Đau đầu mạn tính là gì? Nguyên nhân và điều trị hiệu quả

Một số người thường gặp tình trạng đau đầu âm ỉ trong thời gian dài gây khó chịu và cản trở sinh hoạt trong cuộc sống. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo một số bệnh lý nguy hiểm như não bị tổn thương hoặc u não. Cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé!

1Đau đầu mạn tính là gì?

Đau đầu mạn tính là một định nghĩa mô tả tất cả các cơn đau đầu diễn ra thường xuyên, kéo dài hàng tháng, hàng năm. Theo Hiệp hội Đau đầu Quốc tế (The International Headache Society) thì tình trạng đau đầu mạn tính được định nghĩa là có từ 15 cơn đau đầu trở lên trong vòng 1 tháng và tình trạng này kéo dài trong ít nhất 3 tháng.[1]

Bệnh đau đầu mạn tính là tình trạng đau đầu diễn ra trong thời gian từ 3 tháng trở lên

2Nguyên nhân gây đau đầu mạn tính

Đau đầu mạn tính có thể phân loại thành đau đầu nguyên phát và đau đầu thứ phát tùy theo nguyên nhân gây bệnh.

Đau đầu mạn tính nguyên phát bao gồm do nhiều nguyên nhân gây ra như:

• Đau nửa đầu mạn tính (Chronic migraine): đặc trưng bởi tình trạng đau một bên đầu từ trung bình đến nặng.
• Đau đầu liên tục hoặc hằng ngày (Hemicrania continua): có thể xuất hiện tình trạng đau nửa đầu, cơn đau đầu xuất hiện đột ngột và tiếp tục xảy ra hàng ngày.
• Đau đầu dai dẳng hằng ngày thể mới (New daily persistent headache): xảy ra đột ngột, không thuyên giảm trong vòng 24 tiếng.
• Đau đầu từng cơn hoặc có chu kỳ mạn tính (Chronic cluster headache): xảy ra theo từng cụm, không thuyên giảm và có thể xuất hiện các cơn đau dữ dội ở mắt.

Đau đầu mạn tính thứ phát bao gồm các nguyên nhân như:

• Lạm dụng thuốc đặc biệt là các thuốc giảm đau như thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs), thuốc giảm đau opioid, triptans, ergotamines, non-opioid, and opioid analgesics.
• Đau đầu do rối loạn các cấu trúc thần kinh và não bộ như viêm dây thần kinh, viêm mạch máu, tai biến mạch máu não, viêm màng não, tăng áp lực nội sọ, u não, chấn thương não.

U não có thể là một nguyên nhân gây nên tình trạng đau đầu mạn tính

3Dấu hiệu của bệnh đau đầu mạn tính

Có nhiều loại nguyên nhân gây đau đầu mạn tính và tùy theo các đặc điểm của triệu chứng đau đầu như vị trí đau, thời gian cơn đau thường xảy ra, các dấu hiệu kèm theo sẽ giúp phân biệt các nhóm nguyên nhân. Các nguyên nhân thường gặp và triệu chứng tương ứng được liệt kê dưới đây:

• Đau nửa đầu mạn tính: thường xuất hiện ở người có tiền sử đau nửa đầu từng cơn. Triệu chứng thường gặp là thường đau một bên, có mạch đập, cường độ đau từ trung bình đến mạnh, có thể kèm theo nôn. Lưu ý, ở trẻ em và thanh thiếu niên thường đau hai bên kèm theo sợ âm thanh hoặc ánh sáng.
• Đau đầu do căng thẳng mạn tính: khi không tìm được nguyên nhân nhưng đau đầu xuất hiện cả hai bên, gây những cơn đau nhẹ đến trung bình, làm cho người bệnh có cảm giác thắt chặt nhưng không tuân theo mạch đập sẽ được liệt vào dạng bệnh này.
• Đau đầu do lạm dụng thuốc: đây là loại đau đầu khó phân biệt với những loại khác. Nguyên nhân chủ yếu gây nên tình trạng này là do lạm dụng thuốc giảm đau như NSAIDs, opioid...
• Đau đầu xảy ra liên tục: tình trạng đau đầu diễn ra liên tục, không có thời gian nào ngừng đau trong ngày. Cơn đau sẽ giảm đi khi sử dụng indomethacin (thuộc nhóm giảm đau kháng viêm không steroid). Các triệu chứng kèm theo có thể bao gồm như chảy nước mắt, đỏ mắt, nghẹt mũi, đồng tử co nhỏ hoặc cảm giác lo âu.
• Đau đầu dai dẳng hàng ngày mới xuất hiện: những cơn đau đầu xuất hiện đột ngột ở người không có tiền sử đau đầu. Cơn đau thường xuất hiện ở hai bên đầu, gây ra cảm giác ấn hoặc thắt chặt. Đây là trường hợp hiếm gặp và khó điều trị.[2]

Đau nửa đầu là một trong những triệu chứng hay gặp của đau đầu mạn tính

4Biến chứng nguy hiểm

Đau đầu mạn tính nếu không được điều trị khỏi có thể ảnh hưởng đến đời sống cũng như tình trạng sức khỏe của người bệnh như:

• Giảm chất lượng cuộc sống.
• Rối loạn sức khỏe tâm thần: trầm cảm, lo âu...
• Ảnh hưởng nặng nề đến công việc, khó tập trung và có thể dẫn đến những sai lầm không đáng có.
• Rối loạn thực thể: giảm thị lực, co giật...

5Cách chẩn đoán bệnh

Bác sĩ sẽ đánh giá đặc điểm của triệu chứng đau đầu, ảnh hưởng của đau đầu đến toàn bộ cơ thể, đồng thời khai thác những dấu hiệu của tình trạng nhiễm trùng hoặc các đặc điểm để hướng tới các nguyên nhân gây tổn thương thực thể.

Trước khi đến gặp bác sĩ, người bệnh nên ghi chép lại những đặc điểm của cơn đau đầu. Điều này có thể giúp bác sĩ đưa ra những chẩn đoán chính xác nhất.

Nếu không thể xác định chính xác nguyên nhân đau đầu, bác sĩ có thể chỉ định những xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh như cắt lớp vi tính (CT - scanner), cộng hưởng từ (MRI) để xác định tổn thương tiềm ẩn trong não.

Chụp cắt lớp vi tính được sử dụng để chẩn đoán nguyên nhân gây đau đầu

6Khi nào cần gặp bác sĩ

Các dấu hiệu cần gặp bác sĩ

Thông thường, đau đầu đều có thể gặp ở bất cứ thời điểm nào trong cuộc sống. Tuy nhiên, khi xuất hiện những dấu hiệu sau, người bệnh nên đến các cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị:

• Xảy ra ít nhất hai cơn đau đầu mỗi tuần.
• Sử dụng thuốc giảm đau liên tục trong tuần để giảm tình trạng đau đầu.
• Dùng quá liều thuốc giảm đau mới kiểm soát được cơn đau đầu.
• Đau đầu diễn ra liên tục.
• Đặc điểm cơn đau đầu thay đổi khác với bình thường.

Khi xuất hiện tình trạng đau đầu dưới đây, người bệnh nên đến ngay các cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị:

• Đau đầu xuất hiện sau một va chạm hoặc chấn thương vùng đầu.
• Cơn đau đầu xuất hiện đột ngột, xảy ra với mức độ nặng.
• Đau đầu kèm theo sốt, co giật, cứng gáy (cổ không gập được vào cằm), nhìn đôi, nói khó...
• Đau đầu không đáp ứng với thuốc giảm đau (không giảm hoặc có dấu hiệu tăng lên).

Khi xuất hiện đau đầu dữ dội nên đến ngay các cơ sở y tế để được thăm khám

Nơi khám chữa đau đầu

Khi xuất hiện những dấu hiệu đau đầu mạn tính, người bệnh nên đến các cơ sở y tế gần nhất, các phòng khám hoặc bệnh viện đa khoa tại địa phương để được thăm khám kịp thời.

Ngoài ra có thể tham khảo một số bệnh viện lớn, uy tín dưới đây để được chẩn đoán và tư vấn điều trị phù hợp, tránh các biến chứng đáng tiếc xảy ra:

• Tại Thành phố Hồ Chí Minh: Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Nhân dân 115, Bệnh viện Gia An 115, Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM.
• Tại Hà Nội: Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Lão khoa Trung Ương, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Bệnh viện Thanh Nhàn.

7Các phương pháp chữa bệnh đau đầu mạn tính

Điều trị và kiểm soát đau đầu mạn tính cần phải giải quyết nguyên nhân gây nên tình trạng này.

Sử dụng thuốc

Nếu nguyên nhân do tình trạng lạm dụng thuốc (dùng thuốc giảm đau ít nhất 3 ngày/tuần), người bệnh sẽ được bác sĩ hướng dẫn giảm liều và bỏ thuốc giảm đau.

Tùy thuộc vào loại đau đầu mạn tính mà bác sĩ có thể chỉ định một số thuốc điều trị như:

• Thuốc chống trầm cảm: điều trị tình trạng đau đầu mạn tính và những biến chứng xung quanh rối loạn tâm thần như trầm cảm, rối loạn lo âu.
• Thuốc chẹn beta giao cảm: thường được dùng để điều trị tình trạng cao huyết áp nhưng cũng có tác dụng trong điều trị đau đầu mạn tính.
• Thuốc giảm đau kháng viêm không steroid (NSAIDs): đây là liệu pháp đầu tay trong điều trị bệnh. Lưu ý, một số loại thuốc này có thể không cần kê đơn nhưng bạn vẫn phải tuân theo lưu ý sử dụng tránh dùng thuốc quá liều.
• Tiêm botox: tác động làm tê liệt dây thần kinh, hạn chế truyền đến cảm giác đau.

Các phương pháp khác

Đây là những phương pháp có thể giảm tình trạng đau đầu. Tuy nhiên, người bệnh nên tuân theo chỉ định của bác sĩ để tránh những biến chứng nguy hiểm:

• Châm cứu: theo Đông Y, châm cứu sẽ giúp đả thông kinh mạch, giúp cho khí huyết lưu thông. Chính điều này sẽ giúp vùng não bộ hoạt động tốt hơn và giảm cảm giác đau đầu.
• Tăng phản ứng thực vật: bằng những phương pháp tác động vào tăng nhiệt độ, huyết áp hoặc căng cơ có thể làm phân tán cảm giác đau.
• Massage: có thể giúp mạch máu lưu thông, giúp các cơ vùng đầu, mặt, cổ thả lỏng, hạn chế đau đầu.
• Sử dụng thảo mộc, vitamin và khoáng chất có thể giúp làm giảm mức độ nặng của đau đầu.

Massage có thể làm giảm tình trạng đau đầu kéo dài

8Biện pháp phòng ngừa

Để ngăn ngừa tình trạng đau đầu mạn tính, bạn có thể thực hiện những biện pháp sau:

• Có một quyển sổ ghi lại những cơn đau đầu với những mục: cường độ đau, thời gian diễn ra, có thường xuyên gặp phải căng thẳng trong cuộc sống hay không...
• Không lạm dụng thuốc giảm đau, chỉ sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ.
• Xây dựng một giấc ngủ thoải mái, có những biện pháp để dễ đi vào giấc ngủ.
• Không bỏ bữa, nên duy trì thời gian cố định dùng bữa trong ngày.
• Suy nghĩ lạc quan để hạn chế căng thẳng. Cố gắng dành thời gian để hoạt động thể thao như yoga, thiền, chạy bộ...
• Không lạm dụng các chất kích thích.

Đảm bảo đủ các điều kiện để có một giấc ngủ thoải mái

Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn các kiến thức về tình trạng đau đầu mạn tính. Khi gặp phải tình trạng đau đầu, bạn nên ghi chép lại cơn đau và đến các cơ sở y tế để được điều trị thích hợp. Nếu thấy bài viết hay, hãy chia sẻ cho người thân và bạn bè nhé!