Viêm bàng quang: Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị

Viêm bàng quang là một trong những bệnh lý thường gặp ở đường tiết niệu, bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Hãy cùng tìm hiểu các nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả trong bệnh viêm bàng quang qua bài viết dưới đây nhé!

1Bệnh viêm bàng quang là gì?

Viêm bàng quang là tình trạng viêm cấp hoặc mạn tính xảy ra ở bàng quang, thường do vi khuẩn trong đường tiết niệu gây ra. Vi khuẩn có thể từ dương vật, âm đạo hoặc trực tràng xâm nhập vào niệu đạo đi vào bàng quang và gây bệnh.

Viêm bàng quang là bệnh lý phổ biến trong cộng đồng, nữ giới thường có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn so với nam giới. Khoảng 60% phụ nữ và 12% nam giới có ít nhất một lần bị viêm bàng quang, trong đó có 20 - 40% nguy cơ tái phát ở nữ giới. Điều này, có thể đến từ sự khác biệt về giải phẫu hệ tiết niệu.[1]

Viêm bàng quang thường do vi khuẩn gây ra

2Nguyên nhân gây ra bệnh viêm bàng quang

Viêm bàng quang do vi khuẩn, xảy ra khi có sự xâm nhập của vi khuẩn từ bên ngoài vào đường tiết niệu qua niệu đạo và bắt đầu nhân lên. Đa số trường hợp là do vi khuẩn Escherichia coli (E. coli) gây ra.

Nữ giới thường có nguy cơ nhiễm khuẩn cao hơn do niệu đạo ở nữ ngắn và vùng sinh dục nữ thường chứa nhiều vi khuẩn có thể gây viêm bàng quang, đặc biệt nguy cơ nhiễm bệnh cao hơn sau khi quan hệ tình dục.

Viêm bàng quang không do vi khuẩn tuy không phải là nguyên nhân phổ biến gây bệnh nhưng một số trường hợp viêm bàng quang có liên quan đến các nguyên nhân sau:

• Viêm bàng quang kẽ: một tình trạng viêm bàng quang mạn tính, thường xảy ra ở phụ nữ, vẫn chưa xác định rõ được nguyên nhân gây bệnh nhưng có thể do khiếm khuyết lớp biểu mô bàng quang.
• Viêm bàng quang liên quan đến thuốc: Một số loại thuốc điều trị ung thư (hóa trị) đào thải qua đường tiết niệu, các chất chuyển hóa của chúng có thể gây kích ứng bàng quang dẫn đến viêm.
• Viêm bàng quang do bức xạ: phương pháp xạ trị vùng xương chậu có thể gây ra những tổn thương ở lớp niêm mạc, vỡ mạch máu trong bàng quang dẫn đến tình trạng viêm.
• Viêm bàng quang do dị vật: trong một số trường hợp người bệnh cần đặt ống thông tiểu có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn và tổn thương mô gây viêm bàng quang.
• Viêm bàng quang do hóa chất: ở người nhạy cảm với các hóa chất có thể là sữa tắm, xịt vệ sinh cá nhân hoặc chất diệt tinh trùng có thể gây viêm.
• Các nguyên nhân khác: viêm có thể là biến chứng của các bệnh lý khác như bệnh tiểu đường, sỏi thận, chấn thương tủy sống.

3Triệu chứng của bệnh viêm bàng quang

Dấu hiệu phổ biến và đặc trưng hàng đầu trong viêm bàng quang là cảm giác đau và nóng rát khi đi tiểu, bên cạnh một số triệu chứng khác như:

• Tiểu ít nhưng đi tiểu thường xuyên (tiểu rắt).
• Nước tiểu có mùi hôi, màu vàng sẫm, đôi khi có lẫn máu.
• Đau vùng hạ vị.

Trong một số trường hợp, bệnh trở nên nghiêm trọng hơn với các triệu chứng liên quan đến nhiễm trùng như:

• Sốt (trên 37,5 độ).
• Ớn lạnh, rét run.
• Mệt mỏi, nôn mửa.

4Biến chứng của bệnh viêm bàng quang

Viêm bàng quang nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, có thể dẫn đến tình trạng nhiễm trùng thận hay viêm bể thận. Đây đều là những bệnh lý nghiêm trọng có khả năng đe dọa tính mạng người bệnh, đặc biệt nhiễm trùng thận có thể làm hỏng thận vĩnh viễn.

Trong viêm bàng quang người bệnh có thể gặp tình trạng tiểu ra máu, tuy nhiên các tế bào máu này không thể nhìn thấy bằng mắt thường và chỉ nhìn thấy khi soi dưới kính hiển vi. Tình trạng này được gọi là tiểu máu vi thể.

Mặt khác, người bệnh viêm bàng quang có thể gặp phải biến chứng tiểu ra máu (người bệnh có thể nhìn thấy máu trong nước tiêu). Điều này hiếm xảy ra hơn đối với viêm bàng quang do vi khuẩn và phổ biến hơn nếu trong viêm bàng quang do hóa trị hoặc xạ trị ung thư.

5Các chẩn đoán phát hiện bệnh viêm bàng quang

Một số xét nghiệm có thể được chỉ định trong chẩn đoán viêm bàng quang bao gồm:

• Phân tích nước tiểu: một xét nghiệm được thực hiện với mẫu nước tiểu để tìm các dấu hiệu bất thường như vi khuẩn, máu hoặc mủ.
• Nuôi cấy vi khuẩn trong nước tiểu: Nếu phân tích nước tiểu tìm thấy dấu hiệu của vi khuẩn, phương pháp nuôi cấy sẽ được áp dụng để xác định loại vi khuẩn gây bệnh và tìm ra kháng sinh đồ phù hợp.
• Xét nghiệm hình ảnh: bao gồm CT - Scanner, MRI, siêu âm. Phương pháp này ít được sử dụng nhưng trong một số trường hợp như nghi ngờ có khối u hoặc bất thường về giải phẫu thì phương pháp này có thể hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán bệnh.
• Nội soi bàng quang, phương pháp này giúp tìm kiếm các vấn đề xảy ra bên trong bàng quang hoặc có thể lấy mẫu để thực hiện sinh thiết.

Phân tích nước tiểu giúp phát hiện các dấu hiệu bất thường như vi khuẩn, mủ trong nước tiểu

6Khi nào cần gặp bác sĩ?

Các dấu hiệu cần đến gặp bác sĩ

Nếu gặp phải các dấu hiệu và triệu chứng nghi ngờ viêm bàng quang, bạn cần đến các trung tâm y tế hoặc bệnh viện để thực hiện các xét nghiệm và lắng nghe lời khuyên từ bác sĩ, một số dấu hiệu như:

• Tiểu ít, đi tiểu thường xuyên.
• Cảm giác đau, nóng rát khi đi tiểu.
• Sốt cao, mệt mỏi kéo dài.
• Đau, khó chịu ở vùng chậu, có thể giảm sau khi đi tiểu.
• Nước tiểu đục, sẫm màu, có mùi hôi.

Nơi khám chữa bệnh uy tín

Nếu gặp các dấu hiệu như trên, bạn có thể đến ngay các cơ sở y tế gần nhất, các bệnh viện chuyên khoa Thận niệu. Hoặc bất kỳ bệnh viện đa khoa nào tại địa phương để được thăm khám kịp thời.

Ngoài ra, có thể tham khảo một số bệnh viện lớn, uy tín dưới đây để được chẩn đoán và tư vấn điều trị phù hợp, tránh các biến chứng đáng tiếc xảy ra:

• Tại Tp. Hồ Chí Minh: Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Đại học Y dược TP. HCM,...
• Tại Hà Nội: Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Bệnh viện Bạch Mai,...

7Phương pháp điều trị viêm bàng quang

Thuốc kháng sinh là lựa chọn đầu tiên trong trường hợp có nhiễm khuẩn ở bàng quang, loại thuốc kháng sinh cụ thể sẽ được các bác sĩ lựa chọn dựa trên tình trạng bệnh và loại vi khuẩn gây bệnh.

Một số thuốc kháng sinh thường được sử dụng như: ofloxacin, ciprofloxacin,... Tuy nhiên, bạn chỉ sử dụng kháng sinh khi có chỉ định của bác sĩ và phải tuân thủ chỉ định, tuyệt đối không được tự ý sử dụng kháng sinh bừa bãi.

Đối với trường hợp viêm bàng quang kẽ thì cách điều trị còn gặp khó khăn do khó xác định nguyên nhân gây bệnh.

Một số loại thuốc giảm đau có thể được chỉ định để giảm nhẹ các triệu chứng của bệnh. Phẫu thuật là lựa chọn sau cùng và chỉ được cân nhắc khi các phương pháp điều trị khác thất bại.

Với những người nhạy cảm với các hóa chất cần tránh các sản phẩm có thể gây kích ứng, kết hợp uống nhiều nước cũng góp phần giúp loại bỏ các chất có thể gây kích ứng bàng quang.

Đối với viêm bàng quang do biến chứng của hóa trị hoặc xạ trị, điều trị tập trung vào việc kiểm soát cơn đau bằng cách sử dụng các loại thuốc giảm đau.

8Phương pháp phòng ngừa viêm bàng quang

• Uống nhiều nước giúp tăng khả năng loại bỏ vi khuẩn gây bệnh. Ngoài ra, uống nhiều nước đặc biệt quan trọng đối với bệnh nhân sau khi hóa trị hoặc xạ trị.
• Đi tiểu thường xuyên, đi tiểu ngay khi có nhu cầu, không nhịn tiểu vì có thể gây tích tụ vi khuẩn ở niệu đạo làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh.
• Lau từ trước ra sau khi đi vệ sinh giúp ngăn ngừa vi khuẩn ở vùng hậu môn lây lan đến âm đạo và niệu đạo.
• Thường xuyên vệ sinh vùng da xung quanh bộ phận sinh dục nhưng không nên sử dụng xà phòng mạnh hoặc chất tẩy rửa quá mạnh.
• Vệ sinh vùng bộ phận sinh dục sau khi quan hệ, kết hợp uống một ly nước đầy để giúp loại bỏ vi khuẩn có thể xâm nhập vào bàng quang.

Uống nhiều nước giúp tăng khả năng loại bỏ vi khuẩn trong bàng quang

Hy vọng bài viết đã cung cấp thêm cho bạn thông tin về bệnh viêm bàng quang. Nếu thấy hay và hữu ích, hãy chia sẻ cho người thân và bạn bè nhé!