Ghẻ là bệnh lý ngoài da khá phổ biến ở nước ta, nhất ở những vùng có điều kiện môi trường không sạch sẽ. Bệnh có khả năng lây truyền và phát triển thành dịch. Cùng tìm hiểu về bệnh ghẻ qua bài viết dưới đây nhé!
1Bệnh ghẻ là gì?
Ghẻ là bệnh lý ngoài da do ký sinh trùng Sarcoptes scabiei (hay bọ ve) gây nên. Khi bọ ve tiếp xúc với bề mặt da sẽ tạo ra 1 đường hầm nhỏ vào trong da để đẻ trứng.
Chính vì thế, người bệnh thường có nhiều nốt mẩn đỏ và cảm giác ngứa ngoài da, nhất là vào ban đêm. Ngoài ra, bệnh ghẻ là bệnh lý có khả năng lây truyền qua việc tiếp xúc qua da giữa các thành viên trong gia đình và bạn bè trong lớp.
Hiện nay, bệnh ghẻ được chia thành 2 loại tùy theo hình dạng tổn thương ngoài da như:
- Ghẻ vảy: đây là thể bệnh chủ yếu gặp ở người suy giảm miễn dịch với các tổn thương lớn, đóng vảy trên bề mặt da. Đặc biệt, tại vị trí tổn thương có thể tìm thấy hàng triệu ký sinh trùng bọ ve.
- Ghẻ nốt: thường phổ biến ở trẻ em với vị trí tổn thương nằm ở vùng da kín đáo như háng, nách hoặc bộ phận sinh dục. Trẻ thường có những nốt đỏ nổi gồ trên bề mặt da tương ứng với hang ghẻ.[1][2][3]
Ghẻ là bệnh ngoài ra do ký sinh trùng Sarcoptes scabiei (bọ ve) gây ra
2Nguyên nhân gây bệnh ghẻ
Nguyên nhân gây ra bệnh ghẻ là do sự xâm nhập của ký sinh trùng Sarcoptes scabiei vào các lớp của biểu bì da. Chúng thường đào hang trong da vào ban đêm để đẻ trứng và gây ra phản ứng miễn dịch cho cơ thể khiến người bệnh ngứa ngáy, đỏ da.
Ký sinh trùng Sarcoptes scabiei thường lây truyền từ người bệnh sang người lành thông qua:
- Tiếp xúc da.
- Dùng chung quần áo, khăn tắm.
- Ngủ chung giường.[4][1]
Dùng chung khăn tắm với người bệnh có thể là nguyên nhân của bệnh ghẻ
3Triệu chứng của bệnh ghẻ
Triệu chứng của bệnh ghẻ xuất hiện do phản ứng dị ứng của cơ thể đối với sự có mặt của bọ ve trên da với đặc trưng gồm:
- Cảm giác ngứa da dữ dội, đặc biệt vào ban đêm khiến người bệnh mất ngủ.
- Phát ban đỏ trên da từ vài tuần đến vài tháng, lan ra xung quanh với tốc độ chậm.
- Trên da có nhiều vết loét, xây xước do gãi ngứa.
- Đôi khi có thể gặp nhiễm trùng da kèm theo.
- Vết đào hang ghẻ thường có dạng đường dài, màu đỏ, nổi gồ trên bề mặt da.
- Ký sinh trùng ghẻ thường sống ở những vùng da kín đáo, ẩm ướt như nếp gấp các ngón, nếp gấp đùi, nách, bẹn và vùng cơ quan sinh dục…[1][2]
Nổi vết ban đỏ trên da có thể là triệu chứng của bệnh ghẻ
4Chẩn đoán bệnh ghẻ
Phương pháp chẩn đoán bệnh ghẻ hiện này chủ yếu dựa vào việc thăm khám lâm sàng. Bác sĩ sẽ quan sát các triệu chứng và tổn thương trên da, đặc biệt là ở những vùng da hay bị ghẻ tấn công như kẽ ngón tay, cổ tay, nách...
- Đánh giá bằng mắt thường: bác sĩ sẽ kiểm tra các dấu hiệu điển hình của bệnh ghẻ như các nốt sẩn, mụn nước, mụn mủ li ti hay các đường hang ghẻ, thường xuất hiện ở kẽ ngón tay, cổ tay.
- Sử dụng kính lúp hoặc thiết bị soi da (dermascope): Giúp quan sát rõ hơn các tổn thương da, đặc biệt là đường hang ghẻ, cái ghẻ nằm cuối đường hầm trong da.[1][4]
5Khi nào cần gặp bác sĩ
Khi có các dấu hiệu sau
Bệnh ghẻ có thể khiến người bệnh ngứa ngáy, mất ngủ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống cũng nhưng có khả năng lây truyền cho mọi người xung quanh. Vì thế, bạn nên đến gặp bác sĩ sớm khi có những dấu hiệu nghi ngờ bệnh ghẻ như:
- Ngứa da nhiều, dữ dội nhất vào ban đêm.
- Da vùng kẽ, nếp gấp nổi phát ban đỏ.
- Có thể quan sát thấy dấu vết đường đi hang ghẻ.
- Tiền sử đã tiếp xúc gần với người mắc bệnh ghẻ.[1]
Ngứa da dữ dội là dấu hiệu cần đến khám bác sĩ sớm
Nơi khám chữa bệnh
Khi có những triệu chứng nghi ngờ bệnh ghẻ, người bệnh nên đến khám sớm tại khoa da liễu của bệnh viện tại địa phương hoặc tham khảo một số địa chỉ uy tín sau:
- Tp. Hồ Chí Minh: Bệnh viện Da liễu Tp. Hồ Chí Minh, Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Đại học Y dược Tp. Hồ Chí Minh…
- Hà Nội: Bệnh viện Da liễu Trung ương, Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Quân đội Trung ương 108…
6Cách điều trị bệnh ghẻ
Mục đích của việc điều trị bệnh ghẻ là giảm nhẹ các triệu chứng khó chịu ngoài da, tiêu diệt bọ ve và toàn bộ trứng nằm trong các hang ghẻ dưới da. Một số biện pháp điều trị bệnh ghẻ phổ biến hiện nay gồm:
- Thuốc bôi điều trị bệnh ghẻ: là các loại thuốc được kê theo chỉ định của bác sĩ nhằm dưỡng da, tiêu diệt ký sinh trùng ghẻ và trứng của nó. Người bệnh cần bôi thuốc rộng rãi từ vùng cổ trở xuống và không tắm rửa trong 8 - 14 giờ.
- Các thuốc điều trị bệnh ghẻ thường dùng gồm: kem Permethrin, kem lưu huỳnh hoặc ivermectin. Những thuốc này được coi là an toàn cho cả phụ nữ mang thai, cho con bú hoặc trẻ dưới 2 tuổi (trừ ivermectin).
- Thuốc điều trị triệu chứng: thuốc kháng histamin giúp giảm cảm giác ngứa ngáy, thuốc steroids nhằm giảm viêm và thuốc kháng sinh nếu có nhiễm trùng da kèm theo.[1][2]
Ghẻ là bệnh lý có thể được điều trị bằng thuốc bôi ngoài da
7Biện pháp phòng ngừa bệnh ghẻ
Ghẻ là bệnh lý ngoài da phổ biến ở những vùng nhiệt đới, nóng ẩm với môi trường không vệ sinh và có khả năng lây nhiễm. Vì thế, bạn có thể phòng ngừa bệnh ghẻ thông qua một số biện pháp sau:
- Giữ cơ thể khô ráo, thoáng mát.
- Tắm rửa và vệ sinh cá nhân thường xuyên.
- Kịp thời phát hiện trẻ có biểu hiện bệnh ghẻ để được điều trị và phòng ngừa cho gia đình.
- Thường xuyên giặt giũ chăn màn, ga đệm và gối ngủ.
- Không dùng chung khăn tắm, quần áo.
- Không tiếp xúc ngoài da với người các biểu hiện nghi ngờ bệnh ghẻ.[1][2][4]
Bạn nên giặt giũ chăn màn thường xuyên để phòng ngừa bệnh ghẻ
Hy vọng bài viết trên đã đem đến cho bạn nhiều kiến thức bổ ích về bệnh ghẻ. Bạn hãy áp dụng ngay các biện pháp phòng ngừa, giữ gìn vệ sinh để hạn chế nguy cơ mắc bệnh ghẻ nhé!
Nguồn tham khảo
Xem thêm 
