Trào ngược họng - thanh quản là tình trạng trào ngược axit từ dịch vị dạ dày lên thực quản và có xu hướng lan lên cao hơn vào thanh quản. Cùng tìm hiểu về trào ngược họng - thanh quản qua bài viết nhé!
1Trào ngược họng - thanh quản là gì?
Trào ngược họng - thanh quản (LPR) là một loại trào ngược axit đặc biệt, xảy ra khi dịch dạ dày trào ngược từ dạ dày lên thực quản và có xu hướng lan lên cao hơn, vào thanh quản hoặc cổ họng của người bệnh.
Trào ngược họng - thanh quản còn được gọi là trào ngược ngoài thực quản, khác với trào ngược thực quản (GERD) chỉ ảnh hưởng đến thực quản.
Trên thực tế, có thể có tới một nửa số người bệnh đến khám vì tình trạng khàn họng mạn tính có liên quan đến LPR và khoảng 10% người bệnh đến khám tai mũi họng được chẩn đoán mắc LPR.[1]
Trào ngược họng - thanh quản xảy ra khi dịch vị trào ngược lên họng, thanh quản
2Triệu chứng trào ngược họng - thanh quản
Các triệu chứng của trào ngược thanh quản chủ yếu liên quan đến tình trạng tổn thương thanh quản và các triệu chứng đường hô hấp, bao gồm:
Khàn tiếng là triệu chứng phổ biến trong trào ngược họng - thanh quản
3Nguyên nhân gây trào ngược họng - thanh quản
Bình thường, cơ vòng thực quản trên và dưới hoạt động nhịp nhàng giúp thức ăn đi từ thực quản xuống dạ dày và đóng lại để tránh hiện tượng trào ngược. Khi 2 cơ thắt này bị suy yếu có thể gây ra tình trạng trào ngược dịch từ dạ dày.
Ảnh hưởng cơ vòng thực quản dưới (LES)
Cơ vòng thực quản dưới (LES) là lớp bảo vệ đầu tiên giúp chống lại tình trạng trào ngược axit. Khi LES bị suy yếu có thể dẫn đến trào ngược axit thường xuyên, một số yếu tố có thể gây suy yếu LES tạm thời bao gồm:
- Thuốc: thuốc an thần (như benzodiazepin), thuốc điều trị tăng huyết áp (như nhóm thuốc chẹn canxi), thuốc chống trầm cảm ba vòng, NSAID.
- Thực phẩm và đồ uống: như cà phê, rượu bia, cây bạc hà, sô cô la, hành, tỏi.
- Thói quen sinh hoạt: nằm ngay sau ăn, ngủ ở tư thế nằm ngửa, ăn quá no, mặc quần hoặc áo có phần thắt lưng quá chật nhất là khi ngồi.
- Các tình trạng sinh lý khác: như thoát vị cơ hoành, thai kỳ, béo phì, hút thuốc lá.
Cơ vòng thực quản dưới suy yếu tạo điều kiện cho trào ngược họng - thanh quản
Ảnh hưởng cơ vòng thực quản trên (UES)
Yếu cơ vòng thực quản trên (UES) đồng thời với LES có thể tạo điều kiện cho hiện tượng trào ngược họng - thanh quản. Các yếu tố thường gặp gây yếu UES là:
- Khi cúi người hoặc nằm xuống.
- Ợ hơi.
- Tập thể dục hoặc ca hát.
- Hút thuốc lá và sử dụng rượu.
Yếu cơ vòng thực quản trên sẽ làm tăng nguy cơ mắc trào ngược họng - thanh quản
4Biến chứng
Trào ngược họng - thanh quản không được điều trị khỏi, lâu dài có thể gây ra nhiều biến chứng như:
- Ứ đọng chất nhầy và tăng nguy cơ nhiễm trùng: axit dạ dày gây cản trở cơ chế loại bỏ nuốt chất nhầy thông thường, điều này làm ứ đọng nước bọt và làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.
- Kích ứng cổ họng: dịch axit dạ dày gây kích thích và tổn thương cổ họng kéo dài có thể dẫn đến viêm thanh quản và gây tăng nguy cơ mắc ung thư thanh quản.
- Biến chứng trên hô hấp: do hít phải lượng nhỏ dịch axit vào phổi và phế quản gây viêm phế quản và nhiễm trùng.
Viêm thanh quản mạn do kích ứng cổ họng thường xuyên là biến chứng của LPR
5Chẩn đoán trào ngược họng – thanh quản
Để chẩn đoán trào ngược họng - thanh quản, bác sĩ có thể thực hiện thăm khám và thực hiện một số xét nghiệm sau:
- Khám lâm sàng: giúp quan sát và phát hiện các dấu hiệu viêm, tổn thương ở họng.
- Nội soi thanh quản: là một xét nghiệm được thực hiện nhiều ở phòng khám tai - mũi -họng giúp quan sát rõ nét phía trong cổ họng của người bệnh.
- Nội soi thực quản dạ dày: giúp quan sát bất thường ở thực quản, bao gồm hoạt động của hai cơ vòng thực quản.
- Đo pH dịch vị 24 giờ: nhằm theo dõi sự thay đổi pH dịch vị 24 giờ.
- Đo áp lực cơ thắt thực quản: để kiểm tra cơ lực của các cơ thắt thực quản.
Nội soi thanh quản được sử dụng phổ biến để quan sát tổn thương trong cổ họng
6Khi nào cần gặp bác sĩ?
Dấu hiệu cần gặp bác sĩ
Có đến 50% người bệnh bị khàn giọng mạn tính được chẩn đoán mắc trào ngược họng - thanh quản. Do đó, bạn nên đến khám bác sĩ khi gặp phải tình trạng khàn giọng tái đi tái lại thường xuyên.
Ngoài ra, các biểu hiện như nóng rát vùng cổ và thượng vị, nuốt nghẹn, nuốt rát cũng có thể là dấu hiệu của bệnh lý trào ngược họng - thanh quản.
Bạn nên đến khám bác sĩ nếu thường xuyên bị khàn giọng tái đi tái lại thường xuyên
Nơi khám chữa bệnh uy tín
Nếu gặp các dấu hiệu như trên, bạn có thể đến ngay các cơ sở y tế gần nhất, các phòng khám hay bệnh viện chuyên khoa Tai - Mũi - Họng. Hoặc bất kỳ bệnh viện đa khoa nào tại địa phương để được thăm khám kịp thời.
Ngoài ra, có thể tham khảo một số bệnh viện lớn, uy tín dưới đây để được chẩn đoán và tư vấn điều trị phù hợp, tránh các biến chứng đáng tiếc xảy ra:
- Tại TP.HCM: Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM, Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM.
- Tại Hà Nội: Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương, Bệnh viện Trung ương Bạch Mai, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội.
7Cách điều trị trào ngược họng - thanh quản
Cách tốt nhất để điều trị trào ngược họng - thanh quản là thay đổi lối sống, bao gồm: thay đổi thói quen ăn uống và chế độ sinh hoạt.
Tuy nhiên, trong một số trường hợp người bệnh có thể được chỉ định phối hợp thay đổi lối sống và điều trị thuốc.
Đối với phương pháp dùng thuốc, thuốc trào ngược dạ dày thuộc nhóm ức chế bơm Proton (PPI) là nhóm thuốc hiệu quả nhất trong điều trị trào ngược họng - thanh quản.
Phẫu thuật không phải là phương pháp được chỉ định phổ biến trong điều trị trào ngược họng - thanh quản, trừ khi có một bằng chứng rõ ràng về sự khiếm khuyết ảnh hưởng đến cơ vòng thực quản như thoát vị hoành.
Thuốc ức chế bơm Proton (PPI) là nhóm thuốc hiệu quả nhất giúp điều trị LPR
8Phương pháp khắc phục trào ngược họng - thanh quản tại nhà
Chế độ ăn uống
Thay đổi thói quen ăn uống tốt giúp giảm thiểu nguy cơ mắc cũng như điều trị trào ngược họng - thanh quản hiệu quả, chẳng hạn như:
- Tránh ăn các loại thực phẩm có thể làm suy yếu cơ vòng thực quản dưới như cà phê, rượu bia, cây bạc hà, sô cô la.
- Tránh ăn các loại thực phẩm có tính axit như dứa, trái cây họ cam quýt, kiwi, cũng như các loại gia vị cay nóng để tránh gây tổn thương trực tiếp niêm mạc cổ họng.
- Tránh sử dụng các loại thức uống có ga.
Hạn chế uống cà phê góp phần khắc phục tình trạng trào ngược họng - thanh quản
Thói quen sinh hoạt
Một số thói quen sinh hoạt giúp khắc phục trào ngược họng - thanh quản tại nhà như:
- Không thực hiện các tư thế, động tác làm tăng áp lực ổ bụng trong 2 giờ đau sau ăn như tập thể dục, hát, cúi gập người.
- Không nằm xuống trong vòng 3 giờ sau khi ăn.
- Không ăn quá no trong 1 bữa ăn mà nên chia thành các bữa ăn nhỏ trong ngày.
- Không ăn vặt, uống nước trước khi đi ngủ.
- Nên nằm kê gối và nghiêng về bên trái khi ngủ.
- Bỏ hút thuốc lá và hạn chế uống rượu bia
Ngủ kê gối là thói quen tốt giúp khắc phục trào ngược họng - thanh quản
Cách tốt nhất để khắc phục trào ngược họng - thanh quản là thay đổi chế độ ăn và thói quen sinh hoạt. Bạn hãy chia sẻ bài viết với mọi người nếu thấy hữu ích nhé!
Nguồn tham khảo
Xem thêm 
