U mềm lây: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán, điều trị

Một trong những nguyên nhân gây ra sẩn đỏ trên da chính là bệnh u mềm lây. Vậy nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết, cách điều trị và phòng ngừa bệnh này là gì, cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé!

1U mềm lây là gì?

U mềm lây là một bệnh da liễu thường gặp do virus thuộc nhóm Poxvirus gây ra với đặc trưng là các sẩn tròn, màu hồng hoặc sẩn giống ngọc trai và lõm giữa có đường kính từ 2 đến 5 mm.

U mềm lây rất dễ lây truyền khi tiếp xúc trực tiếp các nốt trên da người bệnh hoặc gián tiếp khi sử dụng chung một số đồ dùng cá nhân. Ngoài ra, những người có hệ miễn dịch yếu, suy giảm miễn dịch hoặc có cơ địa dị ứng cũng dễ lây nhiễm.

Trẻ em hay xuất hiện sẩn đỏ ở mặt, thân mình hoặc tay chân. Người lớn do lây truyền qua đường tình dục nên hay xuất hiện mụn ở cơ quan sinh dục.[1]

U mềm lây là tình trạng xuất hiện những sẩn cục trên da

2Nguyên nhân gây ra u mềm lây

Virus gây nên u mềm lây là virus molluscum (MCV). Đây là chủng virus có nhiều loại nhưng loại thường gặp nhất là MCV-1 và MCV-2.

Virus này rất dễ lây lan, đặc biệt là những khu vực đông người có dùng chung đồ dùng cá nhân. Một số phương thức lây truyền thường thấy là:

• Chạm trực tiếp vào vùng mụn quanh da dẫn tới nhiễm bệnh.
• Dùng chung các đồ dùng cá nhân như quần áo, khăn tắm, khăn mặt.
• Virus có thể lan rộng toàn cơ thể nếu người bệnh gãi, cào, chạm vào vùng nhiễm bệnh.[2]

Dùng tay gãi vào vùng da mắc u mềm lây sẽ làm virus lây lan sang các bộ phận khác

3Yếu tố làm tăng nguy cơ bị u mềm lây

U mềm lây rất dễ lây lan nên có thể gặp ở bất cứ ai. Tuy nhiên, có một số trường hợp hệ miễn dịch yếu hoặc có cơ địa dị ứng sau đây có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh này:

• Người bệnh suy giảm bạch cầu, mắc u lympho hoặc HIV/AIDS.
• Trẻ em dưới 10 tuổi.
• Người mới ghép tạng dùng thuốc chống thải ghép hoặc điều trị corticoid liều cao, dài ngày.
• Người đang điều trị ung thư.
• Người có tiền sử viêm da cơ địa.
• Người sống ở môi trường ẩm ướt.[2] [3]

4Triệu chứng u mềm lây

• Vị trí xuất hiện của u mềm lây có thể là khắp cơ thể trừ vùng lòng bàn tay và lòng bàn chân. Ở những vùng da này sẽ xuất hiện các nốt sẩn nhỏ đường kính từ 2 - 5mm, nổi gồ trên bề mặt da lõm ở trung tâm, màu trắng sữa.
• Kích thước của u hoàn toàn có thể lớn hơn khi xuất hiện trên người bệnh suy giảm hệ miễn dịch như HIV/AIDS, người đang điều trị ung thư.
• Các nốt sẩn có thể đứng riêng lẻ nhưng thường thấy những nốt sẩn này liên kết với nhau tạo thành một mảng lớn trên da.
• Các nốt sẩn này rất dễ vỡ. Khi vỡ ra sẽ tràn dịch màu trắng ra ngoài. Đây là lúc các virus rất dễ lây lan và gây bệnh cho người khác.[4]

Xuất hiện những sẩn nổi gồ trên da, có thể tập trung thành đám

5Biến chứng của bệnh u mềm lây

• Sẹo: bệnh gây ngứa sẽ làm cho người bệnh gãi vào vùng da mắc bệnh. Điều này sẽ làm xuất hiện những tổn thương thứ phát. Nếu không được chăm sóc sẽ dễ chuyển thành sẹo.
• Nhiễm trùng da - chốc lở: khi mụn vỡ ra sẽ rất dễ tạo điều kiện cho tụ cầu vàng (một vi khuẩn cơ hội) xâm nhập vào da gây chốc lở. Cần đặc biệt lưu ý tình trạng này ở những bệnh nhân suy giảm miễn dịch.
• Chàm thứ phát: khi hệ thống miễn dịch phản ứng quá mức với virus có thể kích thích các tế bào sản sinh ra nhiều chất gây nên bệnh chàm.
• Nhiễm trùng mắt - viêm kết mạc: khi u mềm lây xuất hiện trên mí mắt, virus rất dễ tác động vào vùng kết mạc gây nhiễm trùng mắt.[5]

U mềm lây có thể gây nhiễm trùng da (chốc, lở)

6Chẩn đoán bệnh u mềm lây

Chẩn đoán xác định

Bác sĩ sẽ dựa vào hình thái lâm sàng để chẩn đoán xem có đúng là u mềm lây hay không. Bác sĩ sẽ soi kính lúp vào vùng da để quan sát rõ hơn vùng da lõm ở trung tâm để nhận biết rõ bệnh hơn.

Nếu vẫn còn nghi ngờ tổn thương, bác sĩ sẽ chỉ định cạo vùng da để quan sát hoặc sinh thiết một mẫu da để xác định rõ cấu trúc.[6]

Chẩn đoán phân biệt

Có rất nhiều bệnh có thể xuất hiện những sẩn nhỏ tương tự như u mềm lây. Chính vì vậy, bạn nên đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị chính xác nhất.

• Mụn cóc: nổi gồ trên da nhưng không có cấu trúc lõm ở giữa.
• Thủy đậu: xuất hiện phát ban và sau đó là mụn nước toàn cơ thể.
• Ung thư da: cấu trúc nổi gồ trên bề mặt da với những hình dạng và kích thước khác nhau.
• Viêm nang lông: sẩn không lõm ở giữa và chỉ tồn tại ở những vùng nang lông như tóc...
• Bệnh herpes: thương tổn phát triển rất nhanh, mụn nhỏ, có lõm ở giữa.

7Khi nào cần gặp bác sĩ

Các dấu hiệu cần gặp bác sĩ

U mềm lây có thể tự khỏi mà không cần điều trị. Tuy nhiên Tuy nhiên do tính chất dễ lây truyền, bạn vẫn nên đến gặp bác sĩ để được giúp đỡ, đặc biệt là khi u mềm lây có những đặc điểm sau:

• Các nốt sẩn ở vị trí gần cổ hoặc mí mắt.
• Xuất hiện các biến chứng trên da như chốc lở, chàm da.
• Cơ địa dị ứng hoặc đang trong tình trạng suy giảm miễn dịch.[7]

Nơi khám chữa bệnh da liễu uy tín

Khi xuất hiện các dấu hiệu của u mềm lây, bạn nên đến các cơ sở chuyên khoa Da liễu hoặc các bệnh viện đa khoa tại địa phương để được thăm khám và điều trị.

Ngoài ra, có thể tham khảo một số bệnh viện uy tín sau đây:

• Tại Thành phố Hồ Chí Minh: Bệnh viện Da liễu TP.HCM, Bệnh viện Chợ Rẫy, bệnh viện Gia An 115...
• Tại Hà Nội: Bệnh viện Da liễu Trung Ương, Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Quân đội 108...

8Các cách điều trị u mềm lây

Hầu hết các tổn thương do u mềm lây gây nên đều tự ổn định từ 1 đến 2 năm, nhưng chúng có thể tồn tại từ 2 đến 3 năm. Điều trị u mềm lây được chỉ định vì lý do thẩm mỹ hoặc để phòng lây lan. Người bệnh có thể được dùng một vài phương pháp điều trị nhằm giúp khỏi mụn nhanh.

Điều trị nội khoa

Sử dụng các thuốc bôi tại chỗ như axit trichloroacetic, cantharidin, tretinoin... gây kích ứng và phản ứng viêm trên da, có thể làm bong lớp da trên cùng giúp giảm tình trạng sẩn.

Lưu ý, phải bôi các thuốc vào đúng vùng da bị bệnh, không nên bôi lan sang vùng da thường để tránh gây những tác dụng phụ không đáng có.

Với bệnh nhân HIV nên điều trị thuốc kháng virus (ARV) để đạt được hiệu quả tốt nhất.[4]

Điều trị ngoại khoa

• Nạo: sau khi gây tê tại chỗ, sử dụng nạo để loại bỏ những nốt mụn.
• Phẫu thuật lạnh: sử dụng nitơ lỏng (nhiệt độ thấp) đóng băng vùng da nổi sần. Các tế bào vùng này không được cung cấp chất dinh dưỡng sẽ chết đi. Sau 1 - 2 tháng, tế bào này bong ra để lại lớp da nhạt màu.
• Liệu pháp laser: sử dụng tia laser tập trung tại một điểm để loại bỏ những nốt sần.
• Đốt điện: sử dụng tác dụng nhiệt để loại bỏ các vùng tổn thương.[4]

Sử dụng tia laser để tiêu diệt các tế bào u

Một số phương pháp khác

• Tiêm trong tổn thương: sử dụng tiêm một số kháng nguyên như kháng nguyên candida để tiêu diệt virus.
• Liệu pháp quang động: dùng chất cản quang tiêm vào khối u sau đó chiếu ánh sáng vào để tiêu diệt tế bào virus.[4]

9Phòng tránh lây nhiễm

Do u mềm lây là bệnh rất dễ lây lan nên cần phải thực hiện các biện pháp phòng ngừa như:

• Rửa tay sạch sẽ, đặc biệt là sau khi tiếp xúc với người bệnh.
• Không gãi hoặc cố làm vỡ những mụn nước u mềm lây.
• Sử dụng gạc để che phủ vùng mắc bệnh để tránh lây sang các vùng khác hoặc lây cho người khác.
• Không dùng chung các đồ dùng cá nhân như quần áo, bàn chải, chăn, gối, lược...
• Không quan hệ khi có các vết thương vùng sinh dục hoặc bạn tình mắc bệnh.
• Ăn nhiều rau xanh, hoa quả, bổ sung các thực phẩm cung cấp vitamin, khoáng chất, các chất chống oxy hóa để nâng cao hệ miễn dịch.

Rửa tay sạch sẽ là bước quan trọng để tránh lây lan

Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn các kiến thức về u mềm lây, đặc biệt là cách phòng ngừa bệnh hiệu quả tránh lây nhiễm. Nếu thấy bài viết hay, hãy chia sẻ cho người thân và bạn bè nhé!