Thoát vị đĩa đệm nội xốp là nguyên nhân phổ biến gây chứng đau thắt lưng ở người trẻ, khỏe mạnh. Bệnh xảy ra do sự biến dạng nhân nhầy nằm bên trong bao xơ đĩa đệm tạo ra vết nứt hình khuyên. Cùng tìm hiểu về thoát vị đĩa đệm nội xốp qua bài viết nhé!
1Thoát vị đĩa đệm nội xốp là gì?
Thoát vị đĩa đệm nội xốp (IDD) là nguyên nhân phổ biến gây chứng đau thắt lưng (LBP) ở người trẻ. Bệnh được đặc trưng bởi sự biến dạng nhân nhầy (nằm bên trong bao xơ đĩa đệm) tạo ra khe nứt hình khuyên kéo dài từ nhân đến bao xơ và kích thích các đầu dây thần kinh tự do gây đau nếu khe nứt chạm tới 1/3 ngoài bao xơ.[1]
Trên lâm sàng, thoát vị đĩa đệm nội xốp có thể được phân độ dựa trên thang đo Discograme Dallas sửa đổi, bao gồm các mức độ:
- Cấp độ 1: Vết nứt hình khuyên chỉ nằm trong khu vực 1/3 trong của đĩa đệm, thường chưa có biểu hiện đau.
- Cấp độ 2: Vết rách hình khuyên kéo dài đến 1/3 giữa đĩa đệm, thường chưa có biểu hiện đau.
- Cấp độ 3: Vết rách hình khuyên kéo dài đến 1/3 ngoài đĩa đệm, kèm theo biểu hiện đau.
- Cấp độ 4: Vết rách hình khuyên kéo dài và lan rộng trong phạm vi 1/3 ngoài đĩa đệm làm cho người bệnh đau nhiều.
Thoát vị đĩa đệm nội xốp (IDD) được đặc trưng bởi sự biến dạng nhân nhầy
2Nguyên nhân thoát vị đĩa đệm nội xốp
Nguyên nhân chủ yếu gây ra thoát vị đĩa đệm nội xốp thường liên quan đến quá trình lão hóa, khi đĩa đệm phải gánh chịu các lực nén trong một thời gian dài. Do đó, thoát vị đĩa đệm nội xốp thường dễ gặp hơn ở một số người có các yếu tố nguy cơ như:
- Người cao tuổi: là đối tượng mắc thoát vị đĩa đệm phổ biến nhất, đặc biệt khi ở ngoài độ tuổi 60.
- Người thường xuyên làm việc nặng như khuân vác, vận chuyển vật có trọng tải lớn.
- Chấn thương: do tai nạn hoặc do lao động có thể gây ra một lực nén mạnh, đột ngột lên đĩa đệm và tạo vết nứt, theo thời gian vết nứt có thể phát triển dẫn đến thoát vị đĩa đệm nội xốp.
- Thừa cân, béo phì: sẽ vô tình gia tăng áp lực lên đĩa đệm một cách trường diễn mặc dù người bệnh có thể không để ý đến áp lực này.
- Các nguyên nhân khác: tư thế ngồi sai, bệnh Paget, nhiễm trùng, chế độ dinh dưỡng hoặc mang thai.
Người thường xuyên làm việc nặng như khuân vác có nguy cao mắc IDD
3Triệu chứng của thoát vị đĩa đệm nội xốp
Phần lớn người bệnh mắc thoát vị đĩa đệm nội xốp thường bắt đầu biểu hiện triệu chứng khi bệnh đã phát triển ngang mức độ 3, 4 theo thang đo Discograme Dallas sửa đổi. Nếu có, các triệu chứng sẽ bao gồm:
- Đau nhói hoặc âm ỉ ở lưng.
- Đau có thể lan xuống hông, mặt sau đùi và cẳng chân.
- Cơn đau tăng khi thực hiện động tác cúi, gập người, ngồi, hắt hơi hoặc ho và có thể giảm khi giữ nguyên ở tư thế nằm thẳng người, duỗi thẳng lưng.
- Cảm giác lưng bị yếu dần, không ổn định hoặc bị cứng lại và khó có thể thực hiện các động tác như bình thường.
- Chuyển động của cột sống thắt lưng chậm và hạn chế.
- Có thể có tiền sử khuân vác đồ nặng, chấn thương trước khi xuất hiện cơn đau lưng cấp tính.[2]
Thoát vị đĩa đệm nội xốp từ mức độ 3 có thể có biểu hiện đau nhói ở lưng
4Biến chứng nguy hiểm của thoát vị đĩa đệm nội xốp
Thoát vị đĩa đệm nội xốp là một dạng đặc biệt của thoát vị đĩa đệm và khó để nhận biết hơn, người bệnh thường đến khám khi tình trạng bệnh đã diễn tiến khá nặng. Điều này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị và khả năng phục hồi của người bệnh.
Trong trường hợp người bệnh đến muộn, khi bệnh đã xuất hiện các biến chứng nguy hiểm như hội chứng chùm đuôi ngựa (Cauda Equina). Lúc này người bệnh có thể đối diện với nguy cơ bị viêm nhiễm và bại liệt, chất lượng cuộc sống suy giảm, không thể tự sinh hoạt và làm việc được.
Thoát vị đĩa đệm nội xốp có thể dẫn đến hội chứng chùm đuôi ngựa
5Cách chẩn đoán thoát vị đĩa đệm nội xốp
Thông thường, để chẩn đoán thoát vị đĩa đệm nội xốp thì thăm khám lâm sàng là không đủ để chẩn đoán bệnh, vì các dấu hiệu đau có thể ít điển hình.
Tuy nhiên, một số yếu tố như tuổi tác, nghề nghiệp, tình trạng cân nặng và tiền sử chấn thương có thể giúp bác sĩ gợi ý chẩn đoán.
Trong trường hợp nghi ngờ người bệnh mắc thoát vị đĩa đệm nội xốp, các xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh có thể góp phần quan trọng giúp bác sĩ chẩn đoán xác định bệnh, chẳng hạn như:
- Chụp X-quang: nhằm loại trừ các nguyên nhân khác gây đau lưng trên người bệnh, đồng thời khảo sát sự xuất hiện của các nốt schmorl trên đốt sống.
- Chụp CT: là xét nghiệm quan trọng giúp bác sĩ đánh giá các tổn thương xung quanh cột sống và phân biệt tình trạng thoát vị đĩa đệm nột xốp hay thoát vị đĩa đệm.
- Chụp cộng hưởng từ MRI: cho phép bác sĩ khảo sát một cách chi tiết mức độ tổn thương điax đệm, tủy sống, các mô xốp bên trong đốt sống.
MRI cho phép bác sĩ khảo sát một cách chi tiết mức độ tổn thương đĩa đệm
6Khi nào cần gặp bác sĩ?
Các dấu hiệu cần gặp bác sĩ
Thoát vị đĩa đệm nội xốp đến khám sớm giúp tăng khả năng chữa khỏi và giảm nguy cơ xuất hiện các biến chứng nguy hiểm, do đó bạn nên đến gặp bác sĩ nếu có các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh như:
- Đau nhói hoặc âm ỉ ở lưng có thể lan xuống hông và chi dưới.
- Đau tăng khi thực hiện các động tác như cúi gập người, ngồi xổm, hắt hơi hoặc ho.
- Hạn chế vận động ở vùng thắt lưng do đau, cảm giác lưng bị yếu dần.
- Có tiền sử khuân vác đồ nặng hoặc chấn thương trước khi xuất hiện cơn đau lưng cấp tính.
Bạn nên đến gặp bác sĩ nếu đau nhói ở lưng tăng khi cúi gập người
Nơi khám chữa thoát vị đĩa đệm nội xốp
Nếu có các dấu hiệu nghi ngờ mắc thoát vị đĩa đệm nội xốp, người bệnh nên đến ngay các cơ sở y tế gần nhất, các phòng khám hay bệnh viện chuyên khoa Thần kinh. Hoặc bất kỳ bệnh viện đa khoa nào tại địa phương để được thăm khám kịp thời.
Ngoài ra, có thể tham khảo một số bệnh viện lớn, uy tín dưới đây để được chẩn đoán và tư vấn điều trị phù hợp, tránh các biến chứng đáng tiếc xảy ra:
- Tại Tp. Hồ Chí Minh: Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM, Bệnh viện Nhân dân 115.
- Tại Hà Nội: Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.
7Các phương pháp chữa thoát vị đĩa đệm nội xốp
Sử dụng thuốc
Điều trị thoát vị đĩa đệm nội xốp bằng thuốc là phương pháp điều trị bảo tồn, giúp người giảm các triệu chứng đau do khối thoát vị chèn ép đầu mút dây thần kinh. Các loại thuốc thường được chỉ định bao gồm: thuốc chống viêm không steroid (NSAID), Acetaminophen (Paracetamol), thuốc giãn cơ hoặc opioid.
Điều trị thoát vị đĩa đệm nội xốp bằng thuốc giúp người giảm triệu chứng đau
Vật lý trị liệu
Vật lý trị liệu là phương pháp được sử dụng phổ biến giúp người bệnh cải thiện tình trạng đau và tiến triển của thoát vị đĩa đệm nội xốp. Các phương thức điều trị vật lý thường được sử dụng bao gồm nhiệt trị liệu và điện trị liệu.
Vật lý trị liệu là phương pháp được sử dụng phổ biến trong thoát vị đĩa đệm nội xốp
Xâm lấn tối thiểu
Để điều trị thoát vị đĩa đệm nội xốp ngoài các phương pháp điều trị bảo tồn trên, bác sĩ có thể chỉ định phối hợp với các thủ thuật xấm lấn tối thiểu để tăng cường hiệu quả giảm đau cho người bệnh, các thủ thuật đó có thể bao gồm:
- Chỉ định tiêm steroid nội khoa.
- Sử dụng liệu pháp điện nhiệt nội đĩa đệm hoặc giảm tần số vô tuyến bên trong (IDET).
Tiêm steroid nội khoa có thể được chỉ định trong thoát vị đĩa đệm nội xốp
Phẫu thuật
Khi thoát vị đĩa đệm nội xốp đã diễn tiến phức tạp và không thể khắc phục bằng các phương pháp điều trị nội khoa thì việc điều trị bệnh bằng phẫu thuật có thể được chỉ định nhằm hợp nhất các đốt sống bị vỡ đĩa đệm.
Tuy nhiên, trước khi chỉ định phương pháp này bác sĩ cũng cần phải cân nhắc kỹ lượng vì có một số nhược điểm như:
- Tùy vào mức độ hợp nhất đĩa đệm mà người bệnh có thể bị hạn chế chuyển động lưng và có thể làm hẹp các ổ thần kinh đệm cũng như quá tải các mức đĩa đệm lân cận.
- Có thể ảnh hưởng đến chiều cao của đĩa đệm.
Phẫu thuật có thể được chỉ định nhằm hợp nhất các đốt sống khi vỡ đĩa đệm
8Biện pháp phòng ngừa
Bạn có thể phòng ngừa thoát vị đĩa đệm nội xốp bằng cách thực hiện các phương pháp giúp giảm gánh nặng trọng tải lên đĩa đệm cùng với một số biện pháp sau:
- Sử dụng dụng cụ hỗ trợ: như đai chống đau lưng, ghế massage, máy chống thoát vị đĩa đệm.
- Ngồi đúng tư thế và hạn chế ngồi lâu: bạn nên đứng lên đi lại hoặc vận động nhẹ nhàng sau mỗi giờ ngồi để các cơ xương được co giãn nhịp nhàng, đồng thời giữ lưng ở tư thế thẳng, tránh cong vẹo khi ngồi.
- Chế độ dinh dưỡng khoa học: đặc biệt là ở người cao tuổi việc bổ sung các thực phẩm giàu canxi và chống oxy hóa là điều cần thiết để cải thiện sức khỏe xương khớp.
- Tập thể dục thường xuyên, vừa sức: giúp nâng cao sức khỏe tổng quát cũng như độ dẻo dai của cơ và khớp.
- Khám sức khỏe định kỳ: mỗi 6 tháng hoặc theo lịch hẹn của bác sĩ để phát hiện và ngăn ngừa tiến triển của bệnh.
Sử dụng đai chống đau lưng giúp phòng ngừa thoát vị đĩa đệm nội xốp
Các dấu hiệu của thoát vị đĩa đệm nội xốp có thể ít điển hình và khó phát hiện cho đến khi bệnh đã ở giai đoạn nặng, do đó việc đến khám sớm có ý nghĩa quan trọng trong tiên lượng bệnh. Bạn hãy chia sẻ bài viết nếu thấy hữu ích nhé!
Nguồn tham khảo
Xem thêm 
