11 tác hại của thuốc Diclofenac có thể bạn chưa biết

Diclofenac là một loại thuốc kháng viêm không steroid (NSAID), hoạt động bằng cách ức chế enzyme cyclooxygenase (COX), từ đó làm giảm sản xuất các chất trung gian gây viêm trong cơ thể. Mặc dù mang lại hiệu quả cao nhưng bạn cần đặc biệt lưu ý các tác dụng phụ tiềm ẩn của diclofenac trước khi sử dụng. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết hơn về loại thuốc này nhé!

1Rối loạn tiêu hóa

Diclofenac có thể gây rối loạn tiêu hóa do tác động ức chế enzym COX-1, dẫn đến làm giảm tổng hợp các prostaglandin bảo vệ niêm mạc dạ dày như PGE2, giảm tiết mucin, bicarbonate cũng như giảm khả năng tái tạo tế bào. Điều này khiến niêm mạc dễ bị tổn thương bởi acid, gây xói mòn hoặc loét dạ dày, đặc biệt khi dùng thuốc kéo dài.

Để hạn chế biến chứng, các bác sĩ thường phối hợp NSAID với thuốc bảo vệ dạ dày như thuốc ức chế bơm proton (PPI) hoặc các hoạt chất tương tự prostaglandin.[3]

Sử dụng diclofenac có thể làm giảm tiết các yếu tố bảo vệ, dẫn đến rối loạn tiêu hóa

2Tăng biến cố tim mạch

Diclofenac có thể làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim, suy tim, đột quỵ và thậm chí là tử vong. Cơ chế chính được cho là do diclofenac ức chế enzym COX-2, dẫn đến giảm sản xuất prostaglandin I2 (PGI2). Đây là chất có vai trò bảo vệ cơ tim bằng cách ức chế kết tập tiểu cầu, giảm nguy cơ tăng huyết áp và ngăn hình thành mảng xơ vữa. Trong khi đó, diclofenac ít ảnh hưởng đến COX-1 hơn, cho phép enzym này tiếp tục sản sinh thromboxane A2 (TXA2), một tác nhân gây ra sự kết tập tiểu cầu và co mạch.

Sự mất cân bằng giữa TXA2 và PGI2 góp phần làm tăng nguy cơ huyết khối và các biến cố tim mạch. Nguy cơ này đặc biệt gia tăng ở bệnh nhân có tiền sử bệnh tim mạch và khi sử dụng liều cao hoặc kéo dài. Do đó, bác sĩ cần hết sức thận trọng khi chỉ định diclofenac, luôn ưu tiên sử dụng liều thấp nhất có hiệu quả trong khoảng thời gian ngắn nhất có thể để giảm thiểu rủi ro cho người bệnh.[3]

Sử dụng diclofenac có thể làm tăng nguy cơ gặp biến cố tim mạch

3Ảnh hưởng chức năng thận

Diclofenac ảnh hưởng đến chức năng thận khi được sử dụng trong thời gian dài. Cơ chế liên quan đến việc ức chế tổng hợp các prostaglandin như PGE2 và PGI2 vốn giúp giãn mạch máu trong thận và duy trì tưới máu đầy đủ cho mô thận. Khi nồng độ prostaglandin giảm, lưu lượng máu đến thận giảm theo, từ đó làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp.

Nguy cơ này cao hơn ở những bệnh nhân có tiền sử bệnh thận hoặc gặp tình trạng giảm tưới máu thận. Vì vậy cần thận trọng khi sử dụng diclofenac ở nhóm bệnh nhân này và luôn theo dõi chức năng thận định kỳ nếu dùng thuốc kéo dài.[3]

Dùng diclofenac trong thời gian dài có thể gây ảnh hưởng không tốt đến chức năng thận

4Tổn thương tế bào gan

Việc sử dụng diclofenac có thể gây tổn thương tế bào gan và làm tăng men gan. Những thay đổi này thường thoáng qua và có thể hồi phục sau khi ngừng thuốc. Tuy nhiên ở một số trường hợp hiếm gặp, đặc biệt khi sử dụng kéo dài thì diclofenac có thể gây viêm gan và dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa đến tính mạng.

Nguy cơ tổn thương gan cao hơn ở bệnh nhân dùng diclofenac lâu dài, chẳng hạn như trong điều trị viêm khớp dạng thấp. Do đó việc theo dõi chức năng gan định kỳ là cần thiết khi sử dụng thuốc kéo dài hoặc ở nhóm bệnh nhân có nguy cơ cao.[3]

Sử dụng diclofenac lâu dài làm tăng men gan và có thể gây tổn thương gan

5Dị ứng

Diclofenac có khả năng gây ra các phản ứng dị ứng, đặc biệt là biểu hiện trên da. Cụ thể là, một số người có thể gặp kích ứng nhẹ đến trung bình tại vị trí bôi như ngứa hoặc đỏ da khi dùng thuốc diclofenac dạng bôi tại chỗ.[3]

Dù hiếm gặp, diclofenac vẫn tiềm ẩn nguy cơ gây các phản ứng da nghiêm trọng như phát ban, mề đay, phù mạch, hội chứng Stevens-Johnson, hoại tử biểu bì nhiễm độc (Lyell), viêm da tróc vảy, nổi bóng nước hay tăng nhạy cảm với ánh sáng. Do đó khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào trên da, người dùng cần ngừng thuốc ngay lập tức và nhanh chóng đến cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.[4]

Phản ứng dị ứng có thể xảy ra khi bạn sử dụng diclofenac

6Tăng nguy cơ chảy máu

Diclofenac có khả năng làm tăng nguy cơ chảy máu do ức chế COX-1, dẫn đến giảm tổng hợp prostaglandin bảo vệ dạ dày và tiểu cầu. Điều này có thể dẫn đến tổn thương tiêu hóa, viêm loét, xuất huyết và làm giảm khả năng kết tập tiểu cầu, tăng nguy cơ chảy máu.[3]

Ngoài ra, các tác dụng phụ liên quan đến huyết học cũng có thể xảy ra bao gồm thiếu máu, tăng thời gian chảy máu. Mặc dù hiếm gặp, thuốc cũng có thể gây ra các tình trạng nghiêm trọng như thiếu máu tán huyết, giảm số lượng bạch cầu, thiếu máu bất sản, viêm hạch bạch huyết và giảm tiểu cầu. Những biến cố nghiêm trọng hiếm gặp hơn nữa bao gồm nguy cơ huyết khối hoặc dương tính với xét nghiệm Coombs.[4]

Thiếu máu tán huyết, giảm tiểu cầu là các tác dụng phụ hiếm gặp khi dùng diclofenac

7Sốc phản vệ

Mặc dù sốc phản vệ do diclofenac rất hiếm khi xảy ra, tuy nhiên bạn vẫn cần thận trọng trước khi sử dụng thuốc. Đặc biệt, những người có tiền sử dị ứng với các thuốc chống viêm không steroid (NSAID) khác thì có nguy cơ cao gặp phải phản ứng tương tự với diclofenac. Các dấu hiệu của phản ứng này bao gồm phát ban, da đỏ bừng, nhịp tim thay đổi, khó thở do co thắt phế quản, sưng phù mạch và hạ huyết áp.[3]

Sốc phản vệ là một hiện tượng khá hiếm gặp khi sử dụng diclofenac

8Ảnh hưởng sức khỏe đôi mắt

Thuốc nhỏ mắt chứa diclofenac có thể gây viêm hoặc mỏng giác mạc nghiêm trọng. Việc sử dụng quá 1 ngày trước phẫu thuật hoặc dài hơn 14 ngày sau phẫu thuật mắt có thể làm tăng nguy cơ tác dụng phụ ở giác mạc. Hãy báo ngay cho bác sĩ nếu bạn gặp các triệu chứng như ngứa, đau, sưng mí mắt, mắt khô, chảy nước mắt, chảy dịch hoặc thay đổi thị lực như mờ mắt, nhạy cảm với ánh sáng.[5]

Một số phản ứng hiếm gặp khi dùng diclofenac dạng uống bao gồm đau mắt đỏ, rối loạn thị lực, nhìn mờ, phản ứng nghiêm trọng và rất hiếm gặp có thể bao gồm viêm dây thần kinh thị giác.[4]

Dùng thuốc diclofenac dạng nhỏ mắt có thể gây đỏ, ngứa, mờ mắt

9Rối loạn tâm thần

Việc sử dụng diclofenac có thể đi kèm với một số tác dụng phụ trên hệ thần kinh. Cụ thể là người bệnh có thể gặp ảo giác với tỷ lệ dưới 0,1%. Các triệu chứng khác như lú lẫn, trầm cảm, ác mộng và cáu kỉnh chiếm tỷ lệ dưới 0,01%.[4]

Một nghiên cứu đã ghi nhận trường hợp bốn bệnh nhân ngoại trú đang điều trị rối loạn cảm xúc và tâm thần phân liệt có biểu hiện tăng mức độ trầm cảm từ trung bình đến nặng khi sử dụng thuốc chống viêm không steroid (NSAID) để giảm đau. Đáng chú ý, một bệnh nhân trong số này còn xuất hiện thêm các triệu chứng hoang tưởng nghiêm trọng. Điều đáng nói là khi ngừng sử dụng NSAID, các triệu chứng trầm cảm và hoang tưởng ở những bệnh nhân này đều thuyên giảm rõ rệt.

Tuy nhiên, khi họ dùng lại NSAID thì các triệu chứng này lại tái phát và một lần nữa thuyên giảm khi ngừng thuốc. Nghiên cứu này cho thấy mối liên hệ tiềm ẩn giữa việc sử dụng NSAID và sự trầm trọng của các triệu chứng tâm thần ở những bệnh nhân có sẵn các rối loạn này.[6]

Tỷ lệ gặp phải tác dụng phụ trên thần kinh khi dùng diclofenac là rất thấp

10Gây ù tai

​Việc sử dụng các thuốc NSAID như diclofenac, ibuprofen và naproxen có thể gây ù tai khi dùng liều cao hoặc kéo dài. Một nghiên cứu dài hạn trên 69.455 phụ nữ cho thấy việc sử dụng thường xuyên thuốc NSAID và acetaminophen (paracetamol) có liên quan đến nguy cơ phát triển ù tai kéo dài, nguy cơ này tăng lên khi tần suất sử dụng thuốc cao hơn.[7]

Việc sử dụng diclofenac liều cao và kéo dài có thể dẫn đến nguy cơ bị ù tai

11Tăng nguy cơ bí tiểu

Diclofenac và ketoprofen có thể làm tăng nguy cơ bí tiểu do tác dụng ức chế prostaglandin - yếu tố quan trọng trong việc duy trì chức năng bình thường của cơ trơn bàng quang. Sự ức chế này làm suy yếu khả năng co bóp của bàng quang, gây khó khăn trong việc tống xuất nước tiểu. Thêm vào đó, diclofenac còn làm giảm tác dụng của tachykinin, một chất kích thích các thụ thể thần kinh liên quan đến quá trình tiểu tiện, càng làm tăng thêm nguy cơ bí tiểu.[8]

Dùng diclofenac còn có thể làm tăng nguy cơ bí tiểu

Hy vọng bài viết đã cung cấp những thông tin hữu ích về thuốc diclofenac và các tác dụng phụ có thể xảy ra khi sử dụng. Bạn cần tuân thủ liều lượng và cách sử dụng đúng để tránh nguy cơ cho sức khỏe. Nếu bạn thấy bài viết hữu ích, hãy chia sẻ để lan tỏa thông tin này cho nhiều người biết đến nhé!