Viêm thanh quản mạn tính: Nguyên nhân, triệu chứng, điều trị

Viêm thanh quản mạn tính dẫn đến tình trạng đau họng khi nói chuyện, khàn tiếng, mất tiếng kéo dài khiến người bệnh gặp nhiều khó khăn trong sinh hoạt. Cùng tìm hiểu về bệnh viêm thanh quản mạn tính qua bài viết dưới đây nhé!

1Viêm thanh quản mạn tính là gì?

Viêm thanh quản là tình trạng dây thanh quản bị kích thích bởi các tác nhân bên ngoài dẫn đến viêm nhiễm, phù nề. Hiện tượng này làm cản trở khả năng rung động để tạo ra âm thanh bình thường.[1]

Viêm thanh quản mạn tính xảy ra khi quá trình viêm nhiễm dai dẳng với nhiều biểu hiện khó chịu như khàn tiếng, đau họng kéo dài trên 3 tuần. Bệnh có thể gặp ở bất cứ ai nhưng phổ biến nhất là những người thường xuyên tiếp xúc với khói bụi hoặc nam giới tuổi trung niên.[2]

Viêm thanh quản mạn tính là tình trạng dây thanh quản bị viêm nhiễm, phù nề trên 3 tuần

2Nguyên nhân gây viêm thanh quản mạn tính

Viêm thanh quản mạn tính là bệnh lý do nhiều nguyên nhân gây ra như thói quen sinh hoạt, các chất độc hại hoặc vi sinh vật. Một số nguyên nhân phổ biến của bệnh gồm[3][4]

• Căng dây thanh âm: việc phải nói quá nhiều hoặc quá to có thể khiến dây thanh bị căng liên tục, các vi chấn thương do âm thanh liên tục trong thời gian dài gây sưng nề làm hạn chế rung động. Bệnh thường gặp một số nghề nghiệp như giáo viên, nhân viên bán hàng, luật sư hoặc ca sĩ.
• Sử dụng nhiều thuốc lá, rượu bia: rượu hoặc nicotin trong thuốc lá là những chất gây kích thích mạnh đến thanh quản gây viêm, sưng nề và làm dày dây thanh dẫn đến viêm thanh quản mạn tính.
• Tiếp xúc với hóa chất, bụi bẩn: việc tiếp xúc với hơi acid, chất tẩy rửa hoặc khói bụi, bông trong sinh hoạt và sản xuất cũng là một trong những nguyên nhân khiến thanh quản bị tổn thương, viêm nhiễm kéo dài.
• Vi sinh vật: các loại vi khuẩn, virus gây bệnh nhiễm trùng đường hô hấp trên như viêm xoang, viêm mũi, viêm amidan hoặc viêm họng. không được điều trị dứt điểm cũng có thể lây lan và gây viêm thanh quản mạn tính.
• Bệnh trào ngược dạ dày - thực quản (GERD): việc thường xuyên bị trào ngược acid từ dạ dày lên thanh quản, hầu họng có thể khiến tổn thương niêm mạc hầu họng, dây thanh gây sưng nề, viêm thanh quản kéo dài.
• Bệnh tự miễn: một số bệnh nhân có các bệnh lý tự miễn như viêm cột sống dính khớp, lupus ban đỏ hệ thống hay viêm khớp dạng thấp cũng có thể bị viêm thanh quản mạn tính do sự tấn công của các kháng thể chống lại thành phần tự nhiên của cơ thể.

Viêm thanh quản mạn tính có thể gặp ở mọi lứa tuổi và giới tính khác nhau nhưng thường phổ biến hơn ở những người có yếu tố nguy cơ:[2]

• Người sử dụng thuốc lá, rượu bia lâu năm.
• Trẻ em hoặc phụ nữ thường xuyên tiếp xúc gián tiếp với khói thuốc lá.
• Đã có tiền sử các bệnh lý đường hô hấp trên tái phát nhiều lần.
• Người làm những công việc phải nói nhiều như ca sĩ, bán hàng hoặc giáo viên.
• Công nhân làm việc tại hầm mỏ, xưởng may có nhiều khói, bông mịn gây kích thích thanh quản.

Trào ngược dạ dày thực quản là một trong những nguyên nhân gây bệnh

3Triệu chứng viêm thanh quản mạn tính

Các triệu chứng của viêm thanh quản mạn tính thường ít trầm trọng hơn so với viêm thanh quản cấp tính. Tuy nhiên, các dấu hiệu của bệnh có thể kéo dài trên 3 tuần đến vài tháng khiến người bệnh khó chịu cũng như ảnh hưởng lớn đến công việc và cuộc sống.

Một số dấu hiệu hay gặp nhất của bệnh gồm:[5]

• Giọng nói trở nên trầm hơn, khàn tiếng hoặc mất tiếng.
• Đau nhức cổ họng khi nói chuyện.
• Ho khan hoặc ho ra chất nhầy trong suốt kéo dài.
• Sốt nhẹ, rét run nếu viêm thanh quản mạn tính do vi khuẩn hoặc virus.
• Nổi hạch bạch huyết vùng dưới hàm và cổ.
• Gặp khó khăn khi nuốt thức ăn.

Khàn tiếng, mất tiếng kéo dài là dấu hiệu điển hình của viêm thanh quản mạn tính

4Biến chứng viêm thanh quản mạn tính

Viêm thanh quản mạn tính nếu không được điều trị đúng cách không những khiến người bệnh khó chịu mà còn có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như:[3]

• Hình thành khối u lành tính tại dây thanh: do hai dây thanh va đập vào nhau liên tục ở bệnh nhân viêm thanh quản mạn tính do nghề nghiệp. Quá trình này có thể tạo thành hạt xơ ở dây thanh, polyp hoặc nang dây thanh khiến bệnh nhân khàn tiếng kéo dài.
• Mất tiếng: trường hợp thanh quản bị tổn thương nghiêm trọng, không thể thực hiện những rung động để tạo ra âm thanh có thể dẫn đến mất tiếng. Khi đó, người bệnh sẽ phải thực hiện phẫu thuật để cải thiện tình trạng này.
• Tăng nguy cơ ung thư: thường gặp ở bệnh nhân viêm thanh quản mạn tính do sử dụng thuốc lá, rượu bia hoặc thường xuyên tiếp xúc với các chất độc hại. Người bệnh sẽ có nguy cơ bị ung thư vòm họng hoặc ung thư thanh quản cao hơn bình thường.

Viêm thanh quản mạn tính có thể dẫn đến hình thành hạt xơ dây thanh

5Chẩn đoán viêm thanh quản mạn tính

Bác sĩ có thể chẩn đoán viêm thanh quản mạn tính và nguyên nhân gây bệnh thông qua việc kết hợp kỹ năng thăm khám lâm sàng và kết quả xét nghiệm bổ trợ.[6]

Lâm sàng

Bác sĩ có thể phát hiện viêm thanh quản mạn tính nhờ khai thác các yếu tố nguy cơ và triệu chứng như:

• Tiền sử các bệnh lý hô hấp gần đây.
• Tính chất nghề nghiệp có đòi hỏi phải nói nhiều, nói to không?
• Thói quen sử dụng thuốc lá của bản thân và các thành viên trong gia đình.
• Diễn biến của các triệu chứng ho khan, khàn tiếng kéo dài trên 3 tuần không đỡ.
• Thăm khám và quan sát các tổn thương tại mũi xoang và vòm họng để tìm kiếm nguyên nhân.

Cận lâm sàng

Ngoài việc thăm khám, các phương pháp cận lâm sàng cũng giúp hỗ trợ rất nhiều trong việc chẩn đoán nguyên nhân và mức độ trầm trọng của viêm thanh quản mạn tính. Bác sĩ có thể chỉ định một số kỹ thuật sau:

• Nội soi tai mũi họng: đây là phương pháp quan trọng nhất trong chẩn đoán. Nhờ máy ghi hình nhỏ được gắn tại đầu ống nội soi, bác sĩ có thể quan sát được sự phù nề, hạt xơ hoặc polyp dây thanh quản cũng như các tổn thương do trào ngược dạ dày thực quản gây ra.
• Sinh thiết: bác sĩ có thể dùng thiết bị chuyên dụng để lấy một lượng nhỏ mẫu tế bào tại những vùng nghi ngờ ung thư thanh quản để chẩn đoán phân biệt.
• Xét nghiệm máu: nhằm phát hiện nguyên nhân gây bệnh do vi khuẩn hoặc virus thông qua sự thay đổi của số lượng bạch cầu trong máu.

Nội soi tai mũi họng có thể giúp bác sĩ chẩn đoán bệnh viêm thanh quản mạn tính

6Khi nào cần gặp bác sĩ

Các dấu hiệu cần gặp bác sĩ

Để tránh những biến chứng nguy hiểm có thể dẫn đến mất tiếng của bệnh viêm thanh quản mạn tính, người bệnh nên đến gặp bác sĩ sớm nếu có những dấu hiệu sau:

• Đau nhức họng khi nói chuyện hoặc khi nuốt.
• Ho khan kéo dài.
• Nuốt vướng, nuốt khó.
• Không thể nói chuyện to hoặc khàn tiếng.
• Các triệu chứng của bệnh kéo dài trên 3 tuần và không có dấu hiệu thuyên giảm.

Nuốt vướng, nuốt đau là dấu hiệu cần đến gặp bác sĩ sớm

Địa chỉ khám chữa bệnh uy tín

Nếu có những dấu hiệu nghi ngờ bệnh viêm thanh quản mạn tính, người bệnh có thể đến ngay các cơ sở y tế gần nhất, các phòng khám hay bệnh viện chuyên khoa Tai mũi họng hoặc bất kỳ bệnh viện đa khoa nào tại địa phương để được thăm khám kịp thời.

Ngoài ra, có thể tham khảo một số bệnh viện lớn, uy tín dưới đây để được chẩn đoán và tư vấn điều trị phù hợp, tránh các biến chứng đáng tiếc xảy ra:

• Tp. Hồ Chí Minh: Bệnh viện Tai Mũi Họng Tp. Hồ Chí Minh, Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Đại học Y dược Tp. Hồ Chí Minh.
• Hà Nội: Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương, Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Quân đội Trung ương 108.

7Cách điều trị viêm thanh quản mạn tính

Tùy theo nguyên nhân và các biến chứng của viêm thanh quản mạn tính mà bác sĩ sẽ kết hợp các phương pháp điều trị khác nhau cho từng bệnh nhân. Một số phương pháp điều trị bệnh phổ biến gồm:[3][6]

Điều trị bằng thuốc

Để giảm bớt triệu chứng khó chịu gây ảnh hưởng đến bệnh nhân cũng như loại bỏ nguyên nhân gây bệnh, bác sĩ có thể chỉ định một số loại thuốc sau:

• Thuốc corticoid: giúp giảm tình trạng viêm nhiễm, phù nề dây thanh quản khiến bệnh nhân bớt đau họng, khàn tiếng và giúp bệnh nhân ăn uống được thoải mái hơn.
• Thuốc kháng histamin: được sử dụng cho bệnh nhân viêm thanh quản mạn tính do thường xuyên tiếp xúc với hóa chất hoặc khói bụi gây kích ứng thanh quản.
• Thuốc kháng sinh: nhằm tiêu diệt các vi khuẩn gây viêm nhiễm tổn thương niêm mạc đường hô hấp trên và dây thanh gây phù nề kéo dài.
• Thuốc điều trị trào ngược dạ dày thực quản: có thể giúp trung hòa hoặc giảm bài tiết quá nhiều acid tại dạ dày gây trào ngược lên vùng thanh quản, hầu họng.

Lưu ý: thuốc corticoid và kháng sinh có thể dẫn đến nhiều tác dụng phụ nguy hiểm như tăng đường huyết, loãng xương hoặc kháng kháng sinh. Do vậy, người bệnh không được tự ý sử dụng thuốc nếu chưa có chỉ định từ bác sĩ.

Phẫu thuật

Bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật nhằm tái tạo cấu trúc dây thanh quản ở bệnh nhân viêm thanh quản mạn tính có các biến chứng như:

• Khàn tiếng, mất tiếng kéo dài.
• Hạt xơ dây thanh.
• Nang hoặc polyp thanh quản gây thay đổi giọng nói và nuốt vướng.

Điều trị hỗ trợ

Trong quá trình điều trị viêm thanh quản mạn tính, người bệnh cũng cần thực hiện hiện một số phương pháp bổ trợ giúp cải thiện tình trạng bệnh như:

• Làm ẩm cổ họng thường xuyên với việc uống đủ 1.5 - 2 lít nước mỗi ngày và sử dụng máy tạo ẩm không khí.
• Không ăn thức ăn chua cay, nhiều dầu mỡ để tránh làm tổn thương thanh quản.
• Hạn chế nói chuyện trong suốt thời gian điều trị để thanh quản được nghỉ ngơi.

Người bệnh viêm thanh quản mạn tính nên uống đủ nước để giảm bớt triệu chứng khó chịu

8Phòng ngừa viêm thanh quản mạn tính

Bạn có thể phòng ngừa bệnh viêm thanh quản mạn tính nếu áp dụng một số biện pháp đơn giản sau:[3]

• Không sử dụng thuốc lá và rượu bia quá thường xuyên.
• Hạn chế nói chuyện quá to hoặc liên tục trong thời gian dài.
• Với những công việc đòi hỏi phải nói nhiều, bạn có thể sử dụng các sản phẩm từ thiên nhiên để bảo vệ dây thanh như gừng, chanh tươi.
• Đeo khẩu trang khi làm việc trong môi trường nhiều khói bụi hoặc lúc ra ngoài đường.
• Bạn nên đi lại hoặc ngồi nghỉ sau khi ăn và nằm đầu cao để tránh trào ngược acid dạ dày gây viêm thanh quản mạn tính.

Đeo khẩu trang khi làm việc có thể giúp phòng ngừa viêm thanh quản mạn tính

Hy vọng bài viết trên đã giúp bạn có những kiến thức bổ ích về nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa bệnh viêm thanh quản mạn tính. Hãy chia sẻ thông tin này đến với tất cả người thân và bạn bè xung quanh bạn nhé!