Cơn bốc hỏa là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị

Cơn bốc hỏa là cảm giác nóng bừng thường xuất hiện ở phụ nữ giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh, gây ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng cuộc sống. Hãy cùng tìm hiểu về rõ hơn nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị bốc hỏa qua bài viết dưới đây!

1Cơn bốc hỏa là gì?

Cơn bốc hỏa là cảm giác nóng bừng đột ngột ở phần trên cơ thể, đặc biệt là ở mặt, cổ và ngực. Bốc hỏa là một triệu chứng vận mạch nên thường đi kèm với đỏ da và đổ mồ hôi. Nếu cơn bốc hỏa gây mất nhiệt nhiều, người bệnh có thể cảm thấy ớn lạnh sau đó.

Bốc hỏa thường gặp nhất ở phụ nữ trong thời kỳ mãn kinh và tiền mãn kinh, tuy nhiên mãn kinh hay gặp nhất, có thể xảy ra vào ban ngày hoặc ban đêm. Đổ mồ hôi ban đêm là những cơn bốc hỏa xảy ra vào ban đêm và gây ảnh hưởng đến giấc ngủ.[1]

Bốc hỏa là cảm giác nóng bừng đột ngột ở phần trên cơ thể

2Nguyên nhân gây cơn bốc hỏa

Nguyên nhân chính gây ra bốc hỏa là do sự thay đổi nồng độ hormone, đặc biệt là sự suy giảm estrogen trong thời kỳ mãn kinh.

Mặc dù cơ chế chính xác vẫn chưa được làm rõ hoàn toàn, nhưng các nghiên cứu cho thấy rằng khi estrogen giảm, vùng dưới đồi (bộ phận điều chỉnh nhiệt độ cơ thể) trở nên nhạy cảm hơn với những thay đổi nhỏ về nhiệt độ.

Khi cảm nhận thấy thân nhiệt tăng lên, vùng dưới đồi sẽ kích hoạt cơ chế bốc hỏa để hạ nhiệt cơ thể. Ngoài ra, một số nguyên nhân khác ít phổ biến hơn cũng có thể gây bốc hỏa, bao gồm:

• Tác dụng phụ của thuốc: một số loại thuốc có tác dụng phụ không mong muốn là gây bốc hỏa.
• Vấn đề về tuyến giáp: các bệnh lý về tuyến giáp như cường giáp hoặc suy giáp cũng có thể gây ra bốc hỏa.
• Ung thư và điều trị ung thư: một số loại ung thư và các phương pháp điều trị ung thư như hóa trị, xạ trị cũng có thể gây ra bốc hỏa.[1]

Nguyên nhân chính gây ra bốc hỏa là thay đổi nồng độ hormone

3Các triệu chứng cơn bốc hỏa ở phụ nữ

Ngoài cảm giác nóng bừng đột ngột lan khắp ngực, cổ và mặt, cơn bốc hỏa có thể kèm theo các triệu chứng sau:

• Da đỏ bừng: da mặt và phần trên cơ thể có thể đỏ lên, đôi khi có cảm giác nóng ran.
• Nhịp tim nhanh hoặc loạn nhịp: nhịp tim có thể tăng lên hoặc trở nên không đều.
• Đổ mồ hôi: mồ hôi thường xuất hiện nhiều ở phần trên cơ thể.
• Ớn lạnh: sau khi cơn bốc hỏa qua đi, bạn có thể cảm thấy ớn lạnh.
• Mất ngủ về đêm: gây mệt mỏi, khó chịu, thậm chí là hay quên
• Lo lắng: một số phụ nữ cảm thấy lo lắng hoặc bồn chồn trong cơn bốc hỏa.

Đặc điểm của cơn bốc hỏa:

• Thời gian: mỗi cơn bốc hỏa thường kéo dài từ 1 - 5 phút.
• Cường độ: cơn bốc hỏa có thể nhẹ hoặc dữ dội đến mức ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày.
• Tần suất: tần suất bốc hỏa khác nhau ở mỗi người, nhưng hầu hết phụ nữ trải qua bốc hỏa hàng ngày.
• Thời gian kéo dài: trung bình, các triệu chứng bốc hỏa kéo dài hơn 7 năm, thậm chí có thể hơn 10 năm ở một số phụ nữ.
• Bốc hỏa về đêm (đổ mồ hôi ban đêm): đây là tình trạng bốc hỏa xảy ra vào ban đêm, có thể làm gián đoạn giấc ngủ và gây mệt mỏi.[1]

Cơn bốc hỏa thường kéo dài từ 1 - 5 phút

4Những cơn bốc hoả có thể biến mất sau mãn kinh không?

Hầu hết pn sau mãn kinh tiếp tục bị bốc hoả thêm 4-10 năm. Nhưng giảm về tần suất và mức độ nặng. Tuy nhiên, điều này không đúng với tất cả trường hợp vì thời gian kéo dài của cơn bốc hỏa khác nhau tùy từng người . Một số phụ nữ chỉ trải qua bốc hỏa trong một thời gian ngắn, trong khi những người khác có thể tiếp tục trải qua bốc hỏa sau khi mãn kinh.

Tuy nhiên, ngay cả khi cơn bốc hỏa kéo dài sau mãn kinh thì những cơn bốc hỏa này thường cải thiện dần theo thời gian. Điều này có nghĩa là tần suất và cường độ của cơn bốc hỏa có thể giảm dần, giúp cải thiện chất lượng cuộc sống.[2]

Cơn bốc hỏa có thể biến mất sau mãn kinh ở một số trường hợp

5Khi nào cần gặp bác sĩ

Các dấu hiệu cần gặp bác sĩ

Bạn nên đi khám bác sĩ khi các cơn bốc hỏa gây ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống hàng ngày, cụ thể là khi:

• Ảnh hưởng đến công việc: cơn bốc hỏa khiến bạn khó tập trung, mệt mỏi, giảm năng suất làm việc.
• Ảnh hưởng đến sinh hoạt: bốc hỏa thường xuyên, kéo dài khiến bạn khó chịu, mất tự tin, ngại giao tiếp, ảnh hưởng đến các hoạt động thường ngày.
• Ảnh hưởng đến giấc ngủ: bốc hỏa về đêm (đổ mồ hôi đêm) gây mất ngủ, khó đi vào giấc ngủ hoặc ngủ không sâu giấc, dẫn đến mệt mỏi vào ban ngày.

Bạn nên đi khám bác sĩ khi cơn bốc hỏa gây ảnh hưởng cuộc sống

Nơi khám chữa bệnh uy tín

Nếu bạn có các dấu hiệu trên hãy đi gặp bác sĩ để được tư vấn sớm, giúp cải thiện chất lượng cuộc sống. Dưới đây là một số bệnh viện có chuyên khoa sản phụ khoa uy tín mà bạn có thể tham khảo:

• Tp. Hồ Chí Minh: Bệnh viện Từ Dũ, Bệnh viện phụ sản quốc tế Sài Gòn, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM...
• Hà Nội: Bệnh viện phụ sản Trung Ương, Bệnh viện phụ sản Hà Nội, Bệnh viện Bạch mai...

6Cách điều trị, kiểm soát cơn bốc hỏa ở phụ nữ

Thay đổi lối sống

Trước khi dùng thuốc, bạn có thể thử thay đổi lối sống để cải thiện tình trạng bốc hỏa:

• Uống một ít nước lạnh trước khi ngủ và làm mát phòng ngủ nếu bạn bị bốc hỏa vào ban đêm.
• Mặc nhiều lớp quần áo để có thể cởi bỏ khi cần.
• Mang theo quạt cầm tay để sử dụng khi bốc hỏa.
• Tránh rượu, bia, đồ ăn cay và caffeine vì chúng có thể làm nặng thêm triệu chứng bốc hỏa.
• Cố gắng bỏ thuốc để cải thiện sức khỏe tổng thể và giảm bốc hỏa.
• Duy trì cân nặng khỏe mạnh vì thừa cân hoặc béo phì có thể làm tăng tần suất và mức độ nghiêm trọng của bốc hỏa.
• Thử các phương pháp thư giãn như thôi miên và thiền.[3]

Bạn có thể mang theo quạt cầm tay để sử dụng khi bốc hỏa

Liệu pháp hormone

Liệu pháp hormone giúp ổn định nồng độ estrogen và progesterone trong cơ thể, giảm các triệu chứng khó chịu do bốc hỏa và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Tuy nhiên, liệu pháp hormone cũng có những rủi ro nhất định như tăng nguy cơ đau tim, đột quỵ, ung thư vú và các vấn đề sức khỏe khác. Các nghiên cứu gần đây cho thấy phụ nữ trẻ có ít rủi ro hơn và có thể hưởng lợi nhiều hơn từ liệu pháp hormone so với phụ nữ lớn tuổi.

Trước khi quyết định sử dụng liệu pháp hormone, bạn nên thảo luận kỹ với bác sĩ về tiền sử bệnh, các yếu tố nguy cơ và những lo ngại của bạn. Nếu được chỉ định, bạn nên sử dụng liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn nhất có thể.[3]

Liệu pháp hormone giúp giảm các triệu chứng khó chịu do bốc hỏa

Thuốc chống trầm cảm

Bốc hỏa có thể được kiểm soát bằng một số loại thuốc chống trầm cảm. Trong đó, Brisdelle (paroxetine liều thấp) là thuốc duy nhất không chứa hormone được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt đặc biệt cho việc điều trị bốc hỏa.

Ngoài Brisdelle, các thuốc chống trầm cảm khác như Venlafaxine, Paroxetine, Citalopram và Escitalopram cũng có thể giúp giảm bốc hỏa, đặc biệt là cho những phụ nữ không thể sử dụng liệu pháp hormone.

Mặc dù không hiệu quả bằng liệu pháp hormone trong trường hợp bốc hỏa nghiêm trọng, các thuốc chống trầm cảm này vẫn là một lựa chọn đáng cân nhắc. Tuy nhiên, bạn cần lưu ý về các tác dụng phụ có thể xảy ra như:

• Buồn nôn.
• Khó ngủ.
• Tăng cân.
• Khô miệng.
• Rối loạn chức năng tình dục.[1]

Một số loại thuốc chống trầm cảm có thể kiểm soát cơn bốc hỏa

Thực phẩm bổ sung

Các loại thực phẩm bổ sung thường được cân nhắc sử dụng để làm giảm triệu chứng bốc hỏa:

• Estrogen thực vật (trong đậu nành): nghiên cứu chưa khẳng định rõ hiệu quả, nhưng có thể giúp giảm nhẹ bốc hỏa.
• Nhân sâm: có thể cải thiện tâm trạng và giấc ngủ, nhưng không có tác dụng rõ rệt lên bốc hỏa.
• Đương quy: không có tác dụng lên bốc hỏa, thậm chí có thể gây chảy máu khi dùng chung với thuốc làm loãng máu.
• Vitamin E: có thể giảm bốc hỏa nhẹ, nhưng liều cao có thể gây chảy máu.

Không phải thực phẩm bổ sung nào cũng an toàn vì có thể gây tác dụng phụ hoặc tương tác với các loại thuốc bạn đang dùng. Vì vậy, luôn tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thực phẩm bổ sung nào để đảm bảo an toàn và hiệu quả cho sức khỏe của bạn.[1]

Estrogen thực vật có thể giúp giảm nhẹ bốc hỏa

Hiểu rõ về bốc hỏa và áp dụng các biện pháp phù hợp sẽ giúp phụ nữ vượt qua giai đoạn này một cách nhẹ nhàng và thoải mái hơn. Hãy chia sẻ bài viết đến những người xung quanh nếu thấy hữu ích nhé!