Bệnh Crohn: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Bệnh Crohn hay viêm ruột khu vực là bệnh liên quan đến đường ruột, có thể gây nguy hiểm tính mạng nếu không được điều trị kịp thời. Vì vậy, tìm hiểu nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh Crohn là điều cần thiết với tất cả mọi người.

1Bệnh Crohn là gì?

Bệnh Crohn là bệnh viêm ruột mạn tính ảnh hưởng đến mọi vị trí trong đường tiêu hóa. Bệnh Crohn có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, mọi đối tượng, chủ yếu được chia làm 3 loại: Viêm, hẹp hoặc tắc, xuyên thành hoặc tạo đường rò.

Bệnh Crohn là bệnh viêm ruột mạn tính ảnh hưởng đến mọi vị trí trong đường tiêu hóa

2Nguyên nhân gây ra bệnh Crohn

Di truyền

Bệnh Crohn thường có yếu tố di truyền. Khoảng 20% những người mắc bệnh này có thể có người thân bị bệnh Crohn hoặc viêm loét đại tràng. Bên cạnh đó, người Do Thái có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.[1]

Hệ vi sinh đường ruột

Hệ vi sinh đường ruột bị mất cân bằng đã tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và làm tăng nguy cơ mắc bệnh Crohn.[2]

Sử dụng một số loại thuốc

Các loại thuốc thuộc nhóm chống viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen, naproxen không phải là nguyên nhân trực tiếp gây ra bệnh Crohn. Tuy nhiên chúng có khả năng gây viêm ruột và tăng nguy cơ mắc bệnh Crohn.[2]

Hệ miễn dịch

Nguyên nhân bệnh Crohn có thể do các bệnh tự miễn gây ra. Bệnh tự miễn là kết quả của kháng nguyên của cơ thể chống lại chính cơ thể, gây ảnh hưởng lên các cơ quan.

Viêm ruột mạn tính là một trong những ví dụ phổ biến về bệnh tự miễn. Những người bị bệnh Crohn, cũng do nguyên nhân tự miễn, có thể gặp các triệu chứng liên quan đến viêm khớp hoặc lupus ban đỏ.[2]

Các yếu tố môi trường

Bệnh Crohn có thể do vi khuẩn từ môi trường xâm nhập vào cơ thể do sống gần khu công nghiệp, nơi có nhiều rác thải và sử dụng nguồn nước ô nhiễm. Ngoài ra, việc hít phải khói thuốc lá thường xuyên cũng có thể là một nguyên nhân gây bệnh.[2]

3Triệu chứng của bệnh Crohn

Các triệu chứng của bệnh Crohn bao gồm:

• Đau bụng, nhất là vùng hố chậu phải.
• Phân lẫn máu.
• Loét miệng.
• Tiêu chảy.
• Mệt mỏi.
• Thay đổi vị giác.
• Sút cân.
• Thiếu máu.
• Chảy máu trực tràng và nứt hậu môn.[3]

Bệnh Crohn thường liên quan đến các bệnh lý viêm khớp tự miễn, viêm màng bồ đào, phát ban và viêm da. Nên tầm soát các bệnh lý liên quan khi người bệnh được chẩn đoán bệnh Crohn.

4Biến chứng của bệnh Crohn

Bệnh Crohn có thể gây ra một số biến chứng nguy hiểm như:

• Tắc ruột: Đây là một biến chứng thường gặp của bệnh Crohn, dẫn đến sự suy giảm hoạt động của ruột. [2]
• Loét: Loét ruột non và đại tràng là những biến chứng phát sinh do bệnh Crohn. Bệnh gây viêm mãn tính ở bất kỳ vị trí nào trong hệ tiêu hóa, thường gặp nhất là hồi tràng, ruột và đại tràng.[2]
• Lỗ rò: Là một trong những biến chứng nguy hiểm của bệnh Crohn do khó hồi phục hoàn toàn. Nó ảnh hưởng lớn đến hệ miễn dịch của người bệnh, tăng nguy cơ nhiễm trùng và làm chậm quá trình điều trị.[2]
• Nứt hậu môn: Tình trạng này được xác định thông qua việc phát hiện các tổn thương mô trong vùng hậu môn hoặc vùng da xung quanh. Hậu quả là gia tăng khả năng nhiễm trùng cho người bệnh do vết nứt trở thành nơi tiếp xúc dễ dàng với vi khuẩn gây bệnh và chúng có thể dễ dàng xâm nhập vào cơ thể.[2]
• Suy dinh dưỡng: Bệnh Crohn là một bệnh ảnh hưởng đến đường tiêu hóa, gây nên tình trạng kém hấp thu dẫn đến suy dinh dưỡng. Thêm vào đó, người bệnh xuất hiện nhiều triệu chứng như cơn đau thắt vùng bụng, sốt và rối loạn tiểu tiện. Những triệu chứng này khiến người bệnh cảm thấy mệt mỏi và giảm cảm giác thèm ăn, gây suy dinh dưỡng.[2]
• Ung thư đường ruột: Bệnh Crohn có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư đường ruột. Do đó, bạn nên xét nghiệm tầm soát ung thư đường ruột định kỳ.[2]
• Rối loạn chức năng da: Nhiều người mắc bệnh Crohn có thể bị viêm tuyến mồ hôi mủ. Đây là một rối loạn da liên quan đến các nốt sâu, nách, bẹn, dưới vú, quanh hậu môn hoặc bộ phận sinh dục.[2]
• Các vấn đề sức khỏe khác: Bệnh Crohn cũng có thể gây ra các vấn đề khác ở các bộ phận khác của cơ thể như viêm túi mật, thiếu máu.[2]
• Tác động tiêu cực của thuốc điều trị: Một số loại thuốc điều trị bệnh Crohn như corticosteroid có thể mang theo một số rủi ro. Chẳng hạn, corticosteroid có thể gây loãng xương, đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp, tiểu đường và huyết áp cao.[2]
• Tăng đông: Bệnh Crohn làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông trong tĩnh mạch và động mạch. Các cục máu đông có thể tạo thành trong các mạch máu gây đột quỵ, nhồi máu cơ tim.[2]

Bệnh Crohn có thể gây biến chứng ung thư ruột kết

5Các chẩn đoán phát hiện bệnh Crohn

Để chẩn đoán bệnh Crohn, bác sĩ có thể thực hiện các xét nghiệm sau

• Xét nghiệm máu để kiểm tra tình trạng thiếu máu, viêm nhiễm.
• Xét nghiệm máu ẩn trong phân.
• Nội soi đại tràng: Bác sĩ sử dụng ống mỏng, linh hoạt có đèn và camera để kiểm tra đại trực tràng. Có thể lấy mẫu mô nhỏ để sinh thiết và chẩn đoán bệnh Crohn.
• Chụp cắt lớp vi tính (CT).
• Chụp cộng hưởng từ (MRI): Sử dụng từ trường và sóng vô tuyến để tạo hình ảnh chi tiết cơ quan và mô. MRI đặc biệt hữu ích trong đánh giá lỗ rò quanh vùng hậu môn hoặc ruột non.
• Nội soi viên nang (Capsule endoscopy): Bệnh nhân nuốt một viên nang có máy ảnh và dữ liệu được truyền đến máy lưu trữ để kiểm tra các dấu hiệu của bệnh Crohn. Viên nang sẽ tự thoát ra khỏi cơ thể khi đi tiêu.

Nội soi đại tràng giúp bác sĩ chẩn đoán bệnh Crohn

6Khi nào cần gặp bác sĩ?

Các dấu hiệu cần gặp bác sĩ

Hãy đi khám bác sĩ nếu bạn có bất cứ dấu hiệu nào liên quan đến bệnh Crohn như:

• Đau bụng.
• Đi ngoài lẫn nhầy hoặc máu.
• Buồn nôn.
• Tiêu chảy suốt 2 tuần.
• Sụt cân không rõ nguyên nhân.
• Sốt kèm theo bất kỳ triệu chứng nào trong số trên.

Bạn cần đi khám nếu nhận thấy khi đi ngoài phân có lẫn máu

Nơi khám chữa bệnh uy tín

Nếu có nhu cầu, bạn có thể đến khoa tiêu hóa của bất kỳ phòng khám, bệnh viện nào để có thể nhận được sự điều trị từ các bác sĩ. Có thể tham khảo một số bệnh viện lớn sau:

• Tp. Hồ Chí Minh: Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, Bệnh viện Nhân dân 115, Bệnh viện Nguyễn Trãi.
• Hà Nội: Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Bệnh viện Trung Ương Quân đội 108.

7Phương pháp điều trị bệnh Crohn

Điều trị bệnh Crohn bằng thuốc

Người mắc bệnh Crohn trong các trường hợp nhẹ và trung bình hoàn toàn có thể điều trị bằng thuốc. Một số loại thuốc được sử dụng như:

• Đối với tiêu chảy nhẹ, chỉ cần theo dõi và bổ sung nước, dung dịch oresol bù khoáng, cùng với chế độ dinh dưỡng lành mạnh để tránh mất nước.
• Trường hợp tiêu chảy nghiêm trọng kéo dài hơn 3 ngày, cần sử dụng các loại thuốc điều trị như thuốc kháng sinh metronidazole hoặc ciprofloxacin, thuốc kháng viêm corticosteroid, thuốc ức chế miễn dịch như mercaptopurine, azathioprine,...
• Bên cạnh sử dụng thuốc, bệnh nhân có thể được hướng dẫn sử dụng viên uống bổ sung canxi, sắt, vitamin. Đối với cơn đau nghiêm trọng, có thể sử dụng thuốc giảm đau.[4]

Phẫu thuật

Nếu việc điều trị bằng thuốc không đem lại hiệu quả, bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật cho bệnh nhân tại khu vực bị viêm.

Sau phẫu thuật, bệnh nhân vẫn cần sử dụng thuốc giảm triệu chứng để tăng tốc độ phục hồi và giảm nguy cơ tái phát bệnh. Tuy nhiên, phương pháp điều trị này ít được áp dụng.[4]

8Phương pháp phòng ngừa bệnh Crohn

Để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh Crohn, bạn nên thực hiện một số biện pháp sau

• Thay đổi chế độ ăn uống: Bạn nên ăn nhiều bữa nhỏ, hạn chế các thực phẩm từ sữa, rau và trái cây nhiều chất xơ, đồ ăn cay nóng và đồ uống có chất kích thích. Bên cạnh đó, bạn nên tích cực ăn các thực phẩm ít chất béo như khoai lang, rau họ cải, các loại đậu.
• Bỏ hút thuốc: Hút thuốc làm tăng nguy cơ mắc bệnh Crohn và khiến tình trạng bệnh nặng thêm. Bỏ hút thuốc sẽ giúp bạn cải thiện hệ tiêu hóa và nhiều vấn đề sức khỏe khác.
• Thư giãn: Căng thẳng tâm lý có thể làm các triệu chứng bệnh Crohn nặng nề hơn. Bạn nên thường xuyên tập thể dục, tham gia tập yoga hoặc thiền để giúp cơ thể được thư giãn.

Ăn rau họ cải thường xuyên giúp phòng ngừa bệnh Crohn hiệu quả

Trên đây là những thông tin về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh Crohn. Hãy chia sẻ tới người thân, bạn bè nếu bạn thấy bài viết hữu ích nhé!