Giác mạc hình chóp: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị

Giác mạc hình chóp là bệnh lý về mắt ít gặp nhưng có ảnh hưởng lớn đến thị lực do có thể làm biến dạng hình ảnh hoặc suy giảm thị lực ở người bệnh. Cùng tìm hiểu về bệnh giác mạc hình chóp qua bài viết dưới đây nhé!

1Bệnh giác mạc hình chóp là gì?

Giác mạc là lớp màng trong suốt, che phủ phần tròng đen của mắt, thường có hình chỏm cầu với độ mỏng dày dần từ trung tâm ra ngoại vi. Vai trò của giác mạc rất quan trọng đối với thị lực của con người như:

• Bảo vệ mắt: Là lớp ngoài cùng, giúp che chắn, bảo vệ các thành phần bên trong mắt khỏi bụi bẩn, vi khuẩn và các tác nhân gây hại từ môi trường bên ngoài.
• Hội tụ ánh sáng để tạo ảnh được chi tiết, rõ ràng và đúng hình dạng, kích thước.

Giác mạc hình chóp là tình trạng biến đổi hình dạng của giác mạc với đặc trưng là phần rìa mỏng dần còn trung tâm thì phình to ra tạo thành hình chóp. Tình trạng này khiến quá trình hội tụ ánh sáng và tạo ảnh bị thay đổi dẫn đến biến dạng ảnh hoặc suy giảm thị lực.[1]

Giác mạc hình chóp là tình trạng biến đổi hình dạng của giác mạc làm suy giảm thị lực

2Nguyên nhân gây bệnh giác mạc hình chóp

Hiện nay, các nhà khoa học vẫn chưa tìm ra nguyên nhân chính xác dẫn đến bệnh lý giác mạc hình chóp. Tuy nhiên, một số yếu tố dưới đây có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện bệnh giác mạc hình chóp như:

• Di truyền: bạn sẽ có nguy cơ mắc bệnh giác mạc hình chóp cao hơn nếu trong gia đình đã có người mắc bệnh. Vì thế, với những gia đình có bố/mẹ mắc bệnh giác mạc hình chóp nên được kiểm tra mắt sớm, từ khoảng 10 tuổi.
• Tuổi tác: bệnh giác mạc hình chóp thường khởi phát sớm ở tuổi thanh thiếu niên. Tuy nhiên, một số ít trường hợp có thể bị bệnh từ khi còn nhỏ hoặc sau 30 tuổi nhưng hiếm gặp ở người > 40 tuổi.
• Tổn thương mắt kéo dài: một số bệnh lý gây viêm giác mạc kéo dài như dị ứng, viêm kết mạc dị ứng cũng có thể làm tăng tỷ lệ mắc bệnh giác mạc hình chóp.
• Liên quan đến một số bệnh, hội chứng toàn thân: bệnh giác mạc hình chóp có thể liên quan đến hội chứng Down, hội chứng Ehlers-Danlos, viêm võng mạc sắc tố hoặc xương thủy tinh…[2]

3Triệu chứng bệnh giác mạc hình chóp

Cơ chế thay đổi hình dạng của giác mạc đặc trưng trong bệnh giác mạc hình chóp sẽ gây ra nhiều triệu chứng khác nhau như:

• Tăng mức độ cận thị: nhìn rõ các vật ở gần nhưng khó khăn khi quan sát đồ vật ở xa. Một số trường hợp có thể nhìn mờ cả ở khoảng cách gần và xa.
• Loạn thị: khiến hình ảnh của đồ vật bị biến dạng, méo mó.
• Rối loạn thị giác: nhìn đôi, xuất hiện vệt sáng trước mắt, quầng sáng đèn vào ban đêm hoặc bóng mờ.

Khác với các tật khúc xạ thông thường (cận thị, loạn thị) thì các triệu chứng nhìn mờ hoặc biến đổi hình ảnh trong bệnh giác mạc hình chóp không thể điều chỉnh hoàn toàn bằng kính thuốc.[2]

Nhìn mờ có thể là dấu hiệu của bệnh giác mạc hình chóp

4Cách chẩn đoán bệnh giác mạc hình chóp

Để chẩn đoán bệnh giác mạc hình chóp, bác sĩ sẽ dựa vào việc khai thác tiền sử gia đình, triệu chứng lâm sàng và một số kỹ thuật cận lâm sàng bổ trợ. Một số phương pháp giúp chẩn đoán bệnh giác mạc hình chóp thường gặp hiện nay gồm:

Đo thị lực

Biến đổi thị lực là triệu chứng phổ biến của bệnh giác mạc hình chóp. Vì thế, để phát hiện mức độ bệnh, bác sĩ sẽ dựa vào kết quả đo thị lực bằng bằng bảng chữ cái (Snellen) hoặc thiết bị đo khúc xạ.

Bác sĩ có thể chẩn đoán bệnh giác mạc hình chóp dựa vào phương pháp đo thị lực

Khám mắt bằng đèn khe

Khám mắt bằng đèn khe là phương pháp sử dụng máy sinh hiển vi giúp bác sĩ quan sát được cấu trúc của giác mạc. Từ đó, giúp phát hiện các biến đổi bất thường của bệnh như:

• Giác mạc mỏng.
• Trung tâm giác mạc phình to.

Đo độ cong giác mạc

Đo độ cong giác mạc hay keratometry là kỹ thuật giúp xác định hình dáng và mức độ cong của bề mặt giác mạc. Nhờ đó, bác sĩ có thể phân loại mức độ bệnh cũng như đánh giá mức độ loạn thị gây biến đổi tạo ảnh của người bệnh.

Chụp bản đồ giác mạc

Chụp bản đồ giác mạc là phương pháp chẩn đoán hiện đại, có giá trị cao nhằm phân tích và đánh giá bề mặt của giác mạc giúp mô phỏng hình dạng thực tế của giác mạc. Nhờ đó, bác sĩ có thể phát hiện sớm các biến đổi nhỏ trong cấu trúc giác mạc mà các phương pháp khác có thể bỏ sót.[1]

Chụp bản đồ giác mạc cho phép bác sĩ chẩn đoán bệnh giác mạc hình chóp

5Khi nào cần gặp bác sĩ

Khi có các dấu hiệu sau

Bạn nên đến gặp bác sĩ để được thăm khám và điều trị bệnh sớm nếu xuất hiện các triệu chứng sau:

• Tiền sử gia đình có người mắc bệnh giác mạc hình chóp.
• Nhìn mờ, mất thị lực đột ngột.
• Quan sát thấy biến đổi hình ảnh.
• Xuất hiện bóng mờ, quầng sáng trước mắt.[1]

Nơi khám chữa bệnh

Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường của bệnh giác mạc hình chóp, bạn nên đến thăm khám sớm tại khoa mắt của các bệnh viện địa phương. Ngoài ra, bạn có thể tham khảo một số địa chỉ uy tín sau:

• Tp.Hồ Chí Minh: Bệnh viện Nhân dân Gia Định, Bệnh viện Mắt Tp.Hồ Chí Minh, Bệnh viện Đại học Y dược Tp.Hồ Chí Minh…
• Hà Nội: Bệnh viện Mắt Trung ương, Bệnh viện Mắt Hà Nội, Bệnh viện Bạch Mai…

6Phương pháp điều trị bệnh giác mạc hình chóp

Liên kết chéo giác mạc

Liên kết chéo giác mạc là phương pháp điều trị bệnh giác mạc hình chóp dựa vào việc sử dụng tia cực tím kết hợp với vitamin B2 (riboflavin) để tăng cường độ bền của các sợi collagen trong giác mạc. Từ đó, có thể làm bền vững và ổn định cấu trúc giác mạc, làm chậm và ngăn ngừa bệnh tiến triển nặng.

Kính mắt và kính áp tròng để điều trị bệnh giác mạc hình chóp

Với bệnh ở mức độ nhẹ thì các triệu chứng thị lực có thể được cải thiện khi sử dụng kính mắt hoặc kính áp tròng thông thường. Tuy nhiên, đối với bệnh tiến triển nặng thì phương pháp này ít có hiệu quả trong việc điều chỉnh thị lực. Khi đó, người bệnh có thể phải chuyển sang sử dụng kính chuyên dụng hoặc điều trị chuyên sâu hơn.

Bệnh giác mạc hình chóp giai đoạn sớm có thể được điều chỉnh bằng kính mắt

Phẫu thuật - ghép giác mạc

Phương pháp phẫu thuật ghép giác mạc thường được chỉ định đối với những trường hợp bệnh giác mạc hình chóp tiến triển nặng gây suy giảm và biến đổi thị lực một cách nghiêm trọng. Khi đó, bác sĩ sẽ ghép giác mạc từ người hiến tặng cho bệnh nhân.

Sau phẫu thuật, bệnh nhân thường mất khoảng 1 năm để ổn định về thị lực và có thể phải kết hợp dùng kính mắt/kính áp tròng kết hợp.[1]

7Biến chứng của bệnh giác mạc hình chóp

Sự thay đổi hình dạng giác mạc có thể tiến triển nặng dần theo thời gian và dẫn đến một số biến chứng sau:

• Sẹo giác mạc: thường gặp ở người có bệnh lý về mắt mạn tính khiến giác mạc bị tổn thương và để lại sẹo trên bề mặt dẫn đến nhìn mờ.
• Phù giác mạc: giác mạc thay đổi hình dạng nhanh chóng có thể gây phù nề do tích dịch khiến người bệnh nhìn mờ hoặc mất thị lực đột ngột.
• Xuất hiện vòng Fleischer: là tình trạng lắng đọng sắt trong giác mạc tạo ra các vòng tròn màu nâu hoặc vàng quanh giác mạc. Đây cũng là dấu hiệu đặc trưng của người mắc bệnh giác mạc hình chóp.[1]

Hy vọng bài viết trên đã đem đến cho bạn nhiều kiến thức bổ ích về bệnh lý giác mạc hình chóp. Bạn hãy chia sẻ bài viết này đến bạn bè và người thân xung quanh để mọi người cũng nắm được thông tin về bệnh nhé!