Cải bó xôi kỵ gì? 7 thực phẩm không nên kết hợp với cải bó xôi

Cải bó xôi (rau bina) là loại rau giàu vitamin và khoáng chất, đặc biệt chứa nhiều sắt và vitamin K. Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng nên ăn chung với cải bó xôi. Vậy cải bó xôi kỵ gì? Ăn sai cách có thể làm giảm hấp thu canxi, tăng nguy cơ sỏi thận hoặc rối loạn tiêu hóa. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ để sử dụng đúng cách.

Cải bó xôi chứa nhiều dưỡng chất tốt cho cơ thể

1

Theo quan niệm Đông y, thịt lươn có vị ngọt, tính ấm, thường được dùng để bồi bổ khí huyết và tăng cường thể trạng. Trong khi đó, cải bó xôi lại có tính mát, được sử dụng với mục đích thanh nhiệt, giải độc. Cả hai đều là thực phẩm giàu dinh dưỡng và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe khi dùng riêng lẻ.

Tuy nhiên, khi kết hợp cùng nhau, sự khác biệt về tính chất có thể khiến cơ thể khó hấp thu trọn vẹn các dưỡng chất. Ở một số người có hệ tiêu hóa nhạy cảm, việc ăn chung lươn và cải bó xôi còn có thể gây đầy bụng, rối loạn tiêu hóa hoặc tiêu chảy.[2]

Cải bó xôi ăn cùng với lươn có thể gây tiêu chảy

2Đậu nành

Đậu nành giàu magie, clorua và canxi sunfat, trong khi đó, cải bó xôi lại chứa nhiều axit oxalic. Cải bó xôi và đậu nành khi được chế biến hay ăn cùng nhau sẽ tạo ra magie oxalat và canxi oxalat, các chất kết tủa này có thể làm tăng hình thành vôi răng và sỏi thận.

Hơn thế nữa, vitamin C trong cải bó xôi cũng làm ức chế sự giải phóng đồng trong đậu nành, gây khó khăn cho việc hấp thụ 2 chất dinh dưỡng này của cơ thể. [2]

Cải bó xôi kỵ với đậu nành vì có thể gây sỏi thận

3Sữa và các thực phẩm giàu canxi

Axit oxalic trong cải bó xôi khi kết hợp với canxi trong sữa sẽ tạo thành canxi oxalat, một chất kết tủa không hòa tan cơ thể không hấp thụ được. Điều này sẽ làm ảnh hưởng đến quá trình hấp thụ canxi của cơ thể và gây đầy bụng, táo bón.

Tình trạng tương tự có thể xảy ra khi bạn ăn cải bó xôi cùng với các thực phẩm giàu canxi khác như đậu phụ, phô mai, trứng... Do vậy, bạn nên hết sức lưu ý khi ăn cải bó xôi cùng các thực phẩm này để tránh làm ảnh hưởng đến sức khỏe của bản thân. [2]

Cải bó xôi kết hợp với sữa có thể gây táo bón

4Hành ba rô

Hành ba rô, hay còn gọi là tỏi tây, thường được dùng để xào cùng cải bó xôi vì tạo hương vị thơm ngon. Tuy nhiên, sự kết hợp này có thể gây khó chịu cho hệ tiêu hóa ở một số người.

Theo quan niệm Đông y, cải bó xôi có tính mát (lạnh), trong khi hành ba rô lại có vị cay, tính ấm. Khi dùng chung, sự khác biệt về tính chất này có thể khiến cơ thể khó thích nghi, dễ dẫn đến đầy bụng, đau bụng hoặc tiêu chảy, đặc biệt ở những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm.

Vì vậy, nếu thường xuyên gặp vấn đề tiêu hóa, nên cân nhắc khi kết hợp hai loại thực phẩm này trong cùng một món ăn.[2]

Cải bó xôi cùng với hành ba rô có thể gây đau bụng

5Dưa chuột

Dưa chuột chứa nhiều enzyme dị hóa gây phân hủy vitamin C, một loại vitamin có rất nhiều trong cải bó xôi. Do vậy, chúng ta không nên ăn 2 thực phẩm này cùng nhau để tránh làm mất đi hàm lượng vitamin C quý giá có trong cải bó xôi. [3] (Xem thêm các sản phẩm vitamin C giảm tình trạng căng thẳng, chống lão hóa)

Enzym trong dưa chuột phân giải vitamin C của cải bó xôi

6Đậu, khoai lang

Đậu, khoai lang và cải bó xôi đều là những thực phẩm chứa hàm lượng axit phytic tương đối cao. Khi đi vào cơ thể, axit phytic có thể liên kết với canxi và tạo thành các hợp chất khó hấp thu. Điều này khiến khả năng hấp thụ canxi của cơ thể giảm xuống, đồng thời làm tăng quá trình đào thải khoáng chất này ra ngoài.

Vì vậy, nếu thường xuyên kết hợp các thực phẩm này trong cùng một bữa ăn, đặc biệt ở những người có nhu cầu canxi cao, cơ thể có thể không nhận đủ lượng khoáng chất cần thiết.

Ăn cải bó xôi cùng khoai lang làm giảm hấp thụ canxi

7Bí đỏ

Mọi người thường lầm tưởng bí đỏ giàu các vitamin nên có thể chế biến cùng cải bó xôi để tăng thêm hàm lượng chất dinh dưỡng cho món ăn. Tuy nhiên, tương tự với dưa chuột, bí đỏ cũng là loại rau củ chứa các enzym phân giải vitamin C, vì thế việc kết hợp bí đỏ với cải bó xôi sẽ làm mất lượng vitamin C trong rau.

Bí đỏ làm giảm lượng vitamin C trong cải bó xôi

8Ai không nên ăn cải bó xôi?

Người bị dị ứng

Nếu bạn bị nhạy cảm với nhựa mủ, hay dị ứng với củ cải đường, có nhiều khả năng bạn cũng sẽ dị ứng với cải bó xôi. Để đảm bảo an toàn cho sức khỏe và tránh việc dị ứng xảy ra, bạn nên thận trọng khi ăn cải bó xôi lần đầu, bạn chỉ nên ăn một lượng nhỏ trước để xác định mình có bị dị ứng với loại rau này hay không.

Cần thận trọng khi ăn cải bó xôi lần đầu để tránh dị ứng

Người bị thiếu canxi, thiếu sắt

Việc ăn nhiều thực phẩm chứa oxalat gây cản trở cơ thể hấp thụ các khoáng chất. Cải bó xôi cũng là loại rau giàu oxalat, do đó, nó cũng có thể làm ức chế sự hấp thụ các khoáng chất như canxi hay sắt, bằng cách hình thành các tinh thể canxi oxalat và sắt oxalat mà cơ thể không hấp thụ được. [4]

Bệnh nhân thiếu canxi, thiếu sắt có thể lựa chọn bổ sung các nhóm thực phẩm khác như đạm động vật, các loại đậu như hạnh nhân, hạt điều, hạt đậu tương,... (Xem thêm sản phẩm Canxi giúp xương chắc khỏe, chống loãng xương ở người lớn).

Người bị thiếu canxi, thiếu sắt có thể thay cải bó xôi bằng các loại đậu

Người bị bệnh gout (gút)

Trong cải bó xôi có chứa một lượng purin, purin qua quá trình tiêu hóa sẽ được chuyển hóa thành axit uric. Axit uric khi ở mức bình thường hoàn toàn không có hại, nó hoạt động như một chất chống oxy hóa bảo vệ cơ thể.

Tuy nhiên, khi nồng độ axit uric tăng cao trong máu, nó sẽ bị dư thừa, dẫn đến lắng đọng ở các khớp và hình thành nên tinh thể urat, nguyên nhân gây bệnh gout (gút). [4]

Người bị gút nên tránh ăn cải bó xôi

Người bị bệnh sỏi thận

Cải bó xôi là loại rau có hàm lượng oxalat khá cao (trung bình khoảng 970mg/100g). Khi vào cơ thể, oxalat có thể kết hợp với canxi tạo thành tinh thể canxi oxalat, thành phần phổ biến trong các loại sỏi thận. Quá trình này không chỉ làm giảm khả năng hấp thu canxi mà còn làm tăng nguy cơ hình thành và tái phát sỏi.

Vì vậy, những người đang mắc sỏi thận, viêm thận hoặc có tiền sử sỏi tiết niệu nên hạn chế hoặc tránh ăn cải bó xôi. Nếu muốn sử dụng, cần tham khảo ý kiến bác sĩ và điều chỉnh khẩu phần phù hợp để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.[4]

Người bị sỏi thận không nên ăn cải bó xôi

Người bị rối loạn tuyến giáp

Cải bó xôi có chứa các hợp chất được gọi là goitrogens – nhóm chất có khả năng ảnh hưởng đến quá trình tổng hợp hormone tuyến giáp khi tiêu thụ với lượng lớn. Một số nghiên cứu cho rằng goitrogens có thể làm giảm khả năng hấp thu i-ốt của cơ thể, từ đó tác động đến hoạt động của tuyến giáp.

Tuy nhiên, hiện nay chưa có đủ bằng chứng khẳng định việc ăn cải bó xôi ở mức độ thông thường sẽ gây suy giảm chức năng tuyến giáp ở người khỏe mạnh. Nguy cơ chủ yếu xuất hiện khi tiêu thụ quá nhiều, kéo dài và đặc biệt ở những người đã có sẵn bệnh lý tuyến giáp.

Vì vậy, người đang mắc các rối loạn tuyến giáp nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bổ sung cải bó xôi vào chế độ ăn, đồng thời chỉ nên sử dụng với lượng hợp lý để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.[4]

Người bị rối loạn tuyến giáp nên tránh ăn cải bó xôi

Người chuẩn bị phẫu thuật

Cải bó xôi chứa hàm lượng lớn vitamin K1. Vitamin K1 đóng vai trò quan trọng trong một số chức năng của cơ thể, nhưng nó được biết đến nhiều nhất với vai trò hỗ trợ quá trình đông máu.

Chính vì thế, bệnh nhân cần tránh sử dụng cải bó xôi trước khi phẫu thuật, bởi nó sẽ làm ảnh hưởng đến tác dụng của các loại thuốc chống đông máu dùng trong phẫu thuật.

Người chuẩn bị phẫu thuật không nên ăn cải bó xôi

9Lưu ý khi sử dùng và chế biến cải bó xôi

• Người già, trẻ sơ sinh, bà bầu là các đối tượng có nhu cầu canxi cao, vì thế không nên ăn nhiều cải bó xôi.
• Không ăn cải bó xôi trong vòng 2 giờ trước và sau khi uống thực phẩm chức năng bổ sung canxi.
• Cải bó xôi giàu chất xơ, không thích hợp cho bệnh nhân bị tiêu chảy, do hàm lượng axit oxalic cao trong cải bó xôi có thể làm tình trạng đi ngoài phân lỏng nặng hơn.
• Chần sơ rau trước khi ăn có thể loại bỏ được 80% axit oxalic có trong cải bó xôi.
• Khi nấu cải bó xôi, nên đậy nắp nồi, và không nấu quá lâu sẽ làm giảm hàm lượng vitamin có trong rau. [2]
• Không nên ăn cải bó xôi trong thời gian dài, liên tục, cần thay đổi đa dạng các loại rau khác.

Nên chần sơ cải bó xôi trước để loại bỏ axit oxalic

Trên đây là những lưu ý khi sử dụng cải bó xôi mà bạn nên biết để bảo vệ sức khỏe. Để tránh các ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ, bạn nên chú ý kỹ khi chế biến cải bó xôi cùng các thực phẩm khác và cân nhắc kỹ nếu bạn mắc các bệnh nêu trên nhé!