Nóng rát dạ dày là triệu chứng thường gặp ở nhiều người gây ra sự khó chịu, không thoải mái. Tuy nhiên, triệu chứng này cũng có thể gặp trong một số bệnh lý tiêu hóa cần được điều trị sớm. Cùng tìm hiểu về các nguyên nhân gây nóng rát dạ dày qua bài viết dưới đây nhé!
1Nóng rát dạ dày là gì?
Nóng rát dạ dày là hiện tượng người bệnh cảm thấy nóng rát, đầy bụng ở phần bụng thượng vị, ngay dưới xương ức. Tình trạng này thường xảy ra khi người bệnh ăn phải một số thực phẩm khó tiêu hoặc bệnh lý tiêu hóa.[1]
Nóng rát dạ dày là cảm giác khó chịu, nóng rát tại vùng thượng vị
2Nguyên nhân gây nóng rát dạ dày
Dạ dày là cơ quan nằm phần lớn thượng vị mà có vai trò quan trọng trong đường tiêu hóa. Vì thế, một số nguyên nhân chính gây nóng rát dạ dày gồm:[2][1]
Trào ngược axit
Trào ngược dạ dày thực quản (GERD) là bệnh lý xảy ra do axit tiêu hóa từ dạ dày di chuyển ngược lên phía thực quản. Từ đó, axit dạ dày có thể làm tổn thương niêm mạc thực quản khiến người bệnh nóng rát dạ dày và vùng ngực giữa kèm theo ợ hơi hoặc viêm họng mạn tính.
Trào ngược axit có thể gây nóng rát dạ dày và sau xương ức
Viêm loét dạ dày tá tràng
Viêm loét dạ dày tá tràng là bệnh lý thường gặp ở người có thói quen ăn đồ cay nóng, đồ chua, rượu bia hoặc hay bị căng thẳng, stress. Các dấu hiệu điển hình của bệnh gồm:
- Đau bụng hoặc nóng rát vùng thượng vị.
- Ợ hơi, ợ chua.
- Trường hợp bệnh nặng có thể xuất hiện triệu chứng nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen trong trường hợp viêm loét dạ dày gây nên biến chứng xuất huyết.
Viêm loét dạ dày là nguyên nhân gây nóng rát dạ dày
Nhiễm Helicobacter pylori (HP)
Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây viêm loét dạ dày tá tràng. Ngoài ra, một số nhỏ người nhiễm vi khuẩn HP có thể chuyển sang ung thư dạ dày nên cần được sàng lọc và điều trị sớm.
Nóng rát dạ dày là triệu chứng có thể gặp ở người nhiễm vi khuẩn HP
Hội chứng ruột kích thích (IBS)
Hội chứng ruột kích thích là bệnh lý khiến bạn cảm thấy khó chịu vùng tiêu hóa khi ăn uống. Bên cạnh triệu chứng nóng rát dạ dày, người bệnh có thể kèm theo một số biểu hiện khác như:
Sử dụng thuốc
Nóng rát dạ dày cũng là triệu chứng thường gặp ở những người sử dụng thuốc giảm đau không steroid (NSAIDs) kéo dài. Các thuốc này thường làm mất cân bằng các yếu tố bảo vệ niêm mạc dạ dày. Từ đó, dễ hình thành nên viêm loét.
Do thực phẩm
Trong một số trường hợp, đường tiêu hóa của bạn bị giảm hoặc kém dung nạp với một số nhóm chất cũng có thể dẫn đến triệu chứng nóng rát dạ dày. Một số bệnh lý do nguyên nhân gồm:
Bệnh nhân không dung nạp lactose có thể xuất hiện triệu chứng nóng rát dạ dày
Hút thuốc
Khói thuốc lá không chỉ là nguyên nhân hàng đầu gây ra các bệnh lý hô hấp như giãn phế nang, ung thư phổi mà còn có thể gây tổn thương đường tiêu hóa.
Khi vào cơ thể, khói thuốc có thể làm bỏng thực quản, giảm bài tiết chất nhầy bảo vệ dạ dày dẫn đến triệu chứng:
- Đau hoặc nóng rát thượng vị.
- Viêm loét dạ dày.
- Ợ hơi, ợ chua.
Thuốc lá có thể gây tổn thương niêm mạc dạ dày gây nóng rát
Đồ uống chứa cồn
Rượu bia cũng được xem là một trong những chất gây kích ứng, tổn thương chất nhầy che phủ niêm mạc dạ dày. Vì thế, những người có thói quen uống quá nhiều rượu bia thường gặp các bệnh lý về dạ dày và gan mật.
3Chẩn đoán nóng rát dạ dày
Để chẩn đoán nguyên nhân gây nóng rát dạ dày, bác sĩ cần phối hợp các kỹ thuật thăm khám lâm sàng và một số xét nghiệm bổ trợ như:
- Khám lâm sàng: bác sĩ sẽ khai thác thông tinh về thời điểm xuất hiện triệu chứng, thói quen sinh hoạt và ăn uống nhằm định hướng nguyên nhân gây bệnh.
- Nội soi thực quản - dạ dày - tá tràng: đây là phương pháp có giá trị cao giúp chẩn đoán các bệnh lý gây nóng rát dạ dày. Từ hình ảnh quan sát được qua thiết bị nội soi, bác sĩ có thể phân biệt được vị trí tổn thương cũng như mức độ bệnh.
- Xét nghiệm phân: thường được chỉ định cho những bệnh nhân nghi ngờ các hội chứng không dung nạp một số nhóm chất có trong thực phẩm.[1]
Nội soi dạ dày giúp bác sĩ chẩn đoán nguyên nhân gây nóng rát dạ dày
4Khi nào cần gặp bác sĩ
Khi có các dấu hiệu
Nóng rát dạ dày có thể là triệu chứng xuất hiện khi bạn có chế độ ăn uống, sinh hoạt không lành mạnh. Tuy nhiên, bạn cần đến bệnh viện khám sớm nếu nóng rát dạ dày kèm theo một số triệu chứng sau:
- Đau tức vùng thượng vị hoặc sau xương ức.
- Ợ hơi, ợ chua.
- Khó nuốt và đau họng kéo dài.
- Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen.
- Thường xuyên có chất nhầy trong phân.[3][1]
Nóng rát dạ dày kèm theo nôn ra máu là dấu hiệu cần đến gặp bác sĩ
Nơi khám chữa bệnh
Khi có các dấu hiệu nghi ngờ bệnh lý đường tiêu hóa gây nóng rát dạ dày, người bệnh nên đến khám tại khoa tiêu hóa của các bệnh viện địa phương. Ngoài ra, bạn có thể tham khảo một số cơ sở y tế uy tín như:
- Tp. Hồ Chí Minh: Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Đại học Y dược TP Hồ Chí Minh, Bệnh viện Thống Nhất,...
- Hà Nội: Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Xanh Pôn, Bệnh viện Quân đội Trung ương 108…
5Cách điều trị nóng rát dạ dày
Tùy theo từng nguyên nhân gây nóng rát dạ dày mà bác sĩ sẽ chỉ định các biện pháp điều trị phù hợp với mỗi bệnh nhân. Một số phương pháp điều trị bệnh chính gồm:
Sử dụng thuốc không kê đơn
Nóng rát dạ dày thường có nguyên nhân từ trào ngược axit hoặc viêm loét niêm mạc dạ dày. Vì thế, bác sĩ có thể chỉ định một số nhóm thuốc nhằm làm giảm axit dạ dày như:
- Thuốc kháng axit.
- Thuốc kháng histamin H2.
- Thuốc ức chế bơm proton (PPI).
Thay đổi lối sống
Một trong những phương pháp hạn chế nóng rát dạ dày đơn giản nhưng có hiệu quả cao là người bệnh cần xây dựng cho mình lối sống tích cực. Một số những thay đổi nhỏ bạn có thể áp dụng như:
- Thường xuyên ăn đồ ăn hấp luộc để tránh tổn thương niêm mạc dạ dày.
- Bổ sung nhiều chất xơ từ hoa quả và rau củ.
- Nghỉ ngơi hợp lý, tránh căng thẳng kéo dài.
Bạn nên ăn nhiều chất xơ để giảm triệu chứng nóng rát dạ dày
Loại bỏ thực phẩm gây kích ứng
Để rút ngắn thời gian điều trị bệnh và hạn chế tái phát, người bệnh cũng nên tránh một số thực phẩm gây kích ứng như:
- Thực phẩm chứa gluten như bánh mì, ngũ cốc, bánh quy, thực phẩm chứa lactose như sữa bò, sữa công thức, bơ, sữa chua…nếu có tiền sử không dung nạp hay dị ứng
- Đồ ăn nhiều dầu mỡ, cay nóng.
- Rượu bia và thuốc lá.[1]
Hy vọng bài viết trên đã đem đến cho bạn nhiều kiến thức bổ ích về các bệnh lý có thể gây ra triệu chứng nóng rát dạ dày. Bạn nên xây dựng cho mình một lối sống lành mạnh để hạn chế triệu chứng khó chịu này nhé!
Nguồn tham khảo
Xem thêm 
