Viêm tụy

Viêm tụy

1Viêm tụy là gì?

Viêm tụy là gì

Viêm tụy là tình trạng viêm của tuyến tụy. Thường là viêm phù nề, hoại tử mỡ, hoại tử xuất huyết. Có hai loại viêm tụy là viêm tụy cấp tính và mạn tính.

Viêm tụy cấp tính: là một bệnh thường gặp ở khoa cấp cứu các bệnh viện với bệnh cảnh cơn đau bụng cấp. Khoảng 10-15% ca viêm tụy cấp có diễn tiến nặng và có thể dẫn đến tử vong. Do đó cần chẩn đoán sớm các ca viêm tụy cấp nặng để xử trí thích hợp nhằm giảm thiểu nguy cơ tử vong của bệnh.

Viêm tụy mạn tính: Là tụy bị viêm lâu dài, và thường xảy ra sau một đợt viêm tụy cấp. Đây là một tình trạng nặng của tụy, thời gian này tụy hầu như mất dần khả năng của mình, và tỉ lệ tử vong cao.

Tuy viêm trị có thể chữa khỏi, khả năng đáp ứng tốt với điều trị. Nhưng nếu để lâu, sẽ có những biến chứng nguy hiểm liêm quan đến tụy và những chức năng của các cơ quan khác. Ổ loét dạ dày tá tràng, suy giảm hô hấp, hôn mê… thậm chí là tử vong.

2Nguyên nhân của bệnh viêm tụy là gì?

Nguyên nhân gây viêm tụy

Trong vài năm gần đây Viêm tụy là căn bệnh thường gặp ở Việt Nam.

- Bệnh thường có ở những người nghiện rượu, hay uống bia, hút thuốc lá. Người làm việc nhiều áp lực, stress..

- Bị nhiễm virut, vi khuẩn: quai bị, viêm gan …

- Nếu như trong gia đình có người bệnh viêm tụy, thì thế hệ sau có khả năng bị bệnh rất cao.

- Việc sử dụng hoặc lạm dụng một số thuốc dẫn đến bệnh viêm tụy: ức chế miễn dịch, lợi tiểu…..

- Nhưng một trong những nguyên nhân chính gây ra là do sỏi mật, hay giun chui ống mật. Những chấn thương, phẫu thuật ổ bụng, nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP) đều là những nguyên nhân gây ra bệnh viêm tụy. Ngoài ra còn có một số yếu tố thuận lợi như: nồng độ canxi cao trong máu, tăng triglyceride…

3Triệu chứng của viêm tụy là gì?

Triệu chứng viêm tụy

Viêm tụy cấp:

Khi bị viêm tụy, gia đoạn đầu, người bệnh sẽ xuất hiện những cơn đau đột ngột vùng bụng trên rốn bên trái sau đó lan ra sau lưng, càng ngày cơn đau càng tăng dần sau khi ăn.

Người bệnh sẽ bị nôn, lúc đầu là thức ăn, sau đó là dịch dạ dày, có thể kèm theo đó là mật vàng, rất đắng.

Vì bị viêm nhiễm, nên bệnh nhân sẽ bị sốt, ớn lạnh và nhiều khi là cả hai xuất hiện cùng lúc. Mạch đập nhanh, hốt hoảng, kích động, trả lời chậm chạp, vàng da…

Trong trường hợp bị nhiễm trùng hoặc chảy máu kéo dài dẫn đến tình trạng mất nước và huyết áp thấp.

Triệu chứng viêm tụy

Viêm tụy mạn:

Đây là tình trạng nặng của viêm tụy, giai đoạn này, cơn đau thường âm ỉ, kéo dài.

Và cũng xuất hiện những triệu chứng như viêm tụy cấp. Tuy nhiên, lúc này tụy đã bị tổn thương nghiêm trọng, một số bộ phận khác cũng bị ảnh hưởng. Đi cầu ra phân màu đất sét hay nhạt màu, có dầu mỡ, nổi váng, mùi hôi thối. Không sản xuất được insullin, người bệnh tăng đường huyết và bị giảm cân, rối loạn tiêu hóa. Gây ra tình trạng chảy máu, vàng da trên cơ thể.

Các xét nghiệm cận lâm sàng trong viêm tụy:

-Amylase máu: thường tăng cao > 500 UI/l

-Amylase nước tiểu: tăng > 1000 UI/L

-Bạch cầu: tăng > 16000/ mm3

-Đường huyết > 10 mmol/L (> 2 gr/L)

-LDH > 350 UI//L

-ASAT (SGOT) > 250 UI/L

- Siêu âm bụng: phát hiện các dấu hiệu như tụy phù nề tăng kích thước, hoại tử mô tụy, áp xe tụy, nang giả tụy, tụ dịch quanh tụy, trướng hơi nhiều trong các quai ruột.

-CT- Scan bụng: cho hình ảnh tốt hơn. Dựa vào thang điểm Balthazar để đánh giá mức độ hoại tử tụy (A: mô tụy bình thường, B: tụy phù nề tăng kích thước khu trú hoặc lan tỏa, C: bất thường trong nhu mô tụy với các dạng khác nhau và thâm nhiễm mỡ quanh tụy, D: có 1 ổ tụ dịch, E: có 2 hoặc nhiều ổ tụ dịch hoặc có khí gần tụy).

4Điều trị viêm tụy như thế nào?

Điều trị viêm tụy

Không nên uống rượu, bia và sử dụng các chất kích thích. Nên ăn uống điều độ, ăn nhều trái cây, khoáng chất vi lượng. Nên bổ sung các loại men tụy,…

Nếu không có biến chứng, thường điều trị nhằm làm giảm triệu chứng và nâng cao thể trạng để phục hồi chức năng ban đầu của tụy.

Trường hợp cần thiết, bác sĩ sẽ cho bệnh nhân nhập viện. Và trong thời gian này người bệnh không được ăn uống để tuyến tụy nghỉ và tránh kích thích tụy bài tiết, thay vào đó bệnh nhân sẽ được truyền dịch và dinh dưỡng qua tĩnh mạch.

Với những cơn đau nặng thuốc giảm đau bắt buộc phải dùng để làm giảm triệu chứng của bệnh.

Kháng sinh sẽ được sử dụng để chống nhiễm khuẩn.

Nếu viêm tụy do sỏi bác sĩ sẽ chỉ định làm phẫu thuật lấy sỏi.Trong trường hợp tắc nghẽn ống tụy. Bác sĩ buộc phải tiến hành nội soi mật tụy ngược dòng: đặt sten khi ống tụy hẹp, lấy sỏi tụy…

Đối với bệnh nhân có thêm bệnh đái tháo đường thì insullin sẽ được dùng phối hợp với điều trị viêm tụy.

Thời gian điều trị bệnh còn phụ thuộc vào tình trạng nặng, nhẹ, và các biến chứng xảy ra. Vì thế bác sĩ sẽ chỉ định điều trị theo phát đồ thích hợp.

5Cách phòng ngừa bệnh viêm tụy

Phòng ngừa viêm tụy

Không nên uống rượu bia, không hút thuốc lá, hay những chất kích thích khác…Nên hạn chế ăn mỡ và protein và chia bữa ăn ra thành nhiều bữa khác nhau. Đối với những bệnh nhân bị đái tháo đường thì nên hạn chế ăn đường… Nên bổ sung vitamin tan trong dầu A,K,D,E, săt, vitamin B12, acid Folic…Uống nhiều nước, thường xuyên tập thể dục, giảm stress...

Tiến hành kiểm tra sức khỏe 6 tháng/ lần để kịp thời phát hiên bệnh sớm. Đồng thời tẩy giun định kỳ 6 tháng/lần.

Chế độ ăn khi bị viêm tụy

Xem thêm hình ảnh chế độ ăn cho người bị viêm tụy

Viêm tụy cấp là bệnh cấp cứu nội-ngoại khoa, nếu để chậm trễ dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng ảnh hưởng đến cuộc sống và tính mạng. Vàng da, nôn, đa bụng, sốt, ớn lạnh, đi cầu phân đen.. nếu thấy những triệu chứng trên hãy đến ngay bác sĩ để chẩn đoán và điều trị nhanh chóng. Ăn thức ăn mềm, ít dầu mỡ và đạm, ít tinh bột, chia bữa ăn thành nhiều bữa nhỏ.Tuyệt đối không uống rượu bia, đây là cách duy nhất để giảm nguy cơ bị những cơn viêm tụy mới, ngăn không cho tụy bị viêm nặng hơn.

(Hình ảnh tổng hợp từ Medication.net, draxe.com, healthplus.vn, google...)

Website đang hoàn thiện, mong Quý khách Góp Ý để chúng tôi phục vụ tốt hơn. Gửi góp ý
1900.1572 Từ 8:00 - 21:30 Xem 20 nhà thuốc Mở cửa 7:00 - 22:00