Gãy đốt sống cổ có nguy hiểm không? Nguyên nhân và điều trị

Gãy đốt sống cổ là tình trạng nguy hiểm có thể gây ra những hậu quả nặng nề cho người bệnh. Cùng tìm hiểu nguyên nhân, dấu hiệu, điều trị và phòng ngừa tình trạng gãy đốt sống cổ qua bài viết dưới đây nhé!

1Gãy đốt sống cổ là gì?

Đốt sống cổ là 7 đốt sống đầu tiên hình thành nên cột sống, nằm ở vùng cổ. Gãy đốt sống cổ là tình trạng gãy và tổn thương đốt sống cổ.

Bệnh là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong, chiếm tới 56% tổng số ca gãy cột sống.[1]

Cột sống cổ bao gồm 7 đốt sống đầu tiên

2Nguyên nhân của chấn thương gãy đốt sống cổ

Gãy đốt sống cổ thường liên quan đến chấn thương cường độ cao như ngã hoặc tai nạn giao thông hoặc khi thực hiện các động tác gập, duỗi, xoay, chịu áp lực mạnh. Cụ thể là:

• Chấn thương vùng đầu.
• Bị tấn công vào vùng cổ từ phía sau.
• Bị ngã về phía sau.[2]

Các động tác quá mức vùng cổ có thể dẫn tới chấn thương cổ

3Yếu tố nguy cơ chấn thương gãy đốt sống cổ

Gãy cột sống có thể gặp ở bất kỳ ai nhưng có những người có nguy cơ cao chấn thương gãy cột sống cổ như:

• Loãng xương.
• Ung thư.
• Người sử dụng corticoid liều cao trong thời gian dài.
• Cường giáp.
• Nhiễm trùng xương.
• Thiếu vitamin D.
• Suy dinh dưỡng.

4Dấu hiệu của gãy đốt sống cổ

Một số triệu chứng của gãy cột sống cổ là:

• Sưng, đau vùng gãy.
• Có thể thấy xương lồi lên.
• Cử động cổ gây đau.
• Khó thở.
• Hôn mê.
• Liệt tứ chi.

5Chẩn đoán gãy đốt sống cổ

Thăm khám lâm sàng

Dựa vào cơ chế chấn thương và vị trí ảnh hưởng, bác sĩ có thể tiến hành thăm khám vùng cổ cũng như các triệu chứng đi kèm như sưng đau vùng cổ hay hạn chế vận động.

Ngoài ra, với những bệnh nhân nghi ngờ chấn thương vùng cổ, bác sĩ sẽ xác định xem có ảnh hưởng tới hô hấp hay tuần hoàn không.

Phương pháp cận lâm sàng

Do khi chấn thương cột sống sẽ hạn chế đánh giá trên lâm sàng. Lúc này, một số phương pháp cận lâm sàng được sử dụng để chẩn đoán như:

• Chụp X-quang: sử dụng tia X năng lượng cao để thu được hình ảnh về cột sống vùng cổ.
• Chụp cắt lớp vi tính (CT-scanner): đánh giá kỹ vùng gãy xương hơn.
• Cộng hưởng từ (MRI): thu được hình ảnh vùng cổ, đánh giá các tổn thương liên quan.

Mức độ chấn thương

Người ta đánh giá chấn thương cột sống cổ dựa vào thang điểm SLICS như sau:

Hệ thống tính điểm được đánh giá như sau:

• Từ 1 - 3: không phẫu thuật
• Từ 5 điểm trở lên: chỉ định phẫu thuật.
• 4 điểm: theo dõi.[3]

6Khi nào cần gặp bác sĩ?

Các dấu hiệu cần gặp bác sĩ

Bất cứ chấn thương vùng đầu nào, người bệnh cũng không nên di chuyển đầu sang xung quanh, sau đó gọi ngay cơ sở y tế gần nhất tới để sơ cứu kịp thời, tránh những tổn thương đi kèm.

Nơi khám chữa

Nếu gặp các dấu hiệu như trên, bạn có thể đến ngay các cơ sở y tế gần nhất, các bệnh viện chuyên khoa Cấp cứu, Cơ xương khớp, Chấn thương chỉnh hình. Hoặc bất kỳ bệnh viện đa khoa nào tại địa phương để được thăm khám kịp thời.

Ngoài ra, có thể tham khảo một số bệnh viện lớn, uy tín dưới đây để được chẩn đoán và tư vấn điều trị phù hợp, tránh các biến chứng đáng tiếc xảy ra:

• Tại Thành phố Hồ Chí Minh: Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Nhân dân 115, Bệnh viện Gia An 115, Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM.
• Tại Hà Nội: Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Việt Đức, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Bệnh viện Thanh Nhàn.

7Điều trị gãy đốt sống cổ

Điều trị không phẫu thuật

Một số phương pháp điều trị không phẫu thuật được kể đến như:

• Đeo nẹp: được dùng để cố định cột sống, hỗ trợ cột sống lành lại.
• Vật lý trị liệu: giúp khôi phục chức năng của cột sống.
• Điều trị loãng xương: kê một số thuốc giúp xương chắc khỏe bao gồm cacitonil hoặc thuốc bổ sung canxi.

Khi bị chấn thương cổ, người bệnh cần được nẹp cổ

Điều trị phẫu thuật

Nếu gãy cột sống cổ có nguy cơ làm tổn thương thần kinh, bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật:

• Tạo hình đốt sống: bằng cách tiêm xi măng lỏng.
• Tạo hình thân đốt sống qua da: chèn bóng vào cột sống sau đó tiêm xi măng lỏng.

8Các biện pháp giảm thiểu nguy cơ gãy đốt sống cổ

Một số biện pháp giảm nguy cơ gãy đốt sống cổ bao gồm:

• Thắt dây an toàn khi ngồi trên ô tô.
• Đội mũ bảo hiểm trong các môn thể thao nguy hiểm.
• Đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông.
• Dọn dẹp nhà tránh té ngã.
• Điều trị tốt loãng xương.
• Sử dụng gậy với người già.

Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn các kiến thức về gãy đốt sống cổ. Lưu ý, khi xảy ra tình trạng này phải để yên bệnh nhân không di chuyển để tránh tổn thương thần kinh nhé!