U tuyến tùng là gì? Triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị

Tuyến tùng là một tuyến ít được nhắc đến. Vậy nếu khối u phát triển ở vị trí này thì gây ra những gì. Cùng tìm hiểu nguyên nhân, dấu hiệu, cách điều trị u tuyến tùng qua bài viết dưới đây nhé!

1U tuyến tùng là gì?

U tuyến tùng là tình trạng xuất hiện khối u ở tuyến tùng hoặc xung quanh tuyến tùng. U tuyến tùng chỉ chiếm 1% khối u não ở người trưởng thành nhưng lại gặp ở 3-10% trẻ mắc u não.

Mức độ nguy hiểm của khối u tuyến tùng phụ thuộc vào:

• Bản chất khối u.
• Cấp độ khối u.
• Kích thước khối u.[1]

U tuyến tùng là khối u xuất phát ở tuyến tùng

2Các dạng u tuyến tùng

U nguyên bào tuyến tùng

U nguyên bào tuyến tùng có bản chất là tế bào tuyến tùng hoặc tế bào gốc sản sinh ra tế bào tuyến tùng. Đây cũng là những dạng tế bào sản sinh ra melatonin.

Đặc điểm của u nguyên bào tuyến tùng bao gồm:

• Phân độ 1 của WHO: dễ dàng loại bỏ vì có ranh giới rõ ràng thuận lợi cho phẫu thuật.
• Thường được chẩn đoán khi đường kính dưới 3cm.
• Chiếm 14 - 30% trong u tuyến tùng.
• Thường gặp ở người lớn từ 20 - 60 tuổi.
• Thường gặp ở nữ nhiều hơn nam.

Tế bào phát triển từ tế bào gốc tuyến tùng

Tế bào phát triển thành khối u có nguồn gốc từ tế bào biệt hóa tế bào tuyến tùng. Khối u được đánh giá là độ 2 hoặc độ 3 theo phân loại của WHO. Cụ thể là:

• Ung thư phát triển chậm.
• Chiếm 20 - 62%.
• Thường gặp ở người lớn từ 20 - 70 tuổi.
• Thường gặp ở nữ nhiều hơn nam.
• [2]

Khối u nhú vùng tuyến tùng (PTPR)

Khối u nhú được phát triển từ tế bào biểu mô có nguồn gốc ở não thất hoặc ống trung tâm của tủy sống. Các tế bào này tạo ra nhóm tế bào u thần kinh đệm.

Đặc điểm của u nhú vùng tuyến tùng là:

• Độ 2 hoặc 3 theo phân loại WHO.
• Có xu hướng tái phát.
• Thường gặp ở người lớn.
• Tỷ lệ mắc ở nam và nữ là bằng nhau.

Khối u nhu mô tuyến tùng với độ biệt hóa trung gian

Khối u có nguồn gốc là tế bào tuyến tùng hoặc là tế bào gốc hình thành nên tế bào tuyến tùng. Khối u được hình thành từ tế bào này có đặc điểm:

• Cấp độ 4 theo WHO: phát triển nhanh, xâm lấn sang các mô bên cạnh.
• Có liên quan đến u nguyên bào võng mạc di truyền.
• Chiếm 24 - 50%.
• Thường gặp ở người dưới 20 tuổi.
• Thường gặp ở nữ nhiều hơn nam.

3Nguyên nhân của u tuyến tùng

Hiện nay, vẫn chưa tìm hiểu được chính xác nguyên nhân gây nên khối u tuyến tùng. Tuy nhiên, bệnh thường gặp ở những người rối loạn di truyền u nguyên bào võng mạc sẽ dễ mắc u tuyến tùng hơn những người khác.

Người rối loạn di truyền u nguyên bào võng mạc sẽ dễ mắc u tuyến tùng hơn những người khác

4Triệu chứng của u tuyến tùng

Khối u tuyến tùng phát triển lớn có thể dẫn tới tăng áp lực bên trong não gây nên các triệu chứng như:

• Dậy thì sớm.
• Nhìn đôi.
• Đau đầu.
• Giảm trí nhớ.
• Buồn nôn.
• Mất cân bằng hoạt động.
• Co giật.
• Khó ngủ.
• Nôn.
• Chuyển động mắt bất thường.

U tuyến tùng có thể dẫn tới nhìn đôi

5Biến chứng của u tuyến tùng

Các khối u tuyến tùng quá lớn có thể gây ra tăng áp lực nội sọ. Nguyên nhân chủ yếu dẫn tới tình trạng này là do sản xuất quá nhiều dịch não tủy hoặc tắc nghẽn dịch não tủy gây ra não úng thủy.

U tuyến tùng có thể gây ra não úng thủy

6Cách chẩn đoán u tuyến tùng

Thăm khám lâm sàng

Dựa vào những đặc điểm lâm sàng và tiền sử gia đình khai thác được, bác sĩ sẽ tiến hành đánh giá một số điểm sau:

• Phản xạ.
• Chuyển động mắt.
• Vận động.
• Cảm giác.
• Thăng bằng.

Bác sĩ sẽ tiến hành đánh giá vận động của người bệnh

Xét nghiệm

Một số xét nghiệm được thực hiện nếu bác sĩ chẩn đoán có khối u là:

• Cộng hưởng từ (MRI): thu được hình ảnh não nhờ sóng điện từ. Đây là phương tiện được nhiều bác sĩ sử dụng.
• Cắt lớp vi tính (CT-scanner): thu được hình ảnh não nhờ năng lượng của tia X. Phương pháp giúp quan sát não và xâm lấn nhu mô của khối u.
• Sinh thiết: bác sĩ có thể lấy một mẩu khối u để kiểm tra.
• Xét nghiệm dịch não tủy: để đánh giá tăng áp lực nội sọ.
• Xét nghiệm máu: đánh giá một số dấu hiệu sinh hoá của khối u.

Chụp cộng hưởng từ giúp thu được hình ảnh của khối u

7Khi nào cần gặp bác sĩ?

Dấu hiệu cần gặp bác sĩ

Khi xuất hiện tình trạng đau đầu kéo dài, nhìn đôi, giảm trí nhớ hoặc mất cân bằng trong các hoạt động hay bất kỳ điểm bất thường nào khác, người bệnh nên đến các cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị.

Người xuất hiện đau đầu, người bệnh nên đến các cơ sở y tế

Địa chỉ thăm khám và điêu trị u tuyến tùng

Nếu gặp các dấu hiệu như trên, bạn có thể đến ngay các cơ sở y tế gần nhất, các bệnh viện chuyên khoa Nội, Nội tiết. Hoặc bất kỳ bệnh viện đa khoa nào tại địa phương để được thăm khám kịp thời.

Ngoài ra, có thể tham khảo một số bệnh viện lớn, uy tín dưới đây để được chẩn đoán và tư vấn điều trị phù hợp, tránh các biến chứng đáng tiếc xảy ra:

• Tại TP.HCM: Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Nhân dân 115, Bệnh viện Gia An 115.
• Tại Hà Nội: Bệnh viện Việt Đức, bệnh viện Bạch Mai, bệnh viện Quân đội 108.

8Các liệu pháp điều trị u tuyến tùng

Có ba phương pháp điều trị u tuyến tùng chính là:

• Phẫu thuật: là lựa chọn đầu tay. Phẫu thuật được sử dụng trong trường hợp khối u lành tính là lý tưởng nhất. Phẫu thuật trong khi khối u ác tính được đánh giá là nguy hiểm.
• Xạ trị: là phương pháp sử dụng năng lượng cao tiêu diệt khối u. Loại điều trị này hay được dùng cho khối u tế bào mầm - chưa biệt hóa.
• Hóa trị: là phương pháp dùng thuốc tấn công khối u. Phương pháp thường được áp dụng với trẻ nhỏ dưới 3 tuổi.

Xạ trị được sử dụng để điều trị u tuyến tùng

9Biện pháp phòng ngừa u tuyến tùng

Do chưa tìm được nguyên nhân gây ra u tuyến tùng nên không có biện pháp phòng ngừa bệnh lý này. Tuy nhiên, chúng ta có thể thay đổi thói quen sống lành mạnh để hạn chế nguy cơ xuất hiện bệnh lý này.

Thay đổi thói quen sống giúp tăng cường sức khỏe để chống lại các bệnh lý nguy hiểm

Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn các kiến thức về u tuyến tùng. nếu thấy bài viết hữu ích, hãy chia sẻ cho người thân và bạn bè nhé!