Semaglutide là một chất chủ vận thụ thể peptide-1 giống glucagon (GLP-1), đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt dưới ba biệt dược riêng biệt gồm Ozempic®, Wegovy® và Rybelsus®. Mỗi biệt dược có đặc điểm về chỉ định, chế phẩm và liều dùng riêng biệt, đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng trong quá trình sử dụng.
Cụ thể các chỉ định được FDA chấp thuận cho hoạt chất Semaglutide là:
- Viên nén Rybelsus®: FDA chấp thuận dùng làm thuốc hỗ trợ kiểm soát đường huyết ở người lớn mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 (T2DM) kết hợp với chế độ ăn kiêng và tập thể dục.
- Thuốc tiêm Ozempic®: FDA phê duyệt nhằm cải thiện đường huyết ở cùng đối tượng bệnh nhân, đồng thời còn được chỉ định để giảm nguy cơ các biến cố tim mạch nghiêm trọng như tử vong do tim mạch, nhồi máu cơ tim không gây tử vong hay đột quỵ không gây tử vong, cả ở bệnh nhân có hoặc không có T2DM nhưng đã xác định có bệnh tim mạch.
- Thuốc tiêm Wegovy®: Thuốc giúp giảm cân lâu dài cho người trưởng thành bị béo phì hoặc thừa cân kèm các bệnh liên quan. Thuốc này được sử dụng cùng chế độ ăn ít calo và tăng cường vận động, áp dụng cho những người có chỉ số BMI từ 30 kg/m² trở lên hoặc từ 27 kg/m² trở lên khi đi kèm ít nhất một bệnh như tăng huyết áp, T2DM hoặc rối loạn lipid máu. Đặc biệt, Wegovy® còn được phê duyệt dùng cho trẻ em từ 12 tuổi trở lên có BMI tương ứng >= 95% so với nhóm tuổi và giới tính.
Chỉ định ngoài nhãn: Ngoài các chỉ định chính thức, semaglutide còn được sử dụng ngoài nhãn, chủ yếu là Ozempic® và Rybelsus® để giảm cân, do việc dùng Wegovy® kém phổ biến hơn do khác biệt về phạm vi bảo hiểm. Tuy nhiên, FDA cũng cảnh báo về sự xuất hiện ngày càng nhiều các chế phẩm semaglutide pha chế không chính thống và thuốc giả mạo trên thị trường. Do đó, đội ngũ y tế cần khuyến cáo bệnh nhân chỉ mua và sử dụng semaglutide theo đơn của nhà cung cấp được cấp phép và tại các nhà thuốc hoặc cơ sở đăng ký hợp pháp nhằm đảm bảo an toàn.
Các thử nghiệm lâm sàng thuộc chương trình SUSTAIN đã minh chứng rõ ràng hiệu quả của semaglutide tiêm dưới da hàng tuần (Ozempic®) trong việc giảm hemoglobin A1C (HbA1c) cho bệnh nhân T2DM, khi so sánh với giả dược và các thuốc khác như sitagliptin, exenatide, insulin glargine. Thử nghiệm SUSTAIN 6 tiếp tục khẳng định semaglutide giúp giảm nguy cơ các biến cố tim mạch nghiêm trọng sau hơn hai năm theo dõi, với tỷ lệ nguy cơ ước tính chỉ 0,74 so với giả dược. Dựa trên những bằng chứng tích cực này, FDA đã phê duyệt Ozempic® như liệu pháp bổ sung cho chế độ ăn uống và tập thể dục nhằm kiểm soát T2DM cũng như giảm nguy cơ các biến cố tim mạch nghiêm trọng ở bệnh nhân tiểu đường tuýp 2 có bệnh tim mạch.
Về semaglutide đường uống (Rybelsus®), chương trình thử nghiệm PIONEER đã xác nhận hiệu quả trong kiểm soát T2DM khi so sánh với giả dược và nhiều thuốc khác như empagliflozin, sitagliptin, liraglutide, insulin nền. Thử nghiệm PIONEER 6 cũng chứng minh tác dụng tương tự của Rybelsus® trong việc giảm các biến cố tim mạch lớn hơn so với giả dược. Nhờ đó, FDA phê duyệt Rybelsus® như liệu pháp bổ sung cho chế độ ăn uống và vận động, đánh dấu lần đầu tiên một thuốc chủ vận GLP-1 đường uống được cấp phép kiểm soát T2DM. Tuy nhiên, khác với Ozempic®, Rybelsus® không có tác dụng giảm các biến cố tim mạch nghiêm trọng.
Về quản lý cân nặng mãn tính, chương trình thử nghiệm STEP đã nghiên cứu kỹ tác dụng của Wegovy® tiêm dưới da hàng tuần trong việc giảm cân cho người lớn bị béo phì hoặc thừa cân có mắc bệnh liên quan. Kết quả tích cực từ STEP 1 đến STEP 4 dẫn đến việc FDA phê duyệt liều 2,4 mg tiêm hàng tuần để quản lý cân nặng lâu dài, đồng thời khuyến cáo kết hợp điều trị với chế độ ăn hợp lý và vận động thường xuyên. Thử nghiệm STEP 8 so sánh Wegovy® với liraglutide cho thấy Wegovy® vượt trội về hiệu quả giảm cân. Thêm vào đó, STEP TEENS xác nhận hiệu quả và an toàn của Wegovy® khi dùng cho thanh thiếu niên bị béo phì, giúp giảm BMI so với giả dược.