Bệnh bụi phổi Atbet (Amiăng): Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị

Người lao động trong các nhà máy, xí nghiệp sản xuất vật liệu Amiăng có nguy cơ cao mắc bệnh bụi phổi Amiăng. Bệnh có thể gây ra các tổn thương nhu mô phổi vĩnh viễn và không thể phục hồi. Cùng tìm hiểu về bệnh bụi phổi Amiăng qua bài viết dưới đây nhé!  

1Nguyên nhân gây bệnh bụi phổi Amiăng

Bệnh bụi phổi Amiăng chủ yếu do hít phải các sợi hoặc bụi Amiăng siêu nhỏ. Khi hít phải, những hạt Amiăng siêu mịn   sẽ tích tụ trong phổi, dẫn đến tình trạng viêm và xơ hóa nhu mô phổi. Mô phổi bị xơ hóa trở nên cứng và mất đi độ co giãn, gây cản trở hô hấp.[2]

Thời gian tiếp xúc với Amiăng càng lâu và cường độ tiếp xúc càng cao thì nguy cơ mắc bệnh bụi phổi Amiăng càng lớn. Những người làm việc trong các ngành xây dựng hoặc sản xuất liên quan đến vật liệu chứa Amiăng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn do hít phải lượng lớn sợi Amiăng trong không khí.

Tuy nhiên, Amiăng ở trạng thái ổn định, chẳng hạn như trong vật liệu cách nhiệt hoặc gạch lát, sẽ không làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Bụi phổi Amiăng chủ yếu do hít phải các sợi hoặc bụi Amiăng siêu nhỏ

2Triệu chứng bệnh bụi phổi

Tình trạng xơ hóa phổi tiến triển chậm và âm thầm nên người bệnh ít khi nhận ra các dấu hiệu trong giai đoạn sớm. Bệnh bụi   phổi Amiăng thường biểu hiện triệu chứng sau 20 đến 30 năm kể từ khi tiếp xúc với Amiăng.

Các triệu chứng ban đầu chủ yếu là khó thở xuất hiện khi làm việc nặng, gắng sức. Ngoài ra, bệnh có thể biểu hiện qua các dấu hiệu khác như:

• Đau tức ngực.
• Ngón tay hình dùi trống.
• Ho kéo dài.
• Tiếng rít hoặc âm thanh lách tách khi hít thở.
• Mệt mỏi kéo dài.
• Sụt cân không rõ nguyên nhân.

Sau đó, những biểu hiện này có thể trở nên nghiêm trọng hơn theo thời gian, ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Triệu chứng đầu tiên của bệnh bụi phổi Amiăng thường là khó thở

3Chẩn đoán bệnh bụi phổi Amiăng

Tiền sử tiếp xúc với Amiăng và nghề nghiệp, môi trường là     các yếu tố quan trọng giúp chẩn đoán bệnh bụi phổi Amiăng  . Ngoài ra, một số xét nghiệm có thể được chỉ định để xác định mức độ tổn thương phổi như:[3]

• Chụp X-quang lồng ngực.
• Chụp cắt lớp vi tính ngực (CT-scan ngực).
• Đo chức năng hô hấp.
• Nội soi phế quản.

Các xét nghiệm hình ảnh giúp chẩn đoán mức độ xơ hóa phổi 

4Khi nào cần gặp bác sĩ

Khi có các dấu hiệu sau

Người bệnh nên liên hệ với bác sĩ nếu đã từng tiếp xúc với Amiăng trong một thời gian dài và gặp phải các triệu chứng như:

• Khó thở, thường tăng  khi gắng sức.
• Đau tức ngực hoặc ho dai dẳng không dứt.

Bạn nên đến khám nếu có tiền sử tiếp xúc với Amiăng và có các triệu chứng của bệnh   

Nơi khám chữa bệnh

Nếu bạn có các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh bụi phổi Atbet, bạn cần đến cơ sở y tế gần nhất hoặc chuyên khoa Nội khoa thuộc các bệnh viện uy tín để được thăm khám và điều trị kịp thời, bạn có thể tham khảo một số bệnh viện uy tín sau:

• TP. HCM: Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Đại học Y dược TP. HCM, Bệnh viện Nhân dân 115...
• Hà Nội: Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108...

5Biến chứng của bệnh bụi phổi Amiăng

Bệnh bụi phổi Amiăng có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt trong trường hợp bệnh tiến triển nặng. Một số biến chứng có thể đe dọa tính mạng, bao gồm:

• Ung thư phổi: nguy cơ cao hơn ở những người vừa mắc bệnh bụi phổi Amiăng vừa hút thuốc lá.
• Ung thư trung biểu mô: loại ung thư phát triển ở lớp màng bao quanh bụng, ngực hoặc phổi. Tiếp xúc với Amiăng có thể gây ung thư màng phổi, ung thư màng bụng
• Suy hô hấp: phổi không cung cấp đủ oxy cho máu, dẫn đến tích tụ khí carbon dioxide trong cơ thể.
• Suy tim phải: phần tim phải hoạt động không hiệu quả, gây ảnh hưởng đến chức năng tuần hoàn.

Bệnh bụi phổi Amiăng có thể gây biến chứng ung thư phổi 

6Phương pháp điều trị bệnh bụi phổi Amiăng

Tổn thương phổi trong bệnh bụi phổi Amiăng là tổn thương vĩnh viễn và không thể phục hồi. Do đó, việc điều trị bệnh chủ yếu tập trung vào việc quản lý triệu chứng và làm chậm tiến triển bệnh, duy trì chức năng phổi.   Các phương pháp điều trị có thể bao gồm:

• Liệu pháp oxy.
• Phục hồi chức năng phổi.
• Phẫu thuật ghép phổi.
• Thuốc kháng xơ hóa.
• Ngừng tiếp xúc với bụi Amiăng tại nơi làm việc. Tuy nhiên tổn thương xơ hóa phổi vẫn có thể tiếp tục tiến triển sau nhiều năm ngừng tiếp xúc.

Oxy liệu pháp là một trong những phương pháp hỗ trợ hô hấp

7Khuyến cáo và phòng ngừa bệnh bụi phổi Amiăng

Với người lao động

Theo khuyến cáo của Bộ Y Tế người lao động trong các ngành nghề liên quan đến vật liệu chứa Amiăng cần thực hiện các biện phòng ngừa      bệnh bụi phổi Amiăng như:

• Sử dụng đầy đủ trang thiết bị bảo hộ cá nhân đạt tiêu chuẩn, bao gồm quần áo, giày dép và khẩu trang.
• Tránh hút thuốc, ăn uống tại nơi làm việc.
• Thay quần áo, tắm rửa sau giờ làm việc, không mang quần áo lao động bẩn về nhà.
• Khám sức khỏe định kỳ, chụp X-quang phổi và đo chức năng hô hấp để phát hiện sớm các bệnh liên quan đến Amiăng.

Công nhân làm trong nhà máy sản xuất vật liệu amiăng cần được trang bị bảo hộ

Đối với người dân

Đối với người dân, mọi người nên lưu ý một số điểm như sau để phòng ngừa bệnh bụi phổi Amiăng:

• Không tự ý tháo dỡ tấm lợp A-C  hoặc vứt bỏ vật liệu chứa Amiăng mà cần nên có tham khảo ý kiến của cơ quan môi trường địa phương.
• Không dùng các tấm Amiăng vỡ để lát đường, làm chuồng trại...
• Nếu gia đình đang sống gần các nhà máy sản xuất vật liệu chứa Amiăng (tấm lợp, má phanh...) thì nên đến khám bác sĩ ngay khi có biểu hiện của bệnh bụi phổi Amiăng và báo cho các cơ quan có thẩm quyền (về môi trường, y tế) để kiểm tra, xử lý kịp thời.  

Người dân không tự ý tháo dỡ tấm lợp A-C

Bệnh bụi phổi Amiăng thường biểu hiện triệu chứng khi người bệnh đã tiếp xúc với bụi Amiăng trong thời gian dài và mức độ xơ hóa phổi cao. Bạn hãy chia sẻ bài viết nếu thấy hữu ích nhé!