Băng huyết sau sinh: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách xử trí

Băng huyết sau sinh là tình trạng mất máu quá nhiều sau khi sinh và vô cùng nguy hiểm cho thai phụ. Vì vậy, hãy cùng tìm hiểu về nguyên nhân, dấu hiệu của băng huyết sau sinh nhé!

1Băng huyết sau sinh là gì?

Băng huyết sau sinh là tình trạng máu mất hơn 500ml sau sinh từ đường âm đạo và hơn 1000ml sau mổ lấy thai.

Phân loại

• Băng huyết nguyên phát: là tình trạng băng huyết sớm, xảy ra trong vòng 24 giờ đầu sau khi sinh. Nguyên nhân thường do đờ tử cung, sót nhau, rách đường sinh dục dưới, vỡ tử cung,...
• Băng huyết thứ phát: là tình trạng băng huyết muộn, xảy ra từ 24 giờ đến 12 tuần sau khi sinh. Nguyên nhân thường do sót nhau, nhiễm trùng,...

Băng huyết sau sinh là tình trạng mất nhiều máu ở sản phụ sau khi sinh

2Nguyên nhân gây ra băng huyết sau sinh

Đờ tử cung

Đờ tử cung được xem là nguyên nhân hàng đầu gây băng huyết sau sinh. Dưới đây là một số yếu tố nguy cơ gây ra tình trạng đờ tử cung:

• Tử cung căng quá mức: đa ối, đa thai, thai to.
• Quá trình chuyển dạ kéo dài hoặc quá nhanh.
• Sản phụ sinh đẻ nhiều lần.
• Nhiễm trùng ối.
• Quá trình kích đẻ lâu.
• Một số bệnh lý: u xơ tử cung, nhau cài răng lược.
• Tử cung dị dạng.

Chấn thương đường sinh dục (đặc biệt là vỡ tử cung)

Chấn thương đường sinh dục được xem là nguyên nhân thứ 2 gây băng huyết sau sinh. Dưới đây là một số yếu tố nguy cơ gây ra tình trạng chấn thương đường sinh dục:

• Rách cổ tử cung, âm đạo do sinh quá nhanh hoặc do sẹo mổ cũ, điều này làm cho máu tụ ở đường sinh dục dẫn đến vỡ tử cung tự phát.
• Quá trình mổ lấy thai bị rách sâu hoặc rách thêm.

Chấn thương đường sinh dục được xem là nguyên nhân thứ 2 gây băng huyết sau sinh

Bất thường về bong nhau, sổ nhau

Thai phụ nếu có sự bất thường về bong nhau, sổ nhau sẽ có khuynh hướng chảy máu nhiều sau khi sinh. Đây chính là dấu hiệu có thể gây ra tình trạng băng huyết.

Một số yếu tố nguy cơ gây ra tình trạng bất thường về bong nhau, sổ nhau:

• Hình thành cục máu đông trong tử cung.
• Sót nhau: nguyên nhân là do bất thường của nhau, sinh thường, sinh nở nhiều lần, nhau bám ở sẹo mổ cũ.

Bất thường về bong nhau, sổ nhau là nguyên nhân gây băng huyết sau sinh

Rối loạn đông máu

Rối loạn đông máu là tình trạng rối loạn quá trình kiểm soát sự hình thành các cục máu đông của cơ thể.

Đối với phụ nữ đang mang thai, nếu tình trạng này không được kiểm soát chặt chẽ có thể gây băng huyết sau sinh, đông máu nội mạch lan toả, thậm chí có thể dẫn đến tử vong.

Một số yếu tố nguy cơ gây ra tình trạng bất thường về rối loạn đông máu

• Do bệnh lý: Hemophilia A, bệnh Von Willebrand’s.
• Điều trị thuốc kháng đông.
• Do thai kỳ: thai chết lưu, nhau bong non, nhiễm trùng nặng,...

Hemophilia A là bệnh rối loạn chảy máu di truyền do thiếu yếu tố đông máu VIII và máu không thể đông lại đúng cách để kiểm soát chảy máu.

Bệnh Von Willebrand là chứng rối loạn chảy máu suốt đời, trong đó máu của bạn không đông lại đúng cách do lượng protein Von Willebrand rất thấp.

3Đối tượng có nguy cơ băng huyết sau sinh

Một số phụ nữ có nguy cơ băng huyết sau sinh bao gồm:

• Cơ tử cung yếu do bất thường giải phẫu, u xơ tử cung,…
• Tử cung căng quá mức: tử cung lớn hơn bình thường do có quá nhiều nước ối hoặc em bé lớn.
• Người mẹ mang thai nhiều con trong một lần mang thai.
• Huyết áp cao khi mang thai, sản phụ bị thiếu máu.
• Đã có nhiều lần sinh trước đó.
• Thời gian chuyển dạ kéo dài.
• Bị nhiễm trùng ối.
• Nhau bong non: là tình trạng phân tách sớm của rau thai bám ra khỏi tử cung.
• Nhau tiền đạo: là hiện tượng nhau thai bám vào một phần hoặc toàn bộ ở đoạn dưới tử cung.
• Béo phì.
• Là người gốc Á hoặc gốc Tây Ban Nha.

4Chẩn đoán băng huyết sau sinh

Băng huyết sau sinh được xem là một trong năm tai biến sản khoa, có thể ảnh hưởng trầm trọng đến sức khỏe cũng như tính mạng của người mẹ.

Vì vậy, cần đến gặp bác sĩ để xử trí ngay nếu có bất kỳ triệu chứng nào sau đây:

• Chảy máu không kiểm soát.
• Huyết áp giảm.
• Tăng nhịp tim.
• Tay chân lạnh, vã mồ hôi.
• Da niêm nhạt.
• Giảm số lượng hồng cầu.
• Sưng và đau ở vùng âm đạo.

Các bước chẩn đoán băng huyết sau sinh bao gồm

• Ước tính lượng máu đã mất.
• Đo mạch và đo huyết áp.
• Kiểm tra dấu hiệu mất máu cấp tính.
• Kiểm tra số lượng hồng cầu.
• Kiểm tra các yếu tố đông máu.

Túi đo lượng máu mất sau sinh nhằm chẩn đoán tình trạng băng huyết

5Biến chứng của băng huyết sau sinh

Do tình trạng mất máu số lượng lớn nên bệnh nhân có nguy cơ bị sốc. Khi bị mất 20% lượng máu trong cơ thể, bệnh nhân có thể bị tổn thương ở các cơ quan do thiếu máu ở gan, não, tim và thận. Các triệu chứng có thể là:

• Nhịp tim nhanh.
• Thở nhanh.
• Huyết áp giảm.

Các biến chứng có thể xuất hiện, bao gồm

• Tổn thương phổi cấp tính.
• Nhiễm trùng.
• Hội chứng Sheehan.
• Cắt tử cung.
• Sốc và thậm chí tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

6Khi nào cần gặp bác sĩ

Các dấu hiệu cần gặp bác sĩ

Bạn nên đến gặp bác sĩ lập tức để được xử trí và điều trị kịp thời nếu có các dấu hiệu sau:

• Ra máu bất thường trong khoảng 24 giờ đầu sau sinh.
• Hạ huyết áp.
• Tim đập nhanh.
• Tay chân lạnh, vã mồ hôi, da xanh xao.

Nơi điều trị băng huyết sau sinh uy tín

Bạn nên đến Khoa Sản ở cơ sở y tế gần nhất nếu xảy ra hiện tượng băng huyết. Bạn có thể tham khảo một trong các bệnh viện uy tín dưới đây để thăm khám:

• Tại TP Hồ Chí Minh: Bệnh viện Từ Dũ, Bệnh viện Hùng Vương, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM, Bệnh viện phụ sản Mekong,...
• Tại Hà Nội: Bệnh viện phụ sản Hà Nội, Bệnh viện phụ sản Trung Ương, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện E Hà Nội,...

7Cách xử trí và điều trị băng huyết sau sinh

Khi bị băng huyết sau sinh, tùy vào tình trạng của bệnh nhân mà bác sĩ sẽ đưa ra các hướng xử trí phù hợp. Một số lựa chọn điều trị như sau:

Sử dụng thuốc:

• Thuốc điều trị đờ tử cung

Oxytocin.

Ergometrine: không sử dụng trong trường hợp bệnh nhân tăng huyết áp.

Carboprost: cẩn thận đối với bệnh nhân suyễn, tăng huyết áp, tim mạch.

Misoprostol.

• Thuốc cầm máu: Tranexamic acid.

Chèn lòng tử cung: là phương pháp làm tăng áp lực trong buồng tử cung, do đó sẽ giảm được lượng máu chảy. Có 2 phương pháp chèn lòng tử cung như sau:

• Sử dụng các balloon đặt vào tử cung.
• Sử dụng túi có chứa nhiều gạc cuộn lại và ép chặt vào buồng tử cung.

Thuyên tắc động mạch: tỷ lệ thành công chiếm 97%. Phương pháp này không những cứu sống bệnh nhân mà còn giữ được tử cung.

Mũi may B - Lynch: cầm máu tốt, bảo vệ được chức năng sinh sản cho bệnh nhân.

Thắt động mạch tử cung: động mạch tử cung cung cấp khoảng 90% lượng máu đến tử cung.

Thắt động mạch hạ vị: giúp cầm máu ở các điểm chảy máu trong đường sinh dục vì nó làm giảm áp lực tuần hoàn. Phương pháp này có nguy cơ tổn thương các cơ quan lân cận và khó thực hiện hơn so với thắt động mạch tử cung.

Cắt tử cung: giúp cầm máu tốt trong những trường hợp chảy máu tử cung, cổ tử cung và vòm âm đạo.

8Biện pháp phòng ngừa băng huyết sau sinh

Để phòng ngừa băng huyết sau sinh, các bác sĩ và sản phụ cần lưu ý:

• Dự phòng những ca có nguy cơ băng huyết sau sinh.
• Khám thai định kỳ để kịp thời phát hiện các bất thường trong thai kỳ.
• Bổ sung sắt và canxi tránh tình trạng thiếu máu.
• Thực hiện sinh đẻ có kế hoạch.
• Tránh chuyển dạ kéo dài bằng cách dùng sản đồ, quá trình sinh nở đúng kỹ thuật và an toàn ngay cả sinh thường hoặc sinh mổ.
• Tránh nhiễm trùng ối.

Thực hiện sinh đẻ có kế hoạch để phòng ngừa băng huyết sau sinh

Bài viết trên đã cung cấp những thông tin về dấu hiệu, nguyên nhân băng huyết sau sinh. Nếu quý đọc giả cảm thấy bài viết hay và bổ ích thì hãy chia sẻ đến những người thân của mình nhé!

Nguồn: Stanfordchildrens, NCBI, Emedicine, Bệnh viện Từ Dũ