Bí tiểu là tình trạng mà cơ thể không đi tiểu được. Bệnh do nhiều nguyên nhân gây ra. Nếu không giải quyết được tình trạng này, bí tiểu có thể dẫn tới nhiều biến chứng nguy hiểm. Cùng tìm hiểu nguyên nhân và cách xử trí bí tiểu qua bài viết dưới đây nhé!
1Bí tiểu là gì?
Bí tiểu là tình trạng không thể đi tiểu hết nước trong bàng quang. Bàng quang chính là cơ quan chứa nước tiểu của cơ thể, khi nước tiểu đạt đến một lượng nhất định thì sẽ có tín hiệu để thải nước tiểu ra ngoài.
Bí tiểu được chia thành hai loại là:
- Bí tiểu cấp tính: xuất hiện nhanh chóng và có tính chất nghiêm trọng.
- Bí tiểu mạn tính: các triệu chứng diễn ra từ từ và thường gặp ở nam giới từ 60 đến 80 tuổi.[1]
Bí tiểu là tình trạng không thể đi tiểu hết nước trong bàng quang
2Nguyên nhân gây bí tiểu
Có nhiều nguyên nhân có thể dẫn tới tình trạng bí tiểu như:
Do tắc nghẽn
Khi có một vật chặn giữa đường nối của bàng quang và niệu đạo thì nước tiểu có thể bị tắc nghẽn. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây nên tình trạng bí tiểu. Một số nguyên nhân thường gặp có thể dẫn tới tình trạng này là:
- Phì đại tuyến tiền liệt: điều này khiến cho niệu đạo bị chèn ép làm nước tiểu từ bàng quang khó đi xuống.
- Tắc nghẽn cổ bàng quang: một số yếu tố có thể khiến cổ bàng quang bị tắc nghẽn khiến nước tiểu khó rời khỏi khu vực này.
- Tắc nghẽn niệu quản: sỏi niệu quản hay khối u chèn ép có thể khiến cho niệu quản bị tắc nghẽn.
- Sa bàng quang: bàng quang sa vào âm đạo có thể khiến cơ quan này không thể hoạt động như bình thường.
- Hẹp niệu đạo: niệu đạo bị hẹp khiến cho nước tiểu khó thoát ra như bình thường.
Phì đại tuyến tiền liệt có thể gây chèn ép đường ra của nước tiểu
Do thuốc
Các loại thuốc như thuốc kháng histamine, thuốc chống co thắt, thuốc gây nghiện và thuốc chống trầm cảm ba vòng có thể thay đổi cách hoạt động của cơ bàng quang khiến nước tiểu khó thoát ra ngoài.
Các loại thuốc khác có thể gây ra tác dụng phụ kiểm soát bàng quang là:
- Một số loại thuốc hạ huyết áp.
- Thuốc chống loạn thần.
- Thuốc giãn cơ.
Vấn đề thần kinh
Việc đi tiểu xảy ra khi não truyền tín hiệu thần kinh cho cơ bàng quang hoạt động để nước tiểu đi ra ngoài. Sau đó, não sẽ tiếp tục truyền tín hiệu thần kinh xuống các cơ vòng quanh niệu đạo. Điều này cho phép nước tiểu đi ra khỏi cơ thể. Nếu có vấn đề trong cách não giao tiếp với các dây thần kinh thì có thể dẫn tới bí tiểu.
Nguyên nhân gây ra các vấn đề về thần kinh có thể bao gồm:
- Đột quỵ.
- Bệnh tiểu đường.
- Bệnh đa xơ cứng (MS).
- Chấn thương ở cột sống hoặc xương chậu.
- Áp lực lên tủy sống do khối u và thoát vị đĩa đệm.
- Một số loại phẫu thuật vùng chậu gây tổn thương đường dẫn truyền thần kinh.
Nhiễm trùng, viêm
Nhiễm trùng và viêm có thể dẫn tới tình trạng bí tiểu như:
- Viêm tuyến tiền liệt : Nhiễm trùng hoặc viêm ở tuyến tiền liệt khiến cơ quan này tăng kích thước chèn ép vào niệu đạo, ngăn chặn dòng nước tiểu đi ra ngoài.
- Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI): Nhiễm trùng đường tiết niệu có thể khiến bàng quang giảm hoạt động gây bí tiểu.
- Nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục (STIs): Nhiễm trùng lây lan qua quan hệ tình dục cũng có thể di chuyển qua niệu đạo và gây bệnh ở vùng này.
Nhiễm trùng đường tiết niệu có thể gây ra bí tiểu
Phẫu thuật
Bí tiểu có thể xuất hiện sau một số can thiệp phẫu thuật như:
- Thay khớp háng.
- Phẫu thuật cột sống.
- Gây mê toàn thân trong quá trình phẫu thuật có thể gây bí tiểu tạm thời.
3Các triệu chứng của bí tiểu
Một số triệu chứng thường gặp của bí tiểu cấp tính là:
Một số triệu chứng thường gặp của bí tiểu mạn tính là:
- Đi tiểu nhiều hơn 8 lần/ngày.
- Gặp khó khăn khi bắt đầu đi tiểu
- Dòng nước tiểu yếu.
- Cảm giác muốn đi tiểu sau khi tiểu xong.[2]
Đau bụng dưới là triệu chứng có thể xuất hiện của bí tiểu cấp
4Khi nào cần gặp bác sĩ
Khi có các dấu hiệu sau
Khi có các dấu hiệu sau, người bệnh nên đến các cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị:
- Cảm thấy buồn tiểu thường xuyên, kể cả ngay sau khi vừa đi tiểu.
- Gặp khó khăn khi bắt đầu đi tiểu.
- Dòng nước tiểu yếu.
- Cảm thấy đau ở bụng dưới, ở cả bộ phận sinh dục hoặc lưng dưới.
Khi xuất hiện bí tiểu kèm đau bụng dưới, người bệnh nên đến các cơ sở y tế để được điều trị
Nơi khám chữa bệnh
Nếu phát hiện những dấu hiệu nghi ngờ bí tiểu, người bệnh nên đến các cơ sở y tế gần nhất, các phòng khám chuyên khoa Thận - Tiết niệu hoặc các bệnh viện đa khoa tại địa phương để được thăm khám kịp thời.
Ngoài ra, có thể tham khảo một số bệnh viện lớn, uy tín ở dưới đây để được chẩn đoán và tư vấn điều trị phù hợp:
- TP. Hồ Chí Minh: Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Bình Dân, Bệnh viện Thống Nhất.
- Hà Nội: Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Thận Hà Nội, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.
5Cách chẩn đoán bí tiểu
Xét nghiệm nước tiểu
Đánh giá mức độ viêm nhiễm cũng như những bất thường của nước tiểu do tăng một số yếu tố như bạch cầu hay hồng cầu. Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể chỉ định xét nghiệm đo lượng nước tiểu còn lại ở bàng quang sau đi tiểu để đánh giá tình trạng tắc nghẽn.
Xét nghiệm máu
Đánh giá tình trạng suy chức năng các cơ quan như gan, thận bằng một số chỉ số sinh hóa. Ngoài ra, xét nghiệm máu cũng giúp đánh giá tình trạng viêm nhiễm trong cơ thể để định hướng nguyên nhân.
Nội soi bàng quang
Nội soi bàng quang là xét nghiệm sử dụng camera nhỏ để quan sát toàn bộ cấu trúc của bàng quang cũng như niệu đạo. Xét nghiệm này giúp đánh giá tình trạng tắc nghẽn của các cơ quan này.
Xét nghiệm PSA
Đây là xét nghiệm gợi ý tình trạng ung thư tuyến tiền liệt. Khi nghi ngờ nguyên nhân do tắc nghẽn, bác sĩ có thể sử dụng xét nghiệm này như một công cụ gợi ý.
6Cách điều trị bí tiểu
Điều trị bí tiểu cấp tính
Bí tiểu cấp tính cần được xử trí ngay để tránh nguy hiểm đến tính mạng. Vì vậy, bác sĩ sẽ đặt ống thông nước tiểu từ bàng quang ra ngoài. Sau khi giải quyết tình trạng này, bác sĩ sẽ tìm kiếm nguyên nhân gây bệnh để xử trí.
Điều trị bí tiểu mạn tính
Điều trị bí tiểu mạn tính phụ thuộc chủ yếu vào nguyên nhân gây bệnh.
Một số tình huống, bác sĩ có thể kê một số loại thuốc như:
- Thuốc chẹn alpha và thuốc ức chế 5-alpha reductase để điều trị tình trạng phì đại tiền liệt tuyến.
- Thuốc kháng sinh: điều trị tình trạng nhiễm trùng.
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định một số can thiệp như:
- Phì đại tuyến tiền liệt: thực hiện phẫu thuật cắt bỏ tiền liệt tuyến để giảm tắc nghẽn.
- Hẹp niệu đạo: sử dụng ống thông hoặc bóng bay để điều trị tình trạng niệu đạo bị hẹp.
- Thoát vị bàng quang hoặc trực tràng: phẫu thuật được chỉ định để đưa các hệ cơ quan về vị trí bình thường.
- Sỏi đường tiết niệu: phẫu thuật được sử dụng để loại bỏ sỏi ra khỏi cơ thể.
Ngoài ra, bác sĩ có thể chỉ định một số phương pháp điều trị bí tiểu như bài tập kegel, kiểm soát bàng quang,...
7Cách phòng ngừa bí tiểu
Một số thói quen có thể phòng ngừa bí tiểu như:
- Đi tiểu khi có nhu cầu.
- Đến gặp bác sĩ khi xuất hiện những thay đổi bất thường.
- Xây dựng chế độ ăn uống phù hợp.
- Uống nhiều nước.
Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn các kiến thức về bí tiểu. Vì bệnh do nhiều nguyên nhân gây ra nên nếu xuất hiện triệu chứng này, người bênghj nên đến các cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị nhé!
Nguồn tham khảo
Xem thêm 
