Lạm dụng rượu trong thời gian dài sẽ dễ đến những thay đổi về tâm lý, có thể kèm theo hoang tưởng. Cùng tìm hiểu rối loạn tâm thần do rượu qua bài viết dưới đây nhé!
1Rối loạn tâm thần do rượu là gì?
Rối loạn tâm thần do rượu là tập hợp các ảnh hưởng của rượu gây nên những thay đổi về tâm thần của người bệnh. Cụ thể là:
- Sảng rượu: đây là trạng thái loạn thần cấp tính, xuất hiện ở người nghiện rượu cấp tính.
- Ảo giác: là những hình ảnh, âm thanh, cảm giác bất thường xuất hiện trong suy nghĩ của người nghiện rượu.
- Hoang tưởng: xuất hiện những nhận thức bất thường không đúng sự thật ở người nghiện rượu.[1]
Rượu gây nên những rối loạn tâm thần cho người sử dụng lâu năm
2Nguyên nhân gây rối loạn tâm thần
Nguyên nhân gây ra các rối loạn tâm thần do rượu chủ yếu do sự tác động của các yếu tố nguy cơ (sinh học, môi trường) đến cơ thể, biểu hiện bằng việc rối loạn các chức năng các chất dẫn truyền thần kinh (dopamine, serotonin, GABA).[2]
Các yếu tố nguy cơ có thể dẫn tới loạn thần do rượu là:
- Các yếu tố liên quan sinh học: gen, giới tính, các rối loạn tâm thần trước đó.
- Các yếu tố liên quan tâm lý- môi trường: tiền sử sang chấn thời thơ ấu, cha mẹ sử dụng rượu, sự phổ biến của rượu ở cộng đồng, các yếu tố văn hóa, thiếu sự giáo dục về tác hại của rượu ở trường.
Một số cơ chế bệnh sinh được xây dựng để giải thích hiện tượng rối loạn tâm thần do rượu là:
- Rối loạn chức năng hệ thống dopaminergic.
- Rối loạn chức năng hệ thống serotonergic.
- Rối loạn chức năng hệ thống GABA. [3]
- Giảm nồng độ axit amin dẫn truyền nhóm ức chế thần kinh và tăng nồng độ các axit amin giúp dẫn truyền kích thích.
- Tổn thương đường dẫn truyền các giác quan.
Sử dụng rượu trong thời gian dài có thể gây ra loạn thần
3Dấu hiệu của rối loạn tâm thần do rượu
Mỗi một rối loạn tâm thần do rượu thường xuất hiện những dấu hiệu khác nhau. Cụ thể là:
Sảng rượu
Đây là một cấp cứu tâm thần, nếu không được điều trị sớm thì tỷ lệ tử vong lên tới 20%. Sảng rượu có một số biểu hiện là:
- Mất ngủ kéo dài.
- Xuất hiện các ảo giác liên quan đến thị giác: nhìn thấy chim, chuột, rơi, kiến hoặc nhện hoặc những hỉnh ảnh khiến người bệnh sợ hãi.
- Nghe thấy những âm thanh không có thật như những tiếng đe dọa hoặc chửi bới.
- Không phân biệt được không gian và thời gian.
- Rối loạn thần kinh thực vật như run, giảm trương lực cơ, tim đập nhanh.
Ảo giác
Xuất hiện những điều không có thật như:
- Ảo thanh: những âm thanh không có thật diễn ra từ vài ngày, vài tháng hoặc vài năm. Những âm thanh này có thể dẫn tới những hành vi như tự sát hoặc một số hành động quá khích.
- Ảo thị: nhìn thấy các động vật nhỏ như chim, chuột, dơi, kiến, hiếm hơn có các ảo thị ghê rợn khiến bệnh nhân lo lắng, sợ hãi.
- Ảo giác xúc giác: cảm thấy có dòi, sâu bọ, kiến, bò trên da.
Rối loạn tâm thần do rượu có thể gây ra tình trạng ảo thanh
Hoang tưởng
Đây là rối loạn tâm thần do rượu đặc trưng bởi những suy nghĩ không có thật nhưng không kèm theo rối loạn ý thức như:
- Hoang tưởng ghen tuông hoặc hoang tưởng bị người khác truy sát.
- Người bệnh luôn trong trạng thái hoảng sợ và tấn công người khác.
Hoang tưởng ghen tuông là tình trạng đặc trưng của loạn thần do rượu
4Biến chứng nguy hiểm
Rối loạn tâm thần có thể gây ra những biến chứng như:
- Gia tăng tỷ lệ mắc các rối loạn tâm thần khác như trầm cảm, tâm thần phân liệt, rối loạn lo âu.
- Gia tăng tỷ lệ lệ thuộc/nghiện đa chất như cần sa, ma túy đá.
- Tự sát.
- Tử vong.
- Các hệ lụy liên quan đến xã hội như mất việc làm, ảnh hưởng đến các mối quan hệ, thu hẹp các mối quan hệ xã hội.[4]
5Cách chẩn đoán
Để chẩn đoán rối loạn tâm thần do rượu, bác sĩ sẽ thực hiện những biện pháp như:
- Hỏi tiền sử bệnh: người bệnh phải được khai thác chính xác tình trạng sử dụng rượu đã kéo dài trogn bao lâu. Loạn thần xuất hiện trước hay sau khi sử dụng rượu trong thời gian gian dài.
- Chẩn đoán phân biệt với các rối loạn tâm thần khác: những ảo giác hoặc hoang tưởng xuất hiện là do nghiện rượu hay là các triệu chứng của những bệnh lý tâm thần khác ví dụ như tâm thần phân liệt.
- Giám định tâm thần dựa vào phân loại thống kê quốc tế về các bệnh tật và vấn đề sức khỏe ICD - 10 hoặc cẩm nang Chẩn đoán và Thống kê Rối loạn Tâm thần (DSM-V): bác sĩ sẽ dựa vào những điểm được đề cập trogn thanh điểm này để xác định chính xác người bệnh mắc bệnh lý liên quan đến tâm thần nào.[5]
6Khi nào cần gặp bác sĩ?
Các dấu hiệu cần gặp bác sĩ
Rối loạn tâm thần do rượu là một bệnh lý nghiêm trọng. Vì vậy, khi xuất hiện những dấu hiệu sau, người bệnh nên đến các cơ sở y tế để được điều trị kịp thời:
- Mất định hướng về thời gian và không gian.
- Xuất hiện những âm thanh không có thật.
- Xuất hiện những hình ảnh không có thật.
- Xuất hiện những suy nghĩ không có thật.
Nơi khám chữa rối loạn tâm thần do rượu
Nếu gặp các dấu hiệu như trên, bạn có thể đến ngay các cơ sở y tế gần nhất, các phòng khám hay. bệnh viện chuyên khoa Thần kinh, Tâm lý - tâm thần. Hoặc bất kỳ bệnh viện đa khoa nào tại địa phương để được thăm khám kịp thời.
Ngoài ra, có thể tham khảo một số bệnh viện lớn, uy tín dưới đây để được chẩn đoán và tư vấn điều trị phù hợp, tránh các biến chứng đáng tiếc xảy ra:
- Tại Thành phố Hồ Chí Minh: Bệnh viện Tâm thần TPHCM, Khoa Tâm thần kinh, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, Phòng khám Bệnh viện Đại học Y dược 1 TPHCM.
- Tại Hà Nội: Viện Sức Khỏe tâm thần - BV Bạch Mai, Bệnh viện Tâm thần Trung Ương 1, Bệnh viện Tâm thần Hà Nội, Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương.
7Các phương pháp chữa loạn thần
Loạn thần do rượu nếu không được điều trị đúng cách sẽ dẫn tới nhiều hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy, bác sĩ sẽ thực hiện một số điều trị như:
- Trong giai đoạn cấp tính như sảng rượu, trạng thái cai rượu, loạn thần nặng bác sĩ sẽ tiến hành ổn định các dấu hiệu sinh tồn của người bệnh như mạch, nhịp thở, huyết áp, thân nhiệt.
- Sử dụng thuốc: sử dụng một số thuốc an thần, thuốc bình thần và thuốc chống trầm cảm cũng như cung cấp thêm vitamin B1 để giảm tình trạng suy kiệt.
- Các liệu pháp tâm lý: bác sĩ cần tạo tâm lý tin tưởng cũng như phá vỡ những ảo giác hay hoang tưởng mà người bệnh gặp phải.
- Kiêng rượu bia: cần phải cai nghiện rượu bia từ từ để tránh xuất hienej hội chứng cai rượu.
- Đề phòng nguy cơ tự sát hoặc tái nghiện: cả cộng đồng còn cần chung tay giúp bệnh nhân chống tái nghiện cũng như quản lý những mối quan hệ của người bệnh hiệu quả.
8Biện pháp phòng ngừa
Để phòng ngừa tình trạng loạn thần do rượu mọi người nên:
- Hạn chế rượu bia: tránh sử dụng bia rượu thường xuyên vì có thể ảnh hưởng đến tâm lý.
- Tư vấn với bác sĩ về việc sử dụng các thuốc chống tái nghiện rượu nếu cần.
- Tập thể dục thường xuyên: nhằm tăng cường sức khỏe và giúp tinh thần thoải mái hơn.
- Quan tâm đến sức khỏe tinh thần: cần quan tâm đến tâm trạng của mình và những người xung quanh nhiều hơn
- Gặp bác sĩ nếu có các triệu chứng bất thường: khi xuất hiện những suy nghĩ hoặc âm thanh bất thường cần đến các cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị.
Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn các kiến thức về rối loạn tâm thần do rượu. Đây là bệnh lý hoàn toàn có thể ngăn cản được nếu bạn hạn chế uống rượu bia cũng như quan tâm đến sức khỏe tâm thần của mình.
Nguồn tham khảo
Xem thêm 
