Các bài thuốc Đông y và dân gian chữa bệnh chàm hiệu quả

Bệnh chàm da gây nhiều triệu chứng khó chịu như mụn nước, ngứa da khiến người bệnh gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống. Có nhiều cách chữa bệnh chàm, trong đó cách dân gian được nhiều người lựa chọn bởi những ưu điểm như chi phí thấp, có thể thực hiện ngay tại nhà. Hãy cùng tìm hiểu những cách dân gian chữa bệnh chàm thông qua bài viết dưới đây nhé!

1Chàm là gì?

Bệnh chàm là một nhóm các tình trạng làm cho da bị viêm, kích ứng dẫn đến khô, ngứa, sần sùi. Tình trạng này làm suy yếu hàng rào bảo vệ của da, có nhiệm vụ giúp da giữ được độ ẩm và bảo vệ cơ thể bạn khỏi các yếu tố bên ngoài.
Bệnh không có khả năng lây lan nhưng bệnh chàm lại rất dễ tái phát nếu không được điều trị. Thông qua điều trị và phòng tránh các chất gây dị ứng, hầu hết các triệu chứng của bệnh được kiểm soát.
Bệnh chàm chia thành nhiều loại, bao gồm:

• Viêm da dị ứng
• Viêm da tiếp xúc
• Bệnh tổ đỉa
• Viêm da thần kinh
• Bệnh chàm thể đồng tiền
• Viêm da tiết bã
• Có thể mắc nhiều loại bệnh chàm cùng một lúc.[1]

Chàm gây ra viêm, kích ứng dẫn đến ngứa, đỏ da

2Nguyên nhân gây bệnh chàm?

Có nhiều nguyên nhân gây ra bệnh chàm chia làm các nhóm:

• Do di truyền: nếu trong gia đình có người bị bệnh chàm thì khả năng mắc bệnh chàm của các thế hệ sau rất cao.
• Do mắc một số bệnh lý: những người mắc một số bệnh như rối loạn chức năng bài tiết, nội tiết, tiêu hóa, hay các bệnh viêm xoang, viêm tai, viêm gan… rất dễ có nguy cơ bị bệnh chàm cao. Khi đó, việc sử dụng các loại thuốc trị chàm cần được kết hợp với việc điều trị dứt điểm các bệnh lý nền này.
• Do dị ứng: một số người bị dị ứng với thực phẩm như đồ cay, đồ biển… hoặc do thiếu vitamin bẩm sinh.
• Do công việc: Công việc thường xuyên phải tiếp xúc với hóa chất độc hại hoặc các chất dễ gây kích ứng như phân bón hóa học, chất tẩy rửa, quần áo, giày dép,…
• Do hệ miễn dịch kém: cơ thể có sức đề kháng yếu cũng là nguyên nhân gây bệnh và nhanh chóng phát triển.[2]

Bệnh chàm có thể do nguyên nhân di truyền

3Một số bài thuốc Đông y chữa chàm khô

Chàm thể thấp nhiệt

Bệnh chàm thể thấp nhiệt là thể bệnh cấp tính, xảy ra do phong, nhiệt và thấp phối hợp mà gây ra bệnh. Thể bệnh này điển hình bởi tình trạng da đỏ, sau đó gây ngứa ngáy và nổi mụn nước, sẩn cục. Khác với thể phong nhiệt, bệnh chàm thể thấp nhiệt gây loét nhiều và gây rỉ dịch có màu vàng (Tây y gọi là bội nhiễm da).
Bên cạnh tổn thương ngoài da, chàm thể thấp nhiệt còn gây ra một số triệu chứng toàn thân như sốt, miệng khát, tiểu tiện vàng, rêu lưỡi vàng nhớt, sắc lưỡi đỏ hỏn, sưng hạch,… Với thể thấp nhiệt, cần dùng bài thuốc có tác dụng thanh nhiệt hóa thấp để giảm các triệu chứng của bệnh.

• Bài thuốc số 1:
  Chuẩn bị nhân trần 20g, ké đầu ngựa, hạ khô thảo, hoàng bá và khổ sâm mỗi thứ 12g, thổ phục linh và kim ngân hoa mỗi thứ 16g, hoạt thạch 8g. Cho các vị thuốc vào ấm, đổ nước ngập và sắc kỹ. Mỗi ngày dùng 1 thang, có thể chia thành 2 – 3 lần uống hết trong ngày.
• Bài thuốc số 2:
  Dùng kim ngân hoa, ké đầu ngựa, cỏ mần trầu, bồ công anh, kinh giới, thổ phục linh và cam thảo đất mỗi thứ 20g, sài đất 100g. Rửa sạch dược liệu cho vào ấm, thêm vào 1 lít nước sắc đến khi còn 300ml nước thì tắt bếp. Trẻ em từ 1 lần/ ngày với liều từ 14 – 20ml. Người lớn dùng gấp đôi liều lượng so với trẻ nhỏ.
• Bài thuốc số 3:
  Bài Tiêu phong đạo xích thang: Chuẩn bị bạc hà 4g, ngưu bàng tử, hoàng liên, khổ sâm, mộc thông và hoàng bá mỗi thứ 12g, thương truật, bạch tiễn bì, phục linh mỗi thứ 8g, xa tiền 16g. Sắc uống đều đặn ngày 1 thang, dùng bài thuốc liên tục cho đến khi triệu chứng thuyên giảm.
• Bài thuốc số 4:
  Bài thuốc Vị linh thang gia giảm: Dùng bạch tiễn bì, trư linh, phục linh và hậu phác mỗi thứ 12g, trần bì 8g, trạch tả 12g, nhân trần 20g. Cho dược liệu vào ấm, sắc lấy nước uống và ngày dùng đều đặn 1 thang.
• Bài thuốc số 5:
  Bài thuốc Thanh nhiệt hóa thấp thang gia giảm: Chuẩn bị sinh địa, hoạt thạch và kim ngân hoa mỗi thứ 20g, khổ sâm, bạch tiễn bì, hoàng bá, phục linh và hoàng cầm mỗi thứ 12g, đạm trúc diệp 16g. Sắc uống ngày 1 thang, dùng đều đặn đến khi triệu chứng thuyên giảm.

Kim ngân hoa là vị thuốc được dùng điều trị bệnh chàm thể thấp nhiệt

Chàm thể phong nhiệt

Chàm thể phong nhiệt là bệnh chàm ở giai đoạn cấp tính xảy ra do nhiễm phong, nhiệt từ bên ngoài. Đây là thể bệnh phổ biến nhất của chứng thấp chẩn. Thể phong nhiệt đặc trưng bởi sự xuất hiện các triệu chứng ồ ạt, xảy ra trên diện rộng và có thể lan tỏa toàn thân.
Biểu hiện đặc trưng của bệnh chàm thể phong nhiệt là tình trạng da nổi các mảng/ đốm đỏ kèm theo mụn nước nhỏ. Mụn nước dễ bị vỡ, rỉ dịch khi có tác động nhưng ít trợt loét, phù nề. Với thể bệnh này, cần dùng các bài thuốc có tác dụng thanh nhiệt, trừ thấp và sơ phong.

• Bài thuốc số 1: Bài long đởm tả can thang gia giảm: Chuẩn bị trạch tả và sinh địa mỗi thứ 12g, cam thảo 4g, thuyền thoái 6g, xa tiền, sài hồ, mộc thông, long đởm thảo, chi tử và hoàng cầm mỗi thứ 8g. Cho các vị vào nồi sắc lấy nước uống. Ngày dùng đều đặn 1 thang.
• Bài thuốc số 2: Bài Tiêu phong tán: Chuẩn bị sinh địa 16g, ngưu bàng tử, phòng phong, mộc thông, kinh giới và khổ sâm mỗi thứ 12g, thạch cao 20g và tri mẫu 8g. Cho tất cả dược liệu tán bột mịn, mỗi lần dùng 8 – 12g bột thuốc uống với nước ấm. Mỗi ngày dùng đều đặn 2 lần (sáng – tối) cho đến khi triệu chứng thuyên giảm.
• Bài thuốc số 3: Bài Tiêu phong đạo xích thang gia giảm: Dùng tri mẫu 15g, thạch cao 40g, bạc hà diệp, kim ngân hoa, bạch tiễn bì, ngưu bàng tử, mộc thông, xích linh và sinh địa mỗi thứ 3.2g, hoàng liên và cam thảo mỗi thứ 1.2g. Cho dược liệu vào ấm sắc lấy nước uống, dùng đều đặn mỗi ngày 1 thang.

Cam thảo kết hợp các dược liệu khác điều trị bệnh chàm

Chàm theo thể mạn tính

• Bài thuốc số 1:

Chuẩn bị: Thương truật, đương quy, kê huyết đằng, bạch thược và phòng phong mỗi thứ 12g, thục địa, kinh giới và sinh địa mỗi thứ 16g, xuyên tâm liên 8g.
Thực hiện: Sắc lấy nước uống hằng ngày, nên dùng khi bụng đói

• Bài thuốc số 2:

Chuẩn bị: Thổ phục linh, bạch truật sao và thương truật sao mỗi thứ 12g, ý dĩ nhân 16g, xuyên tâm liên 6g, hậu phác, trần bì và trạch tả mỗi thứ 8g.

Thực hiện: Cho tất cả dược liệu vào ấm, sắc kỹ lấy nước uống. Chia nước sắc thành 3 lần, dùng khi đói và uống hết trong ngày.

Chàm mạn tính có thể điều trị bằng cách bài thuốc Đông y

4Một số bài thuốc dân gian chữa bệnh chàm

Chữa bệnh chàm bằng dầu dừa

Trong dầu dừa có nhiều acid lauric, acid myristic, vitamin E, canxi, sắt… có khả năng tiêu diệt vi khuẩn, tái tạo da và tăng cường độ ẩm. Không chỉ chữa được bệnh chàm mà còn khắc phục được nhiều bệnh ngoài da khác như mụn trứng cá, nấm chân…

• Nguyên liệu: dầu dừa
• Cách làm: dùng trực tiếp
• Cách dùng: Bạn chỉ cần dùng dầu dừa bôi lên vùng da bị tổn thương khoảng 20 phút rồi rửa lại thật sạch. Áp dụng hàng ngày là sẽ thấy được công dụng chữa trị.

Chữa bệnh chàm bằng lá ổi

• Nguyên liệu: 1 nắm lá ổi
• Cách làm: Bỏ vào nồi rồi nấu cùng 2 lít nước trong khoảng 10 phút cho tinh chất của lá ổi tan ra trong nước.
• Cách dùng: Đợi nước nguội bớt rồi dùng để ngâm rửa vùng da bị chàm. Nhớ kết hợp lấy xác lá ổi chà lên da để tăng thêm công dụng.
  Áp dụng hàng ngày cho đến khi lành bệnh.

Lá ổi có thể dùng điều trị chàm da

Chữa bệnh chàm bằng cây núc nác

• Nguyên liệu: 50g vỏ cây núc nác và 50g vỏ cây hòe, 30g hương nhu và 30g lá khổ sâm
• Cách làm: Cho tất cả nguyên liệu vào ấm sắc kỹ cùng với nước.
• Cách dùng: ngâm rửa vùng da bị bệnh chàm

Chữa bệnh chàm bằng nha đam

• Nguyên liệu: Nha đam rửa sạch, gọt vỏ để lấy phần gel bên trong.
• Cách làm:
  Bỏ phần thịt nha đam và gel vào cối xay nhuyễn.
• Cách dùng: Bôi lên các vùng da bị chàm, để yên khoảng 20 phút rồi vệ sinh lại thật sạch bằng nước ấm.
  Áp dụng mỗi tuần 2 lần sẽ thấy các triệu chứng được cải thiện.

Chữa bệnh chàm bằng nghệ

• Nguyên liệu: nghệ tươi
• Cách làm: Lấy nghệ tươi rửa thật sạch rồi giã nát để lấy nước cốt.
• Cách dùng: Vệ sinh da thật sạch rồi dùng nước cốt nghệ bôi lên vùng da bị chàm. Áp dụng mỗi ngày từ 2 đến 3 lần cho đến khi lành bệnh.

Dùng nước cốt nghệ tươi bôi lên da trong bệnh chàm

Chữa bệnh chàm bằng muối

• Nguyên liệu: muối hạt
• Cách làm: Cho muối hạt vào chảo nóng đảo cho vàng và giòn đều, chú ý không để muối cháy sẽ làm mất tác dụng.
• Cách dùng: Đợi cho muối nguội bớt
  Vệ sinh da bằng nước ấm, khi da còn ẩm thì rắc nhẹ phần muối đã được rang và làm nguội rồi chà xát nhẹ nhàng.
  Áp dụng hàng ngày sẽ thấy các dấu hiệu bệnh được cải thiện.

Chữa bệnh chàm bằng dưa leo

• Nguyên liệu: Chuẩn bị 2 quả dưa chuột non
• Cách làm: Đem dưa chuột rửa thật sạch, để ráo, rồi dùng dao cắt thành từng lát mỏng và bỏ trong ngăn mát tủ lạnh khoảng 2 giờ.
• Cách dùng: Vệ sinh vùng da bị chàm rồi đắp dưa chuột lên da khoảng 20 phút.
  Mỗi ngày nên thực hiện từ 3 đến 4 lần.

Chữa bệnh chàm bằng chè xanh

• Nguyên liệu: Lấy khoảng 200g lá chè xanh
• Cách làm: lá chè xanh rửa thật sạch rồi đem nấu với 1,5 lít nước lọc.
  Cho thêm một chút muối để tăng công dụng kháng khuẩn.
• Cách dùng: Ngâm rửa vùng da bị chàm mỗi ngày 1 lần. [3]

5Phòng ngừa bệnh chàm

• Dưỡng ẩm da ít nhất hai lần một ngày. Kem, thuốc mỡ, bơ hạt mỡ và kem dưỡng ẩm giúp giữ ẩm giúp cho giảm sự phát triển bệnh chàm.
• Tắm hoặc tắm vòi sen hàng ngày. Sử dụng nước ấm thay vì nước nóng và chỉ tắm trong khoảng 10 phút.
• Sử dụng chất tẩy rửa nhẹ nhàng, không chứa xà phòng. Chọn loại sữa rửa mặt không chứa cồn và hương thơm. Đối với trẻ nhỏ, bạn thường chỉ cần nước ấm để làm sạch - không cần xà phòng. Phòng bệnh có thể đặc biệt gây khó chịu cho trẻ nhỏ. Ở bất kì độ tuổi nào, xà phòng khử mùi và xà phòng kháng khuẩn có thể loại bỏ quá nhiều dầu tự nhiên của da và làm khô da. Đừng chà xát da bằng khăn lau hoặc vật xơ cứng.
• Lau khô. Sau khi tắm, nhẹ nhàng lau da bằng khăn mềm. Thoa kem dưỡng khi da vẫn còn ẩm (trong vòng ba phút).
  Các tác nhân gây viêm da dị ứng rất khác nhau ở mỗi người. Cố gắng xác định và tránh các chất kích thích gây ra chàm.

Các tác nhân phổ biến gây viêm da dị ứng bao gồm:

• Vải len thô
• Da khô
• Nhiễm trùng da
• Nóng nực và mồ hôi
• Stress
• Sản phẩm làm sạch da không phù hợp
• Bụi và lông thú cưng
• Đất
• Phấn hoa
• Hút thuốc lá
• Không khí lạnh và khô
• Nước hoa
• Các phản ứng hóa học gây kích ứng khác
• Trẻ sơ sinh và trẻ em có thể khởi phát bệnh khi ăn một số loại thực phẩm nhất định như trứng và sữa bò. Hãy trao đổi với bác sĩ để xác định loại thức ăn gây dị ứng.[4][5]

Dưỡng ẩm da hàng ngày giảm sự phát triển bệnh chàm

Hy vọng bài viết trên đã cho bạn biết thêm những cách chữa bệnh chàm đơn giản và hiệu quả. Nếu cảm thấy bài viết hay và bổ ích thì hãy chia sẻ đến những người xung quanh nhé!