Các biến chứng suy tim, cách phòng ngừa và giảm nhẹ biến chứng suy tim

Suy tim là tình trạng nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn tới các biến chứng ảnh hưởng đến tính mạng người bệnh. Cùng tìm hiểu các biến chứng của suy tim qua bài viết dưới đây nhé!

1Suy tim là gì? Các mức độ suy tim

Suy tim là gì?

Tim là một cơ quan có nhiệm vụ bơm máu giàu oxy và dưỡng chất đến các bộ phận khác của cơ thể. Suy tim là một tình trạng mà tim không thể bơm đủ máu đáp ứng nhu cầu của cơ thể.

Suy tim có thể xảy ra ở bất kỳ bên nào của tim hoặc cả hai bên. Suy tim có thể là cấp tính hoặc mạn tính, tùy thuộc vào mức độ đột ngột của của các triệu chứng.

Khi tim bị suy yếu, cơ quan này không thể hoạt động hiệu quả khiến áp lực của máu duy trì cho các hoạt động bị ảnh hưởng. Điều này dẫn đến sự giảm lưu lượng máu đến các cơ quan gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng như khó thở, ngất xỉu hoặc thậm chí là ngừng tim.[1]

Suy tim là tình trạng tim suy giảm chức năng

Phân loại suy tim

Suy tim có thể được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau, như:

• Theo bên của tim: Suy tim trái, suy tim phải hoặc suy tim toàn bộ (suy cả bên trái và phải).
• Theo khả năng co bóp của tim: Suy tim phân suất tống máu bảo tồn (HFpEF), suy tim phân suất tống máu giảm (HFrEF) hoặc suy tim phân suất tống máu trung gian (HFmrEF).
• Theo thời gian phát triển: Suy tim cấp tính (sudden onset) hoặc suy tim phân suất tống máu giảm nhẹ (chronic).
• Theo mức độ nghiêm trọng (dựa vào triệu chứng): Suy tim giai đoạn A, B, C hoặc D theo tiêu chuẩn của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) hoặc suy tim độ I, II, III hoặc IV theo tiêu chuẩn của NYHA.[2]

Suy tim có thể chia thành 4 mức độ

2Các biến chứng của bệnh suy tim

Suy tim là một bệnh nguy hiểm, có thể gây ra nhiều biến chứng cho sức khỏe và chất lượng sống của người bệnh. Một số biến chứng thường gặp của bệnh suy tim là:

Hỏng van tim

Tim có bốn van đóng mở để giữ cho máu chảy theo đúng chiều. Khi tổn thương trở nên tệ hơn và tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu ra ngoài sẽ khiến tim tăng hoạt động và trở nên to hơn. Sự thay đổi về kích thước này có thể làm hỏng các van.[3]

Suy tim có thể gây ra hỏng van tim

Tổn thương hoặc suy thận

Thận giúp lọc và loại bỏ chất độc hại ra khỏi cơ thể. Nếu không có đủ lượng máu cần thiết, thận sẽ không thể thực hiện tốt chức năng. Điều này có thể dẫn đến suy thận.

Bệnh thận cũng có thể khiến suy tim trở nên nặng hơn. Thận bị tổn thương không thể loại bỏ nhiều chất độc hại ra khỏi máu như thận khỏe mạnh và gây nên các triệu chứng như phù hoặc tăng huyết áp.

Suy tim có thể dẫn tới suy thận

Thay đổi cân nặng

Máu không đi đến các cơ quan để cung cấp chất dinh dưỡng khiến cơ thể hoạt động không hiệu quả. Điều này có thể dẫn tới phù gây tăng cân ở người bệnh. Ngoài ra, khi cơ thể không được cung cấp đủ chất dinh dưỡng thì về lâu về dài có thể dẫn tới suy dinh dưỡng.

Suy tim có thể dẫn tới tăng cân

Thiếu máu

Đây là tình trạng thiếu tế bào hồng cầu có chức năng vận chuyển oxy đến các mô của cơ thể. Tổn thương thận do suy tim khiến cơ thể người bệnh không thể tạo ra đủ EPO - hormone kích thích cơ thể sản sinh ra các tế bào máu.

Mặt khác, thiếu máu trong thời gian dài khiến cho chức năng cung cấp máu của tim cho cơ thể bị ảnh hưởng. Về lâu dài, quá trình này có thể khiến suy tim nặng hơn.

Suy tim có thể gây ra thiếu máu

Tổn thương gan

Gan giúp phân hủy độc tố trong cơ thể và loại bỏ chúng ra khỏi cơ thể. Suy tim làm giảm lượng máu cần thiết để gan hoạt động. Sự tích tụ chất lỏng đi kèm với tổn thương gan sẽ gây áp lực lên tĩnh mạch cửa. Điều này có thể dẫn tới xơ gan.

Suy tim có thể gây ra xơ gan

Rối loạn nhịp tim

Tim gồm 4 ngăn và có cấu trúc gồm các buồng trên (gọi là tâm nhĩ) và các buồng dưới (tâm thất) sẽ lần lượt co bóp để đưa máu đi khắp cơ thể.

Nếu tim suy yếu chức năng, các buồng này có thể không co bóp đúng cách. Lúc này, tim có thể đập quá chậm, quá nhanh hoặc rối loạn nhịp tim.

Suy tim có thể gây ra rối loạn nhịp tim

Phù phổi cấp

Máu tại phổi không được trở về tim khiến phổi ứ máu. Điều này khiến cho oxy không được trao đổi và gây ra phù phổi cấp. Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như:

• Ho nhiều bọt hồng.
• Khó thở.
• Da tái.

Suy tim có thể dẫn tới phù phổi cấp

Ngưng thở khi ngủ

Ngưng thở khi ngủ là tình trạng trong giấc ngủ người bệnh có những đợt ngừng thở. Máu không đi được đến các hệ cơ quan khiến cho giấc ngủ bị ảnh hưởng gây nên chứng ngưng thở khi ngủ.[4]

Suy tim có thể gây ra hội chứng ngưng thở khi ngủ

Nhồi máu cơ tim

Suy tim có thể dẫn tới rung nhĩ. Rung nhĩ làm hình thành cục máu đông. Những cục máu đông này có thể di chuyển đến động mạch vành cung cấp máu cho cơ tim và chặn đường di chuyển của dòng máu gây ra nhồi máu cơ tim.[5]

Suy tim có thể gây ra nhồi máu cơ tim

Đột quỵ

Suy tim có thể dẫn tới rung nhĩ. Rung nhĩ làm hình thành cục máu đông. Những cục máu đông này có thể di chuyển đến mạch máu não và chặn đường di chuyển của dòng máu gây ra đột quỵ.

Suy tim có thể gây ra đột quỵ

Đột tử

Tim đập quá nhanh khiến máu không thể đi tới cơ thể có thể dẫn tới đột tử. Đột tử cũng có thể xảy ra ở những người bị suy tim nặng do cơ tim đột ngột ngừng phản ứng với tín hiệu điện của tim.

Suy tim có thể gây ra đột tử

3Cách giảm nhẹ và phòng ngừa biến chứng của bệnh suy tim

Suy tim là một bệnh không thể chữa khỏi hoàn toàn nhưng có thể được kiểm soát, điều trị để giảm nhẹ và phòng ngừa các biến chứng. Một số phương pháp để phòng ngừa bệnh lý này là:

• Tuân theo chỉ dẫn của bác sĩ về việc dùng thuốc.
• Khám sức khỏe định kỳ.
• Hạn chế lượng muối và nước trong chế độ ăn uống nhằm giảm áp lực và tích nước trong cơ thể.
• Tập thể dục vừa phải và thường xuyên để cải thiện sức khỏe toàn cơ thể.
• Ngừng hút thuốc và hạn chế uống rượu để giảm nguy cơ xuất hiện các bệnh lý nền gây hại cho tim.
• Duy trì cân nặng ở mức độ phù hợp.
• Điều trị tốt bệnh lý nền.
• Quản lý căng thẳng và tâm trạng để giảm sự ảnh hưởng tiêu cực của stress lên tim.[6],
• [6], [7]

4Khi nào cần gặp bác sĩ?

Dấu hiệu cần gặp bác sĩ

Khi xuất hiện những dấu hiệu sau, người bệnh cần nhanh chóng đến các cơ sở y tế để được cấp cứu:

• Đau ngực.
• Ngất xỉu.
• Nhịp tim nhanh hoặc không đều.
• Khó thở đột ngột kèm ho ra chất nhầy màu trắng hoặc hồng.
• Chóng mặt.[8]

Khi xuất hiện đau ngực, người bệnh nên đến các cơ sở y tế để được điều trị

Các xét nghiệm, chẩn đoán

Để chẩn đoán suy tim và các biến chứng liên quan, bác sĩ có thể chỉ định một số xét nghiệm như:

• Xét nghiệm máu: đánh giá tình trạng thiếu máu, chức năng các cơ quan như gan và thận.
• Xét nghiệm nước tiểu: đánh giá các bất thường trong nước tiểu.
• Chụp X-quang ngực: hình ảnh chụp X-quang có thể cho thấy tình trạng của phổi và tim.
• Điện tâm đồ (ECG hoặc EKG): có thể cho thấy tim đập nhanh hay chậm, xảy ra vấn đề ở vùng nào của tim.
• Siêu âm tim: cho thấy kích thước và cấu trúc của tim, van tim và lưu lượng máu qua tim.
• Chụp động mạch vành: xác định mức độ tắc nghẽn của động mạch.

Xét nghiệm máu giúp chẩn đoán các vấn đề của suy tim

Các bệnh viện chuyên khoa tim mạch uy tín

Nếu gặp các dấu hiệu như trên, bạn có thể đến ngay các cơ sở y tế gần nhất, các bệnh viện chuyên khoa Tim mạch, Nội tổng quát. Hoặc bất kỳ bệnh viện đa khoa nào tại địa phương để được thăm khám kịp thời.

Ngoài ra, có thể tham khảo một số bệnh viện lớn, uy tín dưới đây để được chẩn đoán và tư vấn điều trị phù hợp, tránh các biến chứng đáng tiếc xảy ra:

• Tại TP. Hồ Chí Minh: Bệnh viện 115, Viện tim TP.HCM, Bệnh viện Đại học Y dược,...
• Tại Hà Nội: Bệnh viện Bạch Mai, Viện tim Hà Nội, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội,...
• Các bệnh viện lớn có chuyên khoa tim mạch tại các tỉnh thành.

Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn các kiến thức về biến chứng suy tim. Đây là một tình trạng nghiêm trọng cần được điều trị kịp thời. Vì vậy, nếu xuất hiện những dấu hiệu cảnh báo, bạn nên đến các cơ sở y tế để được điều trị nhé!