Sản giật là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị

Sản giật là một bệnh lý cực kỳ nguy hiểm có thể gặp trong thai kỳ, ảnh hưởng đến tính mạng người mẹ và kết cục xấu của thai kỳ. Cùng tìm hiểu nguyên nhân, dấu hiệu, cách điều trị sản giật qua bài viết dưới đây!

1Sản giật là gì?

Sản giật là biến chứng nghiêm trọng của tiền sản giật. Sản phụ mắc bệnh này sẽ xảy ra những cơn co giật gây lú lẫn và mấy định hướng. Bệnh thường xuất hiện sau tuần 20 của thai kỳ.[1]

2Sự khác nhau giữa sản giật và tiền sản giật

Tiền sản giật là những triệu chứng thường xuất hiện để cảnh báo nguy cơ chuyển thành sản giật, trong nhiều trường hợp người ta cho rằng sản giật là biến chứng của tiền sản giật. Tuy nhiên, có những trường hợp sản giật sảy ra mà không kèm theo tiền sản giật.

Sản giật gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến mẹ và thai nhi. Lưu ý, khi chẩn đoán bác sĩ sẽ phải phân biệt sản giật và động kinh.

3Nguyên nhân gây sản giật

Hiện nay, nguyên nhân dẫn tới sản giật vẫn chưa được đánh giá chính xác. Tuy nhiên, nếu người bệnh mắc một số yếu tố sau thì có nguy cơ mắc sản giật cao hơn những người khác:

• Tiền sử mang thai: trong lần mang thai trước đã xuất hiện tiền sản giật hoặc từng sảy thai nhiều lần trước đó.
• Tuổi cao: sản phụ trên 35 tuổi.
• Tiền sử gia đình: gia đình có mẹ hoặc chị gái từng mắc tiền sản giật hoặc sản giật khi mang thai.
• Béo phì: phụ nữ béo phì có nguy cơ mắc sản giật cao hơn những người khác.
• Huyết áp cao: người bệnh huyết áp cao mạn tính có nguy cơ xuất hiện sản giật cao hơn những người khác.
• Bệnh lý khác: những người mắc lupus, tiểu đường thai kỳ và bệnh thận cũng có nguy cơ mắc sản giật cao hơn.[2]

4Dấu hiệu sản giật

Các dấu hiệu thường gặp

Do sản giật xuất hiện rất nhanh ngay sau tiền sản giật nên các triệu chứng của cả hai bệnh lý này thường tương tự nhau. Một số triệu chứng hay gặp ở bệnh nhân sản giật là:

• Huyết áp cao.
• Phù mặt, phù tay, phù chân.
• Đau đầu.
• Tăng cân quá mức.
• Nhìn mờ.
• Khó đi tiểu.
• Đau bụng vùng gan.
• Một số triệu chứng chỉ gặp ở bệnh nhân sản giật là co giật, mất ý thức, kích động.[3]

Một số triệu chứng hay gặp ở giai đoạn đầu sản giật

Diễn biến của một cơn sản giật

Mỗi cơn sản giật thường kéo dài từ 60 - 75 giây chia thành 2 giai đoạn là:

• Giai đoạn 1: co giật cơ mắt, cơ thể cứng nhắc, dẫn đến co thắt cơ bắp toàn thân, thường kéo dài từ 15-20 phút.
• Giai đoạn 2: bắt đầu từ hàm đến cơ mặt, mí mắt và lan ra toàn cơ thể, các cơ luân phiên co và giãn theo trình tự. Điều này giải thích nguyên nhân vì sao xuất hiện những cơn kích động xen kẽ hôn mê.[4]

5Biến chứng nguy hiểm

Sản giật là tình trạng nguy hiểm có thể dẫn tới một số biến chứng sau voei mẹ:

• Rau bong non: phần rau bám vào tử cung bị bong ra khiến thai không được cung cấp chất dinh dưỡng và gây nên tình trạng mất máu ở mẹ.
• Rối loạn đông máu.
• Mẹ tử vong.

Với thai nhi có mẹ bị sản giật có thể gặp một số biến chứng như:

• Sinh non: do thai không còn được cung cấp chất dinh dưỡng hiệu quả.
• Thai chết lưu.

6Cách chẩn đoán

Huyết áp nên được theo dõi sát để có chỉ định dùng thuốc. Đo huyết áp là biện pháp đầu tiên để chẩn đoán và theo dõi bệnh.

Sản giật là tình trạng xảy ra rất nhanh nên bác sĩ sẽ dựa vào các triệu chứng lâm sàng để chẩn đoán. Ngoài ra, với những người xuất hiện tiền sản giật, bác sĩ có thể chỉ định một số xét nghiệm như:

• Xét nghiệm máu: đánh giá sự thay đổi bất thường của yirrut cssug, men gan, LDH để xác định hội chứng HELLP.
• Xét nghiệm nước tiểu: xét nghiệm nhằm đánh giá nồng độ protein và creatinin có cao bất thường hay không.

7Khi nào cần gặp bác sĩ?

Dấu hiệu cần gặp bác sĩ

Thai phụ nên đi khám thai định kỳ, theo dõi huyết áp trong thai kỳ, khi có triệu chứng mệt mỏi, nhức đầu, đỏ mặt, nhìn mờ thì nên đi đến ngay các cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám kịp thời.[5]

Trong khi mang thai, nếu xuất hiện chảy máu âm đạo, người bệnh nên nhanh chóng đến các cơ sở sản khoa để được chẩn đoán và điều trị

Nơi khám bệnh

Sản giật là một bệnh lý nguy hiểm, do đó khi có các triệu chứng bất thường nên tới ngay cơ sở y tế gần nhất để đc cấp cứu kịp thời. Do bệnh diễn ra nhanh chóng nên người bệnh cần đi tới nơi gần nhất để có lợi cho mẹ và thai nhất.

Khi đã ổn định, sản phụ mới nên đi thăm khám tại những nơi chuyên sâu tránh các hậu quả đáng tiếc xảy ra. Tham khảo một số bệnh viện lớn dưới đây để được thăm khám:

• Tại Hà Nội: Bệnh viện Sản Trung Ương, Bệnh viện Sản Hà Nội, Bệnh viện E.
• Tại Thành phố Hồ chí Minh: Bệnh viện Từ Dũ, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM.

8Cách điều trị

Cách điều trị tốt nhất của sản giật là chấm dứt thai kỳ. Trong trường hợp thai được 37 tuần trở lên, bác sĩ sẽ kích thích chuyển dạ để giúp thai nhi ra ngoài.

Nhưng hiện nay có nhiều biện pháp dự phòng điều trị, chẩn đoán sớm nguy cơ tiền sản giật và sản giật. Sinh con hay chấm dứt thai kỳ chỉ là biện pháp cuối cùng khi ko còn cách nào khác. Ngoài ra, nếu đã lên cơn co giật thì cần thêm 1 vài loại thuốc khác như:

• Thuốc chống co giật hoặc truyền MgSO4 để ngăn ngừa cơn co giật.
• Thuốc hạ huyết áp.
• Nếu thai chưa đủ tuần, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng corticoid nhằm giúp phổi thai phát triển nếu quyết định mổ lấy thai để điều trị sản giật.

9Biện pháp phòng ngừa

Bệnh điều trị dựa vào tình trạng bệnh lý của người mẹ. Nếu có nguy cơ cáo, tầm soát tiền sản giật nguy cơ cao.

Mẹ tăng huyết áp cao hoặc tiền sử hội chứng HELLP đều đc dự phòng bằng aspirin trước đó. Một số chỉ định được dự phòng cho mẹ bao gồm:

• Dùng thuốc hạ áp.
• Tiêm hỗ trợ phổi.
• Ăn nhạt

Các bác sĩ sẽ cố dùng mọi cách để kiểm soát tình trạng tiền sản giật, để nó ko diễn biến thành sản giật.

Theo dõi huyết áp để phòng ngừa sản giật hiệu quả

Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn các kiến thức về sản giật. Đây là bệnh lý nguy hiểm có thể ảnh hưởng đến tính mạng của mẹ bầu nên khi phát hiện tình trạng bất thường, mẹ bầu nên đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để được điều trị nhé!