5 nguyên nhân trầm cảm sau sinh và dấu hiệu nhận biết sớm

Nhiều mẹ bầu sau khi sinh phải bước vào một giai đoạn thay đổi về tâm lý. Giai đoạn này nếu không được quan tâm và chăm sóc thì rất dễ dẫn tới trầm cảm sau sinh. Cùng tìm hiểu nguyên nhân trầm cảm sau sinh qua bài viết dưới đây nhé!

1Nguyên nhân trầm cảm sau sinh

Hiện nay, nguyên nhân gây trầm cảm sau sinh vẫn chưa được khẳng định nhưng những tác động của hormone đến với bệnh lý này đang được các nhà khoa học đi sâu vào nghiên cứu.

Khi mang thai, hai hormone là estrogen và progesterone tăng gấp 10 lần bình thường. Sau khi sinh, lượng hormone này nhanh chóng giảm mạnh khiến cho cơ thể không kịp thích nghi.

Điều này có thể dẫn đến những bất thường về giấc ngủ cũng như thay đổi của cơ thể nên dễ tạo điều kiện cho trầm cảm sau sinh xuất hiện.[1]

Ngoài nguyên nhân do hormone, một số yếu tố nguy cơ có thể dẫn tới trầm cảm sau sinh có thể kể đến là:

• Tâm lý: người mẹ có tâm lý dễ bị tác động, thường xuyên xảy ra lo lắng hoặc có tiền sử trầm cảm rất dễ là yếu tố nguy cơ dẫn đến bệnh lý này. Ngoài ra, hội chứng tiền kinh nguyệt hay những bất thường về em bé trước khi sinh cũng có thể là một trong những yếu tố nguy cơ làm bệnh lý này xuất hiện.
• Bệnh lý sản khoa: các bệnh lý của trẻ trước và sau khi sinh như mổ lấy thai cấp cứu, trẻ sinh non, trẻ bị suy hô hấp sau sinh, trẻ bị dị tật bẩm sinh có thể ảnh hưởng đến tâm lý của phụ nữ sau sinh.
• Xã hội: sau khi sinh, nếu không được nhận được sự hỗ trợ từ gia đinh hoặc xã hội, người mẹ sẽ rất dễ gặp phải những vấn đề tâm lý.
• Lối sống: thói quen ăn uống, sinh hoạt bị đảo lộn cũng có thể là một nguyên nhân ảnh hưởng tới tâm trạng của phụ nữ sau sinh.[2]

Trầm cảm sau sinh có thể do sự thay đổi đột ngột hormone

2Cách test trầm cảm sau sinh

Bất kỳ mẹ bầu nào sau khi sinh em bé cũng nên được làm test EPDS (Edinburgh Postnatal Depression Scale) để sàng lọc và can thiệp kịp thời.

Trong quá trình sàng lọc, phụ nữ sau sinh sẽ được trả lời 10 câu hỏi cơ bản. Sau khi nhận được câu trả lời, bác sĩ sẽ tiến hành đánh giá mức độ cũng như đề xuất những điều trị phù hợp với người bệnh.[3]

Test EPDS giúp sàng lọc tình trạng trầm cảm sau sinh

3Ai có nguy cơ bị trầm cảm sau sinh?

Bất kỳ phụ nữ sau sinh nào cũng có thể bị trầm cảm. Tuy nhiên, bệnh lý này có nguy cơ cao gặp ở một số đối tượng như:

• Tiền sử: từng mắc trầm cảm, trầm cảm sau sinh hoặc rối loạn lưỡng cực.
• Gia đình: có người trong gia đình mắc trầm cảm hoặc rối loạn tâm trạng khác.
• Căng thẳng: mẹ bầu có nhiều vấn đề ảnh hưởng đến tâm trạng như bệnh lý đang mắc, áp lực từ gia đình và xã hội, mong muốn giới tính khác với trẻ được sinh ra.
• Sinh nhiều con một lúc.
• Mẹ bầu gặp bất thường tâm lý trong vấn đề chăm sóc con như điều kiện kinh tế gia đình, người chồng và gia đình không quan tâm chia sẻ.
• Mang thai ngoài ý muốn.[4]

Vấn đề giới tính có thể làm tăng nguy cơ trầm cảm sau sinh

4Dấu hiệu trầm cảm sau sinh

Mặc dù là bệnh lý có thể gặp ở bất kỳ phụ nữ sau sinh nào nhưng không phải ai nào cũng biết mình đang mắc bệnh lý này để tìm kiếm những sự trợ giúp từ bên ngoài. Vì vậy, khi xuất hiện những triệu chứng sau, chị em nên đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được tư vấn và can thiệp kịp thời:

• Luôn trong trạng thái buồn bã, cảm thấy bản thân vô dụng.
• Luôn cảm giác lo lắng, khó chịu.
• Không hứng thú với những sự việc trong cuộc sống.
• Rối loạn ăn uống: ăn quá nhiều hoặc chán ăn.
• Rối loạn giấc ngủ: ngủ nhiều hơn bình thường hoặc không ngủ được.
• Khóc không nguyên nhân.
• Khó tập trung.
• Xuất hiện ý nghĩ tự sát.
• Xuất hiện suy nghĩ muốn làm tổn thương đứa bé.

Sau sinh, mẹ bầu có thể luôn trong trạng thái buồn chán và không có sức sống

Hy vọng bài viết đã xung cấp cho bạn các kiến thức về trầm cảm sau sinh. Đây không phải bệnh lý mới nhưng mới chỉ thực sự được quan tâm trong thời gian gần đây. Nếu có bất kỳ những dấu hiệu bất thường nào, phụ nữ sau sinh cũng nên nhanh chóng đến các cơ sở y tế để được thăm khám và can thiệp kịp thời nhé!