng ngứa hậu môn trầm trọng.
• Có đốm máu trên giấy vệ sinh, hiếm khi chảy máu nhiều.

Ngứa hậu môn kèm đau rát khi đại tiện là triệu chứng chính của bệnh

4Cách chẩn đoán phát hiện bệnh

Để chẩn đoán tình trạng ngứa hậu môn, bác sĩ thường dựa vào triệu chứng lâm sàng của bệnh nhân là chính bằng cách thăm khám vùng trực tràng hậu môn và thông qua hỏi bệnh sử, tiền sử bệnh lý. [1]

Ngoài ra, bác sĩ còn thực hiện một số xét nghiệm như:

• Xét nghiệm máu: đánh giá tổng quan sức khỏe của bệnh nhân dựa vào chỉ số hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu.
• Nội soi hậu môn - trực tràng: giúp quan sát các tổn thương trong đường ruột nếu cần.

Nội soi đại tràng là một trong những phương pháp giúp chẩn đoán nguyên nhân ngứa hậu môn

5Khi nào cần gặp bác sĩ?

Các dấu hiệu cần đến gặp bác sĩ

Khi bệnh nhân xuất hiện tình trạng ngứa ngáy dữ dội vùng hậu môn kèm theo các triệu chứng sau đây thì cần đi khám bác sĩ ngay: [1]

• Sốt cao trên 38 độ C.
• Sưng tấy vùng hậu môn.
• Đau rát khi đi đại tiện.
• Chảy máu nhiều ở vùng hậu môn.
• Chảy mủ, dịch vùng hậu môn,...

Nơi khám chữa bệnh uy tín

Nếu có nhu cầu, bạn có thể đến các cơ sở y tế gần nhất, các phòng khám chuyên khoa Tiêu hoá hoặc các bệnh viện đa khoa tại địa phương để được thăm khám.

Ngoài ra, có thể tham khảo một số bệnh viện lớn, uy tín để được chẩn đoán và điều trị kịp thời:

• Tp. Hồ Chí Minh: Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, Bệnh viện Bình Dân,...
• Hà Nội: Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Quân đội 108, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội,...

6Phương pháp điều trị

Việc điều trị tình trạng ngứa hậu môn muốn đạt được hiệu quả cao thì bác sĩ thường dựa vào nguyên nhân gây bệnh, từ đó giúp giải quyết được tận gốc vấn đề của bệnh nhân.

Một số phương pháp điều trị ngứa hậu môn như: [2]

• Thuốc bôi: thường sử dụng là các loại thuốc corticoid kết hợp với thuốc giảm đau để làm dịu các triệu chứng ngứa ngáy, bỏng rát của bệnh nhân, sử dụng bằng cách bôi lên vùng da bị ngứa từ 2 - 3 lần mỗi ngày.
• Thuốc kháng sinh và thuốc chống nấm: sử dụng trong trường hợp bệnh nhân bị viêm nhiễm vùng hậu môn do vi khuẩn hoặc nấm.
• Phẫu thuật: phương pháp này được sử dụng trong các trường hợp bệnh nhân bị trĩ mức độ nặng, rò hậu môn, khối u...

Phẫu thuật điều trị ngứa hậu môn được áp dụng trong trường hợp trĩ độ nặng

7Lối sống và biện pháp phòng ngừa

Tình trạng ngứa hậu môn kéo dài có thể gây ảnh hưởng nặng nề đến đời sống sinh hoạt và làm việc của người bệnh. Do đó, để phòng ngừa bệnh lý ngứa hậu môn, bạn có thể tham khảo một số biện pháp dưới đây: [2]

• Thường xuyên vệ sinh sạch sẽ vùng hậu môn, vùng sinh dục và tầng sinh môn, đặc biệt là sau khi đi vệ sinh.
• Tránh sử dụng các loại giấy vệ sinh quá khô ráp gây tổn thương vùng hậu môn.
• Ưu tiên mặc các loại quần áo thoáng mát, hạn chế sử dụng các loại vải quá bó sát hoặc quá thô.
• Có chế độ ăn uống lành mạnh, bổ sung chất xơ để ngăn ngừa táo bón.
• Uổng đủ nước, khoảng 1.5 - 2 lít/ngày.

Chế độ ăn giàu chất xơ cũng là một biện pháp phòng ngừa ngứa hậu môn

Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn đọc những thông tin bổ ích về các vấn đề xoay quanh bệnh lý ngứa hậu môn. Nếu bạn cảm thấy hay hãy chia sẻ cho bạn bè và gia đình cùng tham khảo nhé!