Rung nhĩ là hiện tượng loạn nhịp tim thường gặp trong nhiều bệnh lý khác nhau và có thể đe dọa đến tính mạng của người bệnh. Cùng tìm hiểu về rung nhĩ qua bài viết dưới đây nhé!
1Bệnh rung nhĩ là gì?
Trái tim được cấu tạo bởi 2 buồng tâm nhĩ ở phía trên và 2 buồng tâm thất ở phía dưới:
- Tâm nhĩ: có kích thước nhỏ, giúp luân chuyển máu từ tĩnh mạch và chứa nút xoang, phát tín hiệu đều đặn cho tim hoạt động.
- Tâm thất: có lớp cơ dày, lực co bóp mạnh giúp tống máu từ tim đi khắp cơ thể theo tín hiệu của tâm nhĩ.
Rung nhĩ là tình trạng hệ thống nút xoang bị mất quyền chủ nhịp, không tuân theo chu kỳ làm tâm thất và tâm nhĩ co bóp không đồng bộ ảnh hưởng đến tuần hoàn máu toàn cơ thể.
Hiện tượng rung nhĩ có thể diễn ra liên tục hoặc theo từng chu kỳ và được chia thành:[1]
- Rung nhĩ kịch phát: thường diễn ra thành từng cơn, diễn ra trong vài phút thậm chí vài giờ, vài ngày (dưới 7 ngày) với các tần số khác nhau.
- Rung nhĩ kéo dài: khi bệnh diễn ra trên 1 tuần và cần phải được điều trị kịp thời.
- Rung nhĩ dai dẳng: là tình trạng bệnh lý kéo dài trên 1 năm.
- Rung nhĩ mạn tính: xuất hiện khi tim không thể điều chỉnh được nhịp xoang khiến khó đưa về tần số và chu kỳ tim bình thường.
Rung nhĩ là tình trạng nút xoang phát nhịp tại tâm nhĩ bị rối loạn, không tuân theo chu kỳ
2Nguyên nhân gây ra rung nhĩ
Rung nhĩ có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân từ những bệnh lý tim mạch hoặc các cơ quan khác và có thể phối hợp với nhau:[2]
3Các yếu tố nguy cơ gây ra rung nhĩ
Ngoài các bệnh lý có thể dẫn đến rung nhĩ đã đề cập ở trên, một số yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng mắc bệnh thường gặp như:[3]
- Căng thẳng, stress kéo dài.
- Sử dụng rượu bia, cà phê, thuốc lá số lượng lớn.
- Người thừa cân, béo phì.
- Ăn quá nhiều chất béo, đồ chiên rán.
- Người trên 60 tuổi.
- Tiền sử người thân trong gia đình mắc rung nhĩ.
4Triệu chứng bệnh rung nhĩ
Đa số người bệnh mắc rung nhĩ tự nhận biết có tình trạng bất thường. Họ cảm nhận được "nhịp tim không đồng đều - loạn nhịp hoàn toàn", sau đó đến khám bác sĩ. Một số triệu chứng thường gặp của rung nhĩ như:[4]
- Xuất hiện từng cơn hồi hộp, hụt hơi: do rung nhĩ gây rối loạn quá trình phát nhịp. Từ đó làm loạn nhịp hoàn toàn và không theo quy luật nào.
- Giảm khả năng hoạt động gắng sức: người bệnh cảm thấy khó khăn, mệt mỏi khi chạy bộ, leo cầu thang hoặc làm việc nặng do tim không cung cấp đủ máu cho cơ thể.
- Các triệu chứng khác: đau tức ngực, nghe thấy tiếng tim đập nhanh, khó thở, thường xuyên chóng mặt…
Đau tức ngực có thể là triệu chứng của rung nhĩ
5Biến chứng của bệnh rung nhĩ
Rung nhĩ là rối loạn nhịp tim phổ biến và có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời:[5]
- Đột quỵ: rung nhĩ khiến cho dòng máu trong tim không được lưu thông tốt. Từ đó có thể hình thành các cục máu đông và di chuyển lên não gây đột quỵ não (hay tai biến mạch máu não).
- Suy tim: do sự mất đồng bộ trong nhịp co bóp của các buồng tim khiến lượng máu cung cấp cho cơ thể bị thiếu hụt. Bởi vậy, tim cần tăng tần suất co bóp, lâu ngày có thể dẫn đến suy tim.
- Bệnh mạch vành: rung nhĩ có thể xuất hiện đồng thời hoặc là nguyên nhân gây ra những bệnh lý mạch vành như nhồi máu cơ tim hoặc co thắt động mạch…
- Một số bệnh lý khác: suy thận mạn, thiếu máu não… do sự thiếu hụt oxy cung cấp cho các cơ quan thiết yếu này.
Rung nhĩ không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến bệnh mạch vành
6Chẩn đoán rung nhĩ
Các rối loạn nhịp tim nói chung và rung nhĩ nói riêng đều cần được phối hợp nhiều phương pháp thăm khám và xét nghiệm để có thể chẩn đoán chính xác:[1]
Kiểm tra nhịp tim
Bác sĩ sẽ đánh giá mức độ rối loạn nhịp tim cũng như loại trừ các bệnh lý khác thông qua việc:
- Khai thác các triệu chứng và thời gian biểu hiện của bệnh.
- Tiền sử các bệnh lý đã mắc.
- Thói quen sinh hoạt, ăn uống và các yếu tố nguy cơ.
- Bắt động mạch quay và nghe tim để đếm tần số nhịp đập.
Điện tâm đồ
Điện tâm đồ là phương pháp đơn giản giúp xác định các trường hợp rung nhĩ. Thông thường, bác sĩ sẽ tiến hành đo điện tâm đồ trong vài chu kỳ tim để phát hiện bất thường. Tuy nhiên, với những trường hợp rung nhĩ từng cơn có thể phải sử dụng máy Holter 24 giờ để tìm kiếm dấu hiệu của bệnh.
Điện tâm đồ cho phép phát hiện rung nhĩ hiệu quả
Một số phương pháp chẩn đoán khác
- Siêu âm tim: nhằm giúp bác sĩ xác định được hình dạng, thể tích của các buồng tim, khả năng co bóp tống máu cũng như các bệnh lý van tim…
- X-quang ngực: có thể phát hiện được các bệnh lý mạn tính gây rung nhĩ tại phổi hoặc bệnh suy tim.
- Công thức máu: giúp đánh giá chức năng gan, chức năng thận hoặc nồng độ các hormone tuyến giáp T3, T4 và TSH trong bệnh cường giáp.
7Khi nào cần gặp bác sĩ
Các dấu hiệu cần gặp bác sĩ
Người bệnh nên đến gặp bác sĩ để được phát hiện và điều trị rung nhĩ sớm nhằm hạn chế biến chứng nếu có các biểu hiện sau:
- Nhịp tim nhanh trên 100 lần/phút hoặc thấp hơn 60 lần/phút.[6]
- Tim đập không đều đặn.
- Đau tức ngực, đau có thể lan lên cổ và cánh tay trái.
- Khó thở.
- Các triệu chứng kéo dài trên 15 phút.[7]
Nơi khám chữa bệnh tim mạch uy tín
Khi các các biểu hiện nghi ngờ rung nhĩ, người bệnh nên đến khám tại khoa tim mạch của các bệnh viện địa phương hoặc tham khảo một số địa chỉ uy tín như:
- Tp. Hồ Chí Minh: bệnh viện Chợ Rẫy, viện Tim Tp. Hồ Chí Minh, bệnh viện Đại học Y dược Tp. Hồ Chí Minh…
- Hà Nội: bệnh viện Bạch Mai, bệnh viện E Trung ương, bệnh viện Tim Hà Nội…
8Điều trị rung nhĩ
Mục tiêu điều trị
Mục tiêu điều trị rung nhĩ là nhằm đảm bảo được một số tiêu chí quan trọng như:[6]
- Điều chỉnh được nhịp tim về tần số và chu kỳ bình thường.
- Hạn chế hình thành cục máu đông gây nhồi máu cơ tim, đột quỵ não.
- Đảm bảo khả năng tống máu của tim giúp nuôi dưỡng cơ thể.
- Điều trị tốt các bệnh lý là căn nguyên gây rung nhĩ.
Thay đổi lối sống
Bệnh cạnh việc điều trị bằng thuốc và các thủ thuật y khoa, người bệnh rung nhĩ có thể chỉ cần thay đổi chế độ sống đã giúp cải thiện đáng kể tình trạng bệnh như:
- Hạn chế ăn nhiều đồ ngọt, đồ chiên rán giàu cholesterol và các chất béo có hại.
- Tăng cường ăn các loại hoa quả, rau xanh, hạt óc chó, hạt điều… để bổ sung chất dinh dưỡng có lợi.
- Giảm bớt những căng thẳng trong công việc và cuộc sống.
- Tích cực tập luyện thể thao nhất là các bài tập tốt cho tim mạch.
Thay đổi chế độ ăn nhiều rau xanh, hoa quả là các để điều trị bệnh rung nhĩ
Các thuốc sử dụng trong điều trị rung nhĩ
Tùy vào từng nhóm bệnh nhân, bác sĩ có thể sử dụng các phương pháp điều trị và các loại thuốc khác nhau:
- Nhóm bệnh nhân có lợi khi được chuyển nhịp: rung nhĩ phát hiện dưới 12 tháng.
- Nhóm bệnh nhân không được hưởng lợi ích rõ ràng sau khi chuyển nhịp: rung nhĩ dai dẳng hoặc chuyển nhịp thất bại.
Một số thuốc được sử dụng trong điều trị trong rung nhĩ bao gồm:[5]
- Thuốc chống loạn nhịp: giúp kiểm soát nhịp tim, tránh những biến đổi bất thường.
- Thuốc chống đông máu: thường được sử dụng cho bệnh nhân có nguy cơ xuất hiện biến chứng đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim.
- Thuốc chuyển nhịp: nhằm duy trì nhịp tim ổn định sau khi sốc chuyển nhịp tim.
- Thuốc điều trị nguyên nhân: thuốc hạ lipid máu, thuốc chữa cường giáp, thuốc hạ huyết áp, hạ đường máu…
Phẫu thuật
Một số trường hợp rung nhĩ cần phải can thiệp phẫu thuật để điều trị dứt điểm nguyên nhân gây bệnh như:
- Phẫu thuật thay van tim nhân tạo.
- Cấy máy phát nhịp tim nhân tạo.
- Phẫu thuật sửa chữa các khiếm khuyết trong cấu trúc tim như thông liên nhĩ, thông liên thất…
9Phòng ngừa rung nhĩ
Bạn có thể ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh rung nhĩ bằng một số biện pháp sau:
- Hạn chế sử dụng rượu bia, cà phê thường xuyên.
- Không hút thuốc lá.
- Ăn giảm muối (dưới 5g muối/ngày) để phòng ngừa tăng huyết áp.
- Xây dựng một chế độ ăn uống khoa học, lành mạch, tăng cường chọn các thực phẩm tốt cho tim mạch như thịt nạc, sữa tách béo, dầu thực vật, rau xanh…
- Thực hiện giảm cân và duy trì cân nặng phù hợp (chỉ số khối cơ thể BMI dưới 25 kg/m2).
- Tập thể dục hàng ngày.
- Thăm khám sức khỏe định kỳ mỗi 6 tháng một lần để kịp thời phát hiện và điều trị bệnh.
Hy vọng bài viết trên đã đem đến những kiến thức đầy đủ và bổ ích giúp bạn hiểu hơn về bệnh rung nhĩ. Hãy chia sẻ bài viết này đến với những người bạn, người thân xung quanh bạn nhé!
Nguồn tham khảo
Xem thêm 
