Thở nông là tình trạng hơi thở nhanh, gấp với tần số thở lớn hơn bình thường làm cho cơ thể cảm thấy mệt mỏi. Trong bài viết này hãy cùng điểm qua những nguyên nhân và cách điều trị tình trạng hơi thở nông nhé!
1Hơi thở nông là gì?
Thông thường, với một người khỏe mạnh, thể tích trao đổi khí mỗi nhịp thở dao động khoảng 0,5 lít nhưng với bệnh nhân thở nông thì thể tích này sẽ ít đi. Vì để đảm bảo thể tích oxy cần thiết, người bệnh bắt buộc phải thở nhanh để bù lại thể tích thiếu.
Chính vì vậy, hơi thở nông là tình trạng nhịp thở người bệnh ngắn, nhanh, gấp gáp, đôi khi xuất hiện khó thở, có cảm giác như bị đè chặt vùng ngực, gây hô hấp khó khăn.
Khi thở nông kéo dài sẽ gây nên tình trạng mệt mỏi, ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống của người bệnh.[1]
Thở nông là tình trạng thở ngắn, nhanh, gấp gáp gây khó thở
2Nguyên nhân và các bệnh lý khiến hơi thở nông
Có rất nhiều nguyên nhân gây nên tình trạng thở nông như căng thẳng, lo lắng, làm việc quá sức hoặc một số bệnh lý như:
- Hội chứng ngưng thở khi ngủ: xuất hiện những cơn ngừng thở khi người bệnh ngủ. Hậu quả của tình trạng này gây ra khó thở, ảnh hưởng giấc ngủ, gây mệt mỏi cho người bệnh.
- Hen phế quản (hen suyễn): khi gặp các tác nhân kích thích, đường thở bị kích ứng và co thắt. Điều này khiến cho khí oxy không đi vào được các phế nang gây ra thở nông.
- Phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD): đây là tình trạng tổn thương đường thở không hồi phục diễn ra trong thời gian dài khiến cho lượng khí oxy đi vào phổi không đủ. Tình trạng này khiến cho thở nông ngày càng trầm trọng.
- Ngộ độc CO: Tình trạng ngộ độc CO dẫn đến thiếu oxy lên não gây ra triệu chứng khó thở, buồn nôn, chóng mặt, đau tức ngực…
- Dị vật rơi vào đường thở: gây chít hẹp đường thở khiến cho không khí không vào được các phế nang dẫn tới khó thở.
- Bệnh tim mạch: tim có chức năng bơm máu đến phổi và nhận máu từ phổi về. Chính vì vậy khi hệ tim mạch mắc phải các bệnh lý như suy tim, hẹp van tim… sẽ làm cho lưu lượng máu và oxy đến tim không đủ gây ra khó thở.
- Viêm phổi: Bệnh viêm phổi làm tổn thương các nhu mô phổi dẫn đến chức năng trao đổi khí ở phổi suy yếu. Khi không đủ oxy cung cấp sẽ làm tăng nhịp thở.
- Tràn khí màng phổi: bình thường áp suất khoang màng phổi thường là âm. Tuy nhiên khi xuất hiện tràn khí, không khí xâm nhập vào khoang màng phổi khiến cho lượng khí trao đổi ít đi sẽ gây ra khó thở, thở nông.
- Các nguyên nhân khác: thiếu máu, viêm thanh quản, gù, vẹo cột sống cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng trao đổi khí.
Hội chứng ngưng thở khi ngủ có thể gây nên tình trạng thở nông
3Triệu chứng của thở nông
Hơi thở nông là một triệu chứng với biểu hiện đa dạng. Một trong những dấu hiệu có thể dùng để nhận biết là:
- Khó thở kéo dài, nằm nghỉ 30 phút vẫn không đỡ.
- Khó thở kể cả khi nằm và tăng lên khi hoạt động.
- Thở nhanh, tăng tần số thở (lớn hơn 30 lần/phút) kèm khò khè.
- Người bệnh luôn cảm thấy mệt mỏi, khó chịu, không tập trung cho công việc.
- Sốt cao kéo dài kèm theo rét run.
- Người bệnh trông thiếu sức sống, nhợt nhạt.
- Bệnh nhân có thể xuất hiện nhịp tim nhanh, đổ mồ hôi, lo âu và căng thẳng.
- Đau tức ngực kéo dài, có thể xuất hiện đau tăng lên khi hít vào.
Hơi thở nông có thể xuất hiện ngay cả khi nghỉ ngơi
4Thở nông có nguy hiểm không?
Thở nông trong thời gian dài có thể gây nên tình trạng rối loạn thần kinh thực vật gây ra những cơn lo âu với các triệu chứng điển hình đi kèm như khô miệng, mệt mỏi, tăng tiết mồ hôi, nhịp tim nhanh...
Thở nông có thể làm thay đổi kiểu thở, thay vì thở bằng cơ hoành thì người bệnh chỉ dựa vào các cơ liên sườn để thở nhưng cơ chủ yếu giúp cho quá trình hô hấp lại là cơ hoành nên hiệu quả thở bị thu hẹp.
Thở nông kéo dài làm suy giảm bạch cầu lympho khiến cho hệ thống miễn dịch suy yếu, làm cho người bệnh dễ mắc những bệnh lý nhiễm trùng nguy hiểm.[2]
5Cách chẩn đoán
- Hỏi bệnh sử: bác sĩ đánh giá tình trạng khó thở ảnh hưởng thế nào đến cuộc sống, các triệu chứng đi kèm hướng tới nguyên nhân, tiền sử bệnh đã mắc.
- Xét nghiệm máu: đánh giá tình trạng thiếu máu cũng như các yếu tố viêm nếu xuất hiện đến dấu hiệu viêm nhiễm.
- Xét nghiệm chức năng phổi: được thực hiện khi bác sĩ khám cho thấy có rối loạn về phổi nhưng chụp X-quang ngực không đưa ra chẩn đoán. Xét nghiệm chức năng phổi có thể đo lường mức độ hạn chế hoặc tắc nghẽn và khả năng vận chuyển oxy từ không khí vào máu để đánh giá mức độ hoạt động của phổi.
- Chụp X-quang ngực, chụp cắt lớp vi tính (CT-scanner): có thể cho thấy bằng chứng về xẹp phổi, viêm phổi và nhiều bất thường khác về phổi và tim.[3]
Sử dụng đo chức năng hô hấp đánh giá mức độ hoạt động của phổi
6Khi nào cần gặp bác sĩ?
Các dấu hiệu cần gặp bác sĩ
Khi xuất hiện tình trạng hơi thở nông đột ngột, có thể kèm theo đau thắt ngực, đổ mồ hôi nhiều nên đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được điều trị kịp thời.
Nếu tình trạng hơi thở nông kéo dài kèm theo những đặc điểm sau, người bệnh nên đến các cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị:
- Khó thở gây ra mệt mỏi ảnh hưởng đến sinh hoạt và công việc.
- Hoặc đã từng được chẩn đoán các bệnh như hen phế quản, béo phì, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, các bệnh lý tim mạch...[4]
Khi bệnh nhân bị hen phế quản kèm theo thở nông nên đến ngay cơ sở y tế
Nơi khám chữa hơi thở nông
Khi có biểu hiện thở nông, bạn nên đến phòng khám chuyên khoa Nội hoặc chuyên khoa Hô hấp hoặc các bệnh viện đa khoa tại địa phương để được thăm khám.
Ngoài ra, có thể tham khảo một số bệnh viện lớn, uy tín dưới đây để được chẩn đoán và điều trị phù hợp:
- Tại Thành phố Hồ Chí Minh: Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, Bệnh viện Nhân dân 115, Bệnh viện Gia An 115.
- Tại Hà Nội: Bệnh viện Bạch Mai, bệnh Lão khoa Trung Ương, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Bệnh viện Thanh Nhàn.
7Các phương pháp chữa hơi thở nông
Tùy thuộc vào nguyên nhân gây nên tình trạng thở nông mà các bác sĩ sẽ có những phương án điều trị thích hợp như:
- Nguyên nhân hô hấp: tiến hành loại bỏ dị vật ra khỏi cơ thể, sử dụng thuốc giãn phế quản làm đường thở thông thoáng, chọc dò màng phổi nếu xuất hiện tràn khí hoặc tràn dịch màng phổi...
- Nguyên nhân tim mạch: tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ để hạn chế thở nông.
- Nguyên nhân do thiếu sắt: bổ sung sắt để đảm bảo đủ nguyên liệu sản xuất các tế bào máu.
Ngoài ra, khi thở nông gây ra khó thở khiến người bệnh không thể duy trì hoạt động, bác sĩ sẽ quyết định sử dụng các liệu pháp oxy thích hợp như thở qua gọng, thở mặt nạ hoặc thở máy.
8Biện pháp phòng ngừa
Để hạn chế tình trạng hơi thở nông, bạn có thể tham khảo một số gợi ý sau:
- Bỏ thuốc lá ngay để hạn chế những ảnh hưởng xấu của chất độc trong thuốc lá đến phổi.
- Hạn chế tiếp xúc với các chất độc hại nhiều hóa chất, khói bụi, khí thải...
- Thường xuyên luyện tập thể dục thể thao, có kế hoạch rèn luyện phù hợp thể trạng của cơ thể, tránh luyện tập quá mức.
- Xây dựng chế độ ăn uống và nghỉ ngơi hợp lý, bổ sung nhiều rau xanh và hoa quả.
Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn các kiến thức về hơi thở nông. Đây là một tình trạng nếu kéo dài có thể gây nên các biến chứng nguy hiểm. Khi xuất hiện những dấu hiệu của thở nông bạn nên đến các cơ sở y tế ngay để được điều trị nhé!
Nguồn tham khảo
Xem thêm 
