Nhiễm trùng da là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị

Nhiễm trùng da là tình trạng viêm nhiễm da do vi sinh vật gây ra qua vết thương hở. Hãy cũng tìm hiểu kỹ hơn về nguyên nhân, dấu hiệu, cách điều trị và phòng ngừa nhiễm trùng da qua bài viết dưới đây nhé!

1Nhiễm trùng da là gì?

Nhiễm trùng da (viêm da nhiễm khuẩn) là tình trạng vi khuẩn, virus, nấm hoặc ký sinh trùng xâm nhập vào da qua vết thương hở hoặc vùng da bị tổn thương gây viêm nhiễm và các triệu chứng khác. Trong đó, vi khuẩn là tác nhân thường gặp nhất gây nhiễm trùng da.

Loại vi khuẩn phổ biến gây nhiễm trùng da là Staphylococcus aureus và Streptococcus pyogenes. Các loại vi khuẩn này thường sống trên da hoặc trong mũi, miệng. Chúng có thể xâm nhập vào cơ thể qua vết thương hở, dù là vết thương nhỏ.[1]

Nhiễm trùng da là tình trạng viêm nhiễm da do vi sinh vật gây ra

2Nguyên nhân gây nhiễm trùng da

Tùy thuộc vào từng tác nhân gây bệnh mà nhiễm trùng da có những biểu hiện khác nhau:

• Nhiễm trùng da do vi khuẩn: chốc lở, mụn nhọt, viêm nang lông, viêm mô tế bào, giang mai, bệnh phong...
• Nhiễm trùng da do virus: zona thần kinh, thủy đậu, sởi, tay chân miệng...
• Nhiễm trùng da do nấm: nấm da đầu, nấm móng, nấm kẽ chân...
• Nhiễm trùng da do ký sinh trùng: bệnh ghẻ, bệnh chấy rận...[2]

Một số điều kiện làm tăng nguy cơ phát triển nhiễm trùng da là:

• Chấn thương trên da (vết thương, trầy xước, vết cắt, cạo râu hoặc tiêm chích ma túy).
• Xạ trị khu vực da.
• Tình trạng da mãn tính như bệnh chàm hoặc viêm da.
• Bệnh tiểu đường.[1]
• Hệ miễn dịch suy yếu như người già, trẻ nhỏ, người mắc bệnh mạn tính...
• Vệ sinh cá nhân kém.
• Tiếp xúc với người bị nhiễm trùng da.

Các vết thương hở làm tăng nguy cơ nhiễm trùng da

3Các triệu chứng nhiễm trùng da

Các triệu chứng của nhiễm trùng da rất đa dạng, phụ thuộc vào loại nhiễm trùng, nguyên nhân gây bệnh và tình trạng sức khỏe của mỗi người. Tuy nhiên, một số triệu chứng thường gặp bao gồm:

• Vết đỏ trên da: xuất hiện vùng da đỏ bất thường, có thể nhạt màu trên da sáng hoặc tím, sẫm màu hơn trên da tối màu.
• Tổn thương da: có thể là các vết phẳng hoặc nổi lên, gồ ghề, giống mụn cóc hoặc có hình dạng khác.
• Ngứa: cảm giác ngứa ngáy khó chịu tại vùng da bị nhiễm trùng.
• Đau và nhạy cảm: vùng da nhiễm trùng thường đau và nhạy cảm khi chạm vào.

Ngoài ra, một số trường hợp có thể kèm theo các triệu chứng như sốt. Nếu nhiễm trùng nặng hơn, có thể xuất hiện các dấu hiệu như:

• Mủ: dịch mủ chảy ra từ vết thương nhiễm trùng.
• Rộp: hình thành các mụn nước chứa dịch trên da.
• Bong tróc da: da bị bong tróc, tróc vảy.
• Vùng da tối màu: có thể là dấu hiệu của hoại tử hoặc chết mô.
• Đau và đổi màu: vùng da nhiễm trùng đau nhiều hơn và có thể đổi màu sắc.
• Sưng lan rộng: vùng da nhiễm trùng sưng to và lan rộng ra xung quanh.[2]

Các triệu chứng của nhiễm trùng da rất đa dạng

4Chẩn đoán nhiễm trùng da

Để chẩn đoán nhiễm trùng da, bác sĩ sẽ tiến hành các bước sau:

• Khám lâm sàng: bác sĩ hỏi về các triệu chứng bạn đang gặp phải, thời gian xuất hiện và mức độ nghiêm trọng của chúng. Sau đó, bác sĩ sẽ kiểm tra kỹ vùng da bị ảnh hưởng, quan sát các biểu hiện như sưng, đỏ, mụn nước, vết loét, mủ hoặc các tổn thương khác.
• Xét nghiệm tại chỗ: trong một số trường hợp, bác sĩ có thể thực hiện một số xét nghiệm nhanh tại chỗ, ví dụ như xét nghiệm Tzanck để phát hiện virus herpes.
• Lấy mẫu xét nghiệm: do nhiễm trùng da có thể do nhiều loại vi khuẩn, virus hoặc nấm khác nhau gây ra nên bác sĩ sẽ lấy mẫu dịch mủ, dịch tiết hoặc mô da từ vùng bị nhiễm trùng để gửi đến phòng thí nghiệm.
• Xét nghiệm tại phòng thí nghiệm: các mẫu được lấy sẽ được phân tích để xác định loại vi sinh vật gây bệnh. Các xét nghiệm có thể bao gồm nuôi cấy vi khuẩn, PCR, soi tươi, sinh thiết da.[3]

Lấy mẫu xét nghiệm giúp tìm ra tác nhân gây nhiễm trùng da

5Cách điều trị nhiễm trùng da

Việc điều trị nhiễm trùng da phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh (vi khuẩn, virus, nấm, ký sinh trùng) và mức độ nghiêm trọng của nhiễm trùng.

Đối với nhiễm trùng nhẹ:

• Tự khỏi: một số trường hợp nhiễm trùng nhẹ có thể tự khỏi mà không cần điều trị.
• Thuốc bôi không kê đơn: các loại thuốc bôi kháng khuẩn, kháng nấm, hoặc kháng viêm không kê đơn có thể giúp giảm triệu chứng và hỗ trợ quá trình lành bệnh.

Đối với nhiễm trùng nặng hoặc có nguy cơ biến chứng:

• Thuốc kháng sinh: được sử dụng để điều trị nhiễm trùng do vi khuẩn. Thuốc kháng sinh có thể được dùng đường uống, tiêm hoặc bôi tại chỗ, tùy thuộc vào mức độ nhiễm trùng.
• Thuốc kháng virus: được sử dụng để điều trị nhiễm trùng do virus như herpes hoặc zona thần kinh...
• Thuốc kháng nấm: được sử dụng để điều trị nhiễm trùng do nấm như nấm da hoặc nấm kẽ chân.
• Thuốc chống ký sinh trùng: được sử dụng để điều trị nhiễm trùng do ký sinh trùng như ghẻ hoặc chấy.

Dưới đây là một số hình thức điều trị nhiễm trùng da:

• Thuốc bôi tại chỗ: thường được sử dụng cho nhiễm trùng nhẹ và khu trú.
• Thuốc uống: được sử dụng cho nhiễm trùng nặng hơn hoặc lan rộng.
• Thuốc tiêm: được sử dụng cho nhiễm trùng rất nặng hoặc không đáp ứng với thuốc uống.
• Nhập viện: Trong trường hợp nhiễm trùng nghiêm trọng, lan rộng nhanh, hoặc gây biến chứng, người bệnh có thể cần phải nhập viện để được theo dõi và điều trị tích cực.[2]

Thuốc bôi có thể giúp giảm triệu chứng của nhiễm trùng da

6Khi nào cần gặp bác sĩ

Các dấu hiệu nhận biết

Bạn nên đến gặp bác sĩ ngay nếu gặp phải các triệu chứng sau, vì chúng có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng da nghiêm trọng hoặc có nguy cơ biến chứng:

• Mụn nước chứa đầy mủ: sự xuất hiện của mụn nước chứa mủ là dấu hiệu của nhiễm trùng nặng, cần được điều trị kịp thời để tránh lây lan và gây biến chứng.
• Sưng hoặc viêm nặng: nếu vùng da nhiễm trùng sưng to, đau nhức, đỏ rát và lan rộng nhanh chóng, có thể là dấu hiệu của viêm mô tế bào hoặc các biến chứng khác.
• Nhiễm trùng không cải thiện hoặc nặng hơn: nếu sau vài ngày điều trị tại nhà, tình trạng nhiễm trùng không thuyên giảm hoặc có dấu hiệu nặng hơn (đau tăng, sưng lan rộng, sốt...), bạn cần đến gặp bác sĩ để được thăm khám và điều trị kịp thời.
• Sốt cao hoặc các triệu chứng khác: sốt cao kèm theo các triệu chứng như ớn lạnh, mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn... có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng đã lan rộng và cần được xử lý ngay.
• Phát ban hoặc nhiễm trùng tái phát: nếu bạn thường xuyên bị phát ban hoặc nhiễm trùng da tái phát, có thể là dấu hiệu của một vấn đề sức khỏe tiềm ẩn, cần được bác sĩ kiểm tra và điều trị.

Đặc biệt, những người có hệ miễn dịch suy yếu sẽ có nguy cơ cao bị biến chứng nhiễm trùng da như nhiễm trùng huyết - một tình trạng nguy hiểm đến tính mạng. Do đó, việc thăm khám và điều trị sớm là rất quan trọng để ngăn ngừa biến chứng và đảm bảo sức khỏe.[2]

Bạn nên đi gặp bác sĩ nếu vùng da nhiễm trùng trở nên nặng hơn

Nơi khám chữa bệnh uy tín

Bạn nên liên hệ ngay với bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế gần nhất nếu có các dấu hiệu nhiễm trùng da nặng trên. Dưới đây là một số bệnh viện có chuyên khoa da liễu uy tín mà bạn có thể tham khảo:

• Tại TP. Hồ Chí Minh: Bệnh viện Da liễu TP.HCM, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, Bệnh viện Đại học Y dược, Bệnh viện Nhân dân 115...
• Tại Hà Nội: Bệnh viện Da liễu Trung ương, Bệnh viện Da liễu Hà Nội, Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Quốc tế Thu Cúc...

7Cách phòng ngừa nhiễm trùng da

Phòng chống nhiễm trùng da là việc làm cần thiết để bảo vệ sức khỏe làn da của bạn. Dưới đây là một số biện pháp phòng ngừa hiệu quả:

Rửa tay thường xuyên và đúng cách:

• Sử dụng xà phòng để rửa tay trong ít nhất 20 giây.
• Chà xát kỹ các bề mặt của bàn tay, bao gồm cả lòng bàn tay, mu bàn tay, kẽ ngón tay và móng tay.
• Rửa sạch bằng nước và lau khô bằng khăn sạch hoặc khăn giấy dùng một lần.
• Nếu không có xà phòng và nước, hãy sử dụng dung dịch sát khuẩn tay.

Vệ sinh cá nhân sạch sẽ:

• Tắm rửa hàng ngày, đặc biệt là sau khi vận động hoặc ra nhiều mồ hôi.
• Thay quần áo thường xuyên, đặc biệt là đồ lót và quần áo tập luyện.
• Giặt quần áo, khăn tắm và ga trải giường bằng nước nóng và xà phòng.

Chăm sóc vết thương đúng cách:

• Rửa sạch vết thương bằng nước ấm và xà phòng.
• Bôi thuốc mỡ kháng sinh như bacitracin hoặc Vaseline lên vết thương nhỏ.
• Băng kín vết thương bằng băng sạch.
• Đối với vết thương lớn hoặc vết khâu, hãy làm theo hướng dẫn của bác sĩ về cách chăm sóc.

Phòng tránh lây nhiễm:

• Tránh tiếp xúc trực tiếp với người bị nhiễm trùng da.
• Không dùng chung đồ dùng cá nhân như khăn tắm, quần áo, dao cạo râu...
• Khi tập thể dục, sử dụng khăn sạch để ngăn cách da với các bề mặt dùng chung như máy tập hoặc ghế dài.
• Nếu có thể, hãy lau sạch thiết bị tập thể dục trước và sau khi sử dụng bằng chất khử trùng hoặc khăn giấy.

Tăng cường sức đề kháng:

• Ăn uống đủ chất, đặc biệt là các loại thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất.
• Ngủ đủ giấc và tập thể dục đều đặn.
• Giảm căng thẳng và tránh các thói quen xấu như hút thuốc, uống rượu bia.[3]

Rửa tay bằng xà phòng trong ít nhất 30 giây giúp phòng ngừa nhiễm trùng da

Nhiễm trùng da có thể gây ra biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách. Hãy chia sẻ bài viết này tới những người thân của mình để cùng bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.