Bệnh túi thừa Meckel: Nguyên nhân, biến chứng nguy hiểm và điều trị

Bệnh túi thừa Meckel là một dị tật bẩm sinh ở ruột non và cần điều trị khi phát hiện triệu chứng. Cùng tìm hiểu bài viết sau đây để biết nguyên nhân, biến chứng nguy hiểm và cách điều trị bệnh túi thừa Meckel nhé!

1Bệnh Túi thừa Meckel là gì?

Túi thừa Meckel là một dị tật bẩm sinh rất phổ biến, có thể hình dung như mụn thịt dư nhưng nằm ở vị trí ruột non. Túi thừa Meckel thường không gây ra triệu chứng nhưng nếu có thì người bệnh cần được can thiệp điều trị bằng phẫu thuật.

Bệnh có thể gặp ở 2-3% dân số, nhưng khả năng xuất hiện triệu chứng chỉ xảy ra ở một số ít bệnh nhân. Tình trạng này phổ biến như nhau ở cả nam và nữ, nhưng nam giới có nguy cơ bị biến chứng cao gấp hai đến ba lần so với nữ giới. [1]

Hình ảnh túi thừa Meckel ở đoạn ruột non

2Nguyên nhân

Đây là một dị tật khi hình thành ống đường ruột do ống noãn để lại, vị trí thường gặp nhất của túi thùi Meckel là cách đoạn hồi manh tràng 40-60cm, với chiều dài trung bình khoảng 3cm và rộng khoảng 2cm.

Túi thừa Meckel được gây ra bởi sự tắc nghẽn không hoàn toàn của ống rốn tràng, trong thời kỳ phôi thai ống rốn tràng là ống nối giữa ruột và túi noãn hoàng. Khi thai được khoảng 7 tuần, ruột giữa phân chia thành tá tràng, hỗng tràng, hồi tràng, và ống rốn tràng đóng lại.

Vào tuần thứ 10 của thai kỳ, ruột trở lại khoang bụng và ống rốn tràng trở thành một dải xơ mỏng, bị thoái hóa và hấp thu. Khi ống này không được đóng kín hay thoái hóa hoàn toàn sẽ hình thành nên túi thừa Meckel.

Túi thừa Meckel chứa 2 loại mô (dạ dày hoặc tuyến tụy), các tế bào từ dạ dày có thể tiết ra axit, có thể gây loét và chảy máu. Đây là một túi thừa thật vì thành túi thừa có cấu tạo giống tất cả các lớp của thành ruột non. [2]

3Triệu chứng của bệnh túi thừa Meckel

Hầu hết bệnh nhân có túi thừa Meckel không có triệu chứng. Túi thừa Meckel có triệu chứng thường xuất hiện cùng lúc với các biến chứng.

Các triệu chứng của bệnh túi thừa Meckel như:

• Đau bụng vùng quanh rốn, trong một số trường hợp bệnh nhân cũng có thể đau hố chậu phải.
• Chảy máu đường tiêu hóa (máu trong phân), nguyên nhân là do vết loét tiến triển ở ruột non khi túi thừa tiết ra axit dạ dày.
• Ngoài ra bệnh nhân còn có thể xuất hiện các triệu chứng như: đau bụng đột ngột dữ dội, sốt, chán ăn, buồn nôn và nôn, tiêu chảy, táo bón, chướng bụng, đầy hơi. [1]

4Biến chứng

Chảy máu tiêu hóa

Thường gặp ở trẻ em dưới 5 tuổi, nguyên nhân là do vết loét tiến triển ở ruột non khi túi thừa tiết ra axit dạ dày.

Biến chứng này ít gặp ở người lớn mặc dù có hiện tượng chảy máu nhưng thường lượng ít và không gây đau cho nên khó phát hiện. Ở trẻ em chảy máu tiêu hóa sẽ có triệu chứng đi cầu ra phân có máu đỏ tươi.

Hình ảnh nội soi chảy máu tiêu hóa

Tắc ruột

Tắc ruột là sự tắc nghẽn cơ năng hoặc cơ học của đường ruột khiến các thành phần trong đó không thể đi qua được chỗ tắc. Nguyên nhân là do xoắn ruột, lồng ruột, thoát vị ruột non vào túi thừa Meckel.

Đây là biến chứng thường gặp nhất ở người lớn, chia thành 2 nhóm là tắc ruột do xoắn và lồng ruột, hiếm gặp hơn là thoát vị qua ống noãn. Triệu chứng của tắc ruột như đau bụng đột ngột dữ dội, nôn mửa (tắc ruột vị trí cao), tiêu chảy (giai đoạn đầu), táo bón (giai đoạn sau), chướng bụng và đầy hơi.

Viêm túi thừa

Hiếm gặp hơn so với bệnh viêm ruột thừa, do túi thừa Meckel có ống thông rộng hơn với ruột, ít tác nhân gây viêm. Nhưng cũng khó phân biệt với viêm ruột thừa, vì cũng xuất hiện các triệu chứng như: đau hố chậu phải, sốt, chán ăn, buồn nôn và nôn, tiêu chảy.

HÌnh ảnh viêm túi thừa ở lòng đại tràng

Ở trẻ em

Bệnh túi thừa Meckel ở trẻ em thường kết hợp với một số bệnh lý bẩm sinh như:

• Xoắn ruột: Đầu túi thừa được dính vào thành bụng bởi một dải xơ nên có thể gây xoắn ruột do sự xoắn theo trục của dải xơ.
• Rò ống rốn tràng bẩm sinh: Đây là biến chứng cần can thiệp điều trị phẫu thuật để giải phóng ruột hay cắt nối ruột. Nguyên nhân của tình trạng này là do đầu túi thừa và rốn dính vào nhau tạo một đường thông gây rò dịch tiêu hóa.
• Nang ruột dưới rốn: Rò ống rốn bẩm sinh nếu bị tắc 2 đầu có thể gây nang ruột dưới rốn và cần điều trị cắt bỏ, giải phóng ruột, cắt túi thừa Meckel cũng có thể được thực hiện.

5Cách chẩn đoán

Bệnh túi thừa meckel rất khó chẩn đoán. Bệnh thường dễ nhầm lẫn với các bệnh đường tiêu hóa khác do sự giống nhau về các triệu chứng.

Bác sĩ có thể đề nghị thực hiện một số cận lâm sàng để hỗ trợ việc chẩn đoán như:

• Chụp phim có chất Technetium: Người bệnh sẽ được tiêm chất phóng xạ technetium (Tc-99m), sau đó chụp bằng một máy đặc biệt để phát hiện ra túi thừa Meckel.
• Chụp cắt lớp vi tính: Cho hình ảnh gợi ý bệnh túi thừa Meckel, nhưng có thể dễ nhầm lẫn với hình ảnh của ruột thừa. Phương pháp này được thực hiện khi bệnh nhân có biểu hiện đau khu trú tại một vị trí nào đó trên bụng.
• Nội soi đại tràng: Phương pháp này dùng một ống mềm có camera ở đầu để đưa vào trực tràng, đại tràng cho kết quả hình ảnh túi thừa ở đường tiêu hóa.
• Siêu âm bụng: Giúp hỗ trợ đánh giá các cấu trúc bất thường trong ổ bụng một cách nhanh chóng và không xâm lấn.[3]

6Khi nào cần gặp bác sĩ?

Dấu hiệu cần gặp bác sĩ

Bạn nên đến gặp bác sĩ ngay khi xuất hiện các triệu chứng sau:

• Đau bụng từng cơn.
• Tiêu chảy hoặc táo bón kèm cơn đau bụng nặng nề.
• Mệt mỏi thường diễn, mặt nhợt nhạt (có triệu chứng thiếu máu).
• Tiêu phân có máu.

Nơi khám bệnh túi thừa meckel

Khi nhận thấy các triệu chứng của bệnh túi thừa Meckel, bạn nên đến các cơ sở y tế địa phương gần nhất, các bệnh viện hay phòng khám chuyên khoa Nội. Hoặc bất kỳ bệnh viện đa khoa nào tại địa phương để được thăm khám kịp thời.

Ngoài ra, có thể tham khảo một số bệnh viện đa khoa uy tín dưới đây để được chẩn đoán và tư vấn điều trị phù hợp, tránh các biến chứng đáng tiếc xảy ra:

• Tại Tp. Hồ Chí Minh: Bệnh viện Đại học Y dược Tp. Hồ Chí Minh, Bệnh viện Nhi đồng 1, Bệnh viện Chợ Rẫy.
• Tại Hà Nội: Bệnh viện Nhi Trung ương, Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Việt Đức.

7Các phương pháp chữa bệnh túi thừa meckel

Phẫu thuật là phương pháp điều trị duy nhất cho các biến chứng của túi thừa Meckel, tuy nhiên người bệnh cần được điều trị hồi sức ban đầu như bù dịch, truyền máu, giảm đau, kháng sinh trước phẫu thuật. Còn nếu bệnh không xuất hiện bất kỳ triệu chứng gì thì hầu hết là không cần can thiệp.

Phương pháp phẫu thuật điều trị túi thừa Meckel rất đa dạng như:

• Cắt túi thừa hoàn toàn và dây chằng: Túi thừa Meckel và ruột non xung quanh sẽ được cắt bỏ và các đầu ruột còn lại sẽ được khâu lại với nhau.
• Tháo lồng hoặc tắc, đánh giá hoại tử và cắt lọc: Phương pháp này được thực hiện khi xuất hiện biến chứng của túi thừa Meckel với dấu hiệu tắc ruột cần can thiệp ngoại khoa.
• Cắt bỏ 1 đoạn ruột bao gồm cả túi thừa: Phẫu thuật được thực hiện trên đoạn ruột có túi thừa trên đó.

Có thể phẫu thuật mổ mở hoặc nội soi (1 ống hẹp có gắn camera được đưa vào bụng qua vết mổ nhỏ). Bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp phẫu thuật phù hợp với độ tuổi, sức khỏe và bệnh nền của bệnh nhân.[2]

8Biện pháp phòng ngừa bệnh túi thừa Meckel

Bệnh do bẩm sinh nên không phòng ngừa được, chỉ có phát hiện tình cờ qua khám sức khỏe định kì và điều trị khi xảy ra biến chứng. Vì vậy, bạn và gia đình nên khám sức khỏe định kỳ để theo dõi tình trạng sức khỏe của bản thân và gia đình.

Bệnh túi thừa Meckel thường không ảnh hưởng đến sức khỏe nhưng cần được can thiệp điều trị khi xuất hiện các triệu chứng. Hy vọng bài viết đã cung cấp đến bạn những thông tin cơ bản nhất về bệnh túi thừa Meckel. Nếu thấy bài viết hữu ích hãy chia sẻ đến mọi người xung quanh để cùng cập nhật những thông tin về sức khỏe!