Sa tử cung là hiện tượng thường xảy ra ở phụ nữ sinh con qua đường âm đạo, nếu không điều trị kịp thời có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm. Cùng tìm hiểu về sa tử cung qua bài viết dưới đây nhé!
1Sa tử cung là gì?
Tử cung được cấu tạo từ một lớp cơ rất dày, nằm ở phía bụng dưới và trên âm đạo. Khi mang thai, kích thước của tử cung sẽ tăng lên nhờ khả năng đàn hồi của lớp cơ, từ đó tạo nên một không gian nằm thoải mái cho thai nhi.
Tử cung sẽ nhanh chóng co lại sau khi sinh, tuy nhiên kích thước của nó không thể trở lại như ban đầu mà sẽ tăng lên sau mỗi lần sinh đẻ.
Khi các cơ và mô xung quanh tử cung trở nên yếu, chúng làm cho tử cung bị sa xuống âm đạo, thậm chí tụt ra khỏi âm đạo. Hiện tượng này được gọi là sa tử cung.
Sa tử cung có thể xảy ra ở bất kỳ phụ nữ nào sau khi sinh nở, nhưng phổ biến nhất là ở những người sau mãn kinh và những người đã sinh nhiều lần qua đường âm đạo.
Sa tử cung có thể diễn biến nhẹ hay nặng tùy thuộc vào sức mạnh của các cơ nâng đỡ tử cung:
- Sa dạ con không hoàn toàn: tử cung có thể trượt đủ để lọt vào trong âm đạo.
- Sa dạ con hoàn toàn: tử cung của bạn có thể trượt ra ngoài âm đạo. Đây là trường hợp nghiêm trọng và cần có sự can thiệp y tế kịp thời.
2Nguyên nhân gây ra sa tử cung
Sa tử cung là kết quả của sự suy yếu các cơ vùng chậu và các mô nâng đỡ. Dưới đây là một số điều có thể làm tăng sự suy yếu của các cơ và mô đó:
- Mất trương lực cơ do hậu quả của thời kỳ mãn kinh.
- Mang thai nhiều lần và đa số sinh con bằng đường âm đạo (phụ nữ lớn tuổi có nguy cơ sa tử cung cao hơn so với phụ nữ ít tuổi).
- Chuyển dạ, sinh nở khó khăn hoặc chấn thương khi sinh nở.
- Thừa cân, béo phì.
- Ho mãn tính hoặc viêm phế quản.
- Táo bón mãn tính.
- Nâng vật nặng thường xuyên.
Thừa cân, béo phì là một trong số các nguyên nhân gây ra sa tử cung
3Dấu hiệu sa tử cung
Khi bị sa tử cung nhẹ, bạn có thể không gặp bất kỳ triệu chứng rõ ràng nào. Nhưng khi tử cung trượt xa hơn, nó có thể gây áp lực lên các cơ quan vùng chậu khác (bàng quang, ruột) và gây ra một số triệu chứng như sau
- Nhìn thấy hoặc cảm thấy mô phình ra khỏi âm đạo.
- Cảm giác như bàng quang không rỗng hoàn toàn sau khi đi vệ sinh.
- Rò rỉ nước tiểu, còn gọi là tiểu không tự chủ.
- Nhu cầu đi tiểu thường xuyên hoặc đột ngột muốn đi tiểu.
- Khó đi tiêu.
- Có cảm giác như đang ngồi trên một quả bóng nhỏ hoặc có mô âm đạo cọ xát vào quần áo.
- Áp lực hoặc khó chịu ở vùng xương chậu hoặc lưng dưới.
- Đau khi quan hệ tình dục.
4Biến chứng của sa tử cung
Sa tử cung thường xảy ra cùng với sa các cơ quan vùng chậu khác và có thể dẫn đến nhiều biến chứng, bao gồm:
- Sa trước: đây là kết quả của mô liên kết yếu giữa bàng quang - vòm âm đạo và có thể khiến bàng quang phình ra trong âm đạo. Điều này được gọi là cystocele hoặc sa bàng quang.
- Sa âm đạo sau: đây là kết quả của mô liên kết yếu giữa trực tràng - sàn âm đạo và có thể khiến trực tràng lồi vào trong âm đạo. Điều này có thể gây khó khăn khi đi tiêu và còn được gọi là sa trực tràng.
Sa bàng quang là một biến chứng của sa tử cung
5Chẩn đoán sa tử cung
Bác sĩ có thể chẩn đoán sa tử cung bằng cách đánh giá các triệu chứng và thực hiện khám phụ khoa.
Trong quá trình kiểm tra, một thiết bị được gọi là mỏ vịt cho phép bác sĩ nhìn vào bên trong âm đạo, nhờ đó kiểm tra ống âm đạo và tử cung.
Ngoài ra, bác sĩ có thể yêu cầu bạn rặn (giống như rặn khi đi tiêu) để xác định mức độ sa của tử cung.
Các xét nghiệm khác như chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm chức năng bàng quang có thể được thực hiện để đánh giá thêm mức độ nặng của bệnh.
6Khi nào cần gặp bác sĩ?
Các dấu hiệu cần gặp bác sĩ
Nếu các triệu chứng sa tử cung khiến bạn mệt mỏi, đau đớn và không thể thực hiện các hoạt động hàng ngày một cách bình thường, hãy đến gặp bác sĩ sớm nhất có thể để trao đổi về các phương pháp điều trị cần thiết và phù hợp.
Nơi khám và điều trị thai ngoài tử cung
Nếu gặp các dấu hiệu như trên, bạn có thể đến ngay các cơ sở y tế gần nhất, các bệnh viện chuyên khoa Sản phụ khoa. Hoặc bất kỳ bệnh viện đa khoa nào tại địa phương để được thăm khám kịp thời.
Ngoài ra, có thể tham khảo một số bệnh viện lớn, uy tín dưới đây để được chẩn đoán và tư vấn điều trị phù hợp, tránh các biến chứng đáng tiếc xảy ra:
- Tp. Hồ Chí Minh: Bệnh viện Từ Dũ, Bệnh viện Hùng Vương, Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh, Bệnh viện Đa khoa FV.
- Hà Nội: Bệnh viện Phụ sản Trung ương, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Bệnh viện Bạch Mai.
7Điều trị sa ngoài tử cung
Thay đổi lối sống
Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của sa tử cung mà bạn có thể áp dụng một số cách sau để giảm thiểu tối đa các triệu chứng:
- Tăng cường sức mạnh của các cơ nâng đỡ vùng chậu.
- Ăn thực phẩm giàu chất xơ và uống nhiều nước để tránh táo bón.
- Khi đi tiêu tránh cúi đầu xuống đất.
- Tránh nâng vật nặng.
- Từ bỏ việc hút thuốc lá.
- Giảm cân nếu bạn đang trong tình trạng thừa cân.
Thay đổi lối sống và chế độ ăn uống có thể góp phần làm giảm các triệu chứng của sa tử cung. Uống nhiều nước và tăng lượng chất xơ trong mỗi bữa ăn có thể làm giảm tần suất đi đại tiện trong ngày.
Ngoài ra, việc duy trì ổn định trọng lượng cơ thể sẽ giúp giảm bớt áp lực lên các cơ xương chậu khi bạn đứng hoặc đi bộ và từ đó có thể ngăn chặn sa tử cung tiến triển.
Bài tập Kegel
Các bài tập Kegel có thể giúp tăng cường sức mạnh cơ sàn chậu của bạn. Để thực hiện, hãy siết chặt các cơ vùng chậu như thể bạn đang cố gắng nhịn tiểu, giữ chặt chúng trong vài giây rồi thả ra. Lặp lại 10 lần. Bạn có thể thực hiện các bài tập này ở bất cứ đâu và bất cứ lúc nào (tối đa 4 lần/ngày).
Liệu pháp hormon
Bạn có thể áp dụng liệu pháp hormone để làm tăng độ chắc khỏe, dẻo dai của các cơ và dây chằng.
Việc sử dụng estrogen âm đạo đã được nghiên cứu kỹ lưỡng và cho thấy sự cải thiện trong việc tái tạo sức mạnh của mô âm đạo. Tuy nhiên, liệu pháp này không thể điều trị tình trạng sa tử cung một cách triệt để.
Đặt vòng âm đạo
Vòng đặt âm đạo là một thiết bị hình bánh rán, làm bằng cao su hoặc nhựa và vừa vặn với cổ tử cung.
Thiết bị này giúp nâng đỡ tử cung và giữ nó ở đúng vị trí. Vòng đặt âm đạo phải được vệ sinh thường xuyên và tháo ra trước khi quan hệ tình dục.
Phẫu thuật
Cắt bỏ tử cung: bác sĩ sẽ cắt bỏ tử cung qua đường âm đạo hoặc qua bụng. Cắt bỏ tử cung là một cuộc đại phẫu và khiến phụ nữ không thể mang thai nữa.
Không cắt bỏ tử cung: thủ thuật này giúp đưa tử cung của bạn trở lại vị trí bình thường bằng cách gắn lại các dây chằng vùng chậu vào phần dưới của tử cung để giữ nó ở đúng vị trí.
Phẫu thuật có thể được thực hiện qua âm đạo hoặc qua bụng tùy thuộc vào quyết định của bác sĩ.
8Cách phòng ngừa sa tử cung
Có nhiều cách để phòng ngừa sa tử cung, bao gồm
- Duy trì cân nặng ổn định và tập thể dục thường xuyên.
- Thực hiện các bài tập Kegel để tăng cường cơ sàn chậu.
- Tránh hút thuốc lá để giảm nguy cơ phát triển ho mãn tính hoặc viêm phế quản vì chúng có thể gây áp lực cho cơ vùng chậu của bạn.
- Sử dụng các kỹ thuật nâng phù hợp khi mang vác vật nặng, tốt nhất là tránh nâng vật nặng thường xuyên.
- Tránh bị táo bón bằng cách uống nhiều nước và ăn thực phẩm giàu chất xơ, chẳng hạn như trái cây, rau, đậu và ngũ cốc nguyên hạt.
Hy vọng bài viết trên đã cung cấp cho bạn đầy đủ những thông tin cần thiết về bệnh lý sa tử cung. Nếu thấy hữu ích, hãy chia sẻ rộng rãi cho mọi người cùng biết nhé!
