Ngứa mũi là bệnh gì? Nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả

Tình trạng ngứa mũi có thể tác động tiêu cực đến tâm trạng và cuộc sống sinh hoạt của người bệnh. Vậy ngứa mũi là do nguyên nhân gì và điều trị, phòng ngừa như thế nào. Hãy cùng tìm hiểu các thông tin liên quan đến tình trạng thường gặp này trong bài viết dưới đây nhé!

1Ngứa mũi là tình trạng là gì?

Ngứa mũi là tình trạng thường gặp, gây khó chịu cho người bệnh. Ngứa mũi gây cảm giác nhột ở mũi trong vài giây và dẫn đến hắt hơi.

Tuy nhiên, đôi khi hắt hơi không giúp khắc phục triệt để tình trạng ngứa mũi. Nếu tình trạng ngứa mũi kéo dài, người bệnh có thể đã bị virus xâm nhập, viêm mũi dị ứng, dị ứng thực phẩm, viêm xoang kéo dài.

Ngứa mũi thường xuất phát từ các phản ứng miễn dịch, bao gồm sự giải phóng protein và các chất của hệ thống miễn dịch như histamin.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu các nguyên nhân gây ngứa mũi, cách chẩn đoán, phương pháp điều trị và phòng ngừa phù hợp.[1]

Ngứa mũi gây cảm giác nhột ở mũi trong vài giây và dẫn đến hắt hơi

2Những nguyên nhân gây ngứa mũi

Viêm mũi dị ứng

Viêm mũi dị ứng gây ngứa mũi do phản ứng quá mức của hệ thống miễn dịch trước các chất gây dị ứng như phấn hoa, vi khuẩn, nấm mốc.

Khi tiếp xúc với các chất này, hệ thống miễn dịch của cơ thể phản ứng bằng cách sản xuất histamin (tham gia vào quá trình viêm và đóng vai trò như một chất gây ngứa) và các hợp chất khác dẫn đến việc tăng tiết dịch trong mô niêm mạc gây ngứa mũi.[2]

Viêm mũi dị ứng gây ngứa mũi do tăng tiết histamin

Tác nhân từ môi trường

Một số tác nhân như khói thuốc lá, hóa chất công nghiệp gây kích ứng niêm mạc đường mũi. Bác sĩ gọi đây là viêm mũi không phải do dị ứng.

Các triệu chứng có thể tương tự như viêm mũi dị ứng theo mùa, nhưng không liên quan đến phản ứng miễn dịch của cơ thể.[2]

Nhiễm trùng

• Vi nấm: Viêm xoang do nấm là một tình trạng có mối liên quan đặc biệt với viêm mũi dị ứng và sự hình thành polyp mũi. Những người mắc viêm xoang do nấm thường bị viêm niêm mạc mũi, gây cảm giác ngứa mũi.
• Virus: Khi virus gây cảm lạnh xâm nhập vào mũi, mũi phản ứng bằng cách tạo ra chất nhầy. Khi đó, người bệnh sẽ hắt hơi để loại bỏ virus, và điều này dẫn đến cảm giác ngứa mũi.[3]

Nhiễm virus cảm lạnh có thể gây ngứa mũi

Dị ứng thức ăn

Dị ứng thức ăn có thể gây ngứa mũi do cơ thể phản ứng quá mức với các chất gây dị ứng trong thực phẩm, kích thích tiết ra histamin và gây viêm trong niêm mạc mũi, dẫn đến ngứa mũi và các triệu chứng khác.[2]

Viêm xoang

Viêm xoang có thể là cấp tính hoặc mãn tính. Nếu bạn cảm thấy ngứa ngáy ở trong mũi kèm các triệu chứng như nghẹt mũi, mệt mỏi, đau nhức quanh mắt, bạn có thể đang mắc viêm xoang mãn tính.[3]

Viêm xoang gây ngứa ngáy mũi, khó thở, mệt mỏi...

Polyp mũi

Polyp mũi thường phát triển ở những người mắc viêm xoang mãn tính. Chúng là các tế bào mô mềm, không liên quan đến ung thư, phát triển từ niêm mạc mũi.

Khi các polyp mũi lớn dần, chúng có thể gây khó chịu và dẫn đến các vấn đề về hô hấp hay ngứa mũi.[3]

Polyp mũi gây các vấn đề hô hấp hay ngứa mũi

Đau đầu migraine

Đau nửa đầu làm xuất hiện nhiều triệu chứng như tê mặt và cảm giác ngứa ran, buồn nôn và mờ mắt. Đau nửa đầu cũng có thể diễn ra theo từng giai đoạn khác nhau, vì vậy cảm giác ngứa mũi có thể là dấu hiệu cho thấy bạn đang trải qua một cơn đau nửa đầu.[3]

Đau nửa đầu cũng có thể gây ngứa mũi

Khối u trong mũi

Các khối u trong mũi có thể thuộc dạng lành tính hoặc ác tính. Ung thư đường mũi hiếm gặp và không có triệu chứng rõ ràng.

Tuy nhiên, những biểu hiện có thể xuất hiện bao gồm mất khứu giác, tắc nghẽn mũi, sẹo loét bên trong và ngứa mũi.[4]

Các khối u trong mũi làm xuất hiện các triệu chứng nghẹt mũi, ngứa mũi

Khô mũi

Tình trạng này gây cảm giác khó chịu và đau đớn. Khô mũi thường xuất phát từ việc nguyên nhân xì mũi quá nhiều. Nó phổ biến hơn vào mùa đông khi chúng ta sử dụng máy sưởi nhiệt.[3]

3Chẩn đoán khi bị ngứa mũi

Để chẩn đoán tình trạng ngứa mũi, bác sĩ thường sẽ sử dụng một số phương pháp kiểm tra và đánh giá các triệu chứng của bệnh, bao gồm:

• Khám lâm sàng: Người bệnh sẽ được bác sĩ hỏi về các triệu chứng kèm theo ngứa mũi, tiền sử bệnh.
• Nội soi tai mũi họng hoặc chụp cắt lớp vi tính: Các kỹ thuật hình ảnh giúp bác sĩ dễ dàng xác định được tình trạng người bệnh đang mắc phải.
• Xét nghiệm: Các xét nghiệm dị ứng hoặc xét nghiệm máu giúp bác sĩ chẩn đoán tình trạng ngứa mũi ở những người tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng.[2]

Nội soi tai mũi họng giúp chẩn đoán tình trạng ngứa mũi dễ dàng

4Khi nào cần gặp bác sĩ?

Khi nào cần gặp bác sĩ

Nếu ngứa mũi chỉ là triệu chứng bình thường, nó sẽ giảm dần sau vài tuần. Tuy nhiên, khi ngứa mũi kéo dài, trầm trọng hơn kèm theo một số triệu chứng sau, người bệnh cần đi khám để được chẩn đoán và điều trị kịp thời:

• Ho.
• Đau họng.
• Hắt hơi, sổ mũi.
• Đau đầu.
• Sốt.
• Đau nhức toàn thân.
• Khô mũi.[2]

Bạn cần đi khám nếu tình trạng ngứa mũi kéo dài hơn 2 tuần

Địa chỉ khám chữa bệnh tai mũi họng uy tín

Khi có dấu hiệu bất thường, người bệnh nên đến các cơ sở y tế gần nhất, các phòng khám hay bệnh viện chuyên khoa Tai mũi họng, khoa Nội hoặc bất kỳ bệnh viện đa khoa nào tại địa phương để được thăm khám kịp thời.

Ngoài ra, có thể tham khảo một số bệnh viện lớn, uy tín dưới đây để được chẩn đoán và tư vấn điều trị phù hợp, tránh các biến chứng đáng tiếc xảy ra:

• TP. HCM: Bệnh viện Tai Mũi Họng TPHCM, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, Bệnh viện Chợ Rẫy.
• Hà Nội: Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung Ương, Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Việt Đức.

5Cách trị ngứa mũi

Tình trạng ngứa mũi thường được điều trị theo nguyên nhân. Dưới đây là một số cách trị ngứa mũi:

• Tránh xa các yếu tố dị ứng: Bạn nên tránh xa các tác nhân gây dị ứng như phấn hoa, khói bụi nếu thường xuyên bị ngứa mũi sau khi tiếp xúc với chúng.
• Dùng thuốc không kê đơn (OTC): Một số thuốc trị triệu chứng ngứa mũi bạn có thể tham khảo như Aerius 5mg, Telfor 180 hoặc Clorpheniramin 4mg hay Ciclesonide, Fluticasone furoate, Mometasone. Bên cạnh đó, nếu ngứa mũi là do cảm lạnh, bạn có thể sử dụng paracetamol hoặc ibuprofen để điều trị nguyên nhân.
• Hạn chế ngoáy hoặc xì mũi: Các tác động tới mũi có thể gây tổn thương, khô, kích ứng, làm cho tình trạng ngứa mũi càng trầm trọng hơn.
• Uống nhiều nước: Bổ sung đủ nước cho cơ thể giúp làm loãng dịch nhầy trong mũi và tăng sức đề kháng để chống lại nhiễm trùng hoặc virus.
• Bổ sung các thực phẩm tốt cho sức khỏe: Một số thực phẩm chứa omega - 3 như cá hồi, dầu oliu, đậu tương hoặc mật ong giúp làm giảm triệu chứng ngứa mũi.
• Nghỉ ngơi: Nếu ngứa mũi là do cảm lạnh hoặc cúm, bạn nên nghỉ ngơi để nhanh hồi phục hơn.[2]

Bổ sung đủ nước giúp giảm dịch nhầy và giảm ngứa mũi

6Cách phòng tránh ngứa mũi

Để phòng tránh tình trạng ngứa mũi xảy ra, bạn nên thực hiện một số biện pháp sau:

• Xác định các tác nhân gây dị ứng và hạn chế tiếp xúc với chúng.
• Không tiếp xúc với những người đang mắc bệnh nhiễm trùng đường hô hấp.
• Ăn uống lành mạnh.
• Tập thể dục thường xuyên.
• Uống nhiều nước.
• Đeo mặt nạ phòng độc hoặc khẩu trang N95 khi làm việc trong môi trường hóa chất công nghiệp.[2]

Đeo khẩu trang N95 giúp phòng tránh ngứa mũi

Tình trạng ngứa mũi hoàn toàn có thể biến mất sau vài tuần nếu người bệnh có biện pháp điều trị hợp lý. Hy vọng bài viết trên đây đã giúp bạn có thêm những kiến thức để sớm đẩy lùi tình trạng ngứa mũi. Hãy chia sẻ bài viết tới người thân, bạn bè nếu thấy hữu ích nhé!