Viêm âm đạo: Dấu hiệu và cách điều trị hiệu quả nhất

Âm đạo là một vùng rất dễ bị các tác nhân gây hại tấn công dẫn đến viêm nhiễm. Bệnh lý này nếu không được phòng ngừa có thể gây nên nhiều biến chứng nguy hại cho sức khỏe sinh sản của chị em phụ nữ. Cùng tìm hiểu nguyên nhân, dấu hiệu, cách điều trị và phòng ngừa bệnh viêm âm đạo qua bài viết dưới đây nhé!

1Viêm âm đạo là gì?

Viêm âm đạo là tình trạng viêm nhiễm của niêm mạc âm đạo (ống nối giữa âm hộ và cổ tử cung). Người bệnh thường gặp các triệu chứng như khí hư bất thường, cảm giác ngứa ngáy, kích ứng, và đôi khi là sưng đỏ và đau rát vùng kín.

Nguyên nhân của viêm âm đạo rất đa dạng, từ nhiễm trùng do vi khuẩn, nấm men, hoặc vi rút, cho đến phản ứng dị ứng với các chất hóa học có trong sản phẩm vệ sinh cá nhân và thậm chí là loại vải của quần áo.

Viêm âm đạo là tình trạng mà hầu hết phụ nữ đều trải qua ít nhất một lần. Việc phát hiện và điều trị kịp thời sẽ giúp ngăn chặn các biến chứng và bảo vệ sức khỏe sinh sản.[1]

Viêm âm đạo là tình trạng âm đạo bị các tác nhân gây hại tấn công gây viêm

2Nguyên nhân gây viêm âm đạo

Viêm âm đạo do vi khuẩn

Vi khuẩn là nguyên nhân hay gặp nhất gây nên tình trạng viêm âm đạo. Khi hệ vi sinh vật âm đạo bị mất cân bằng, pH âm đạo sẽ tăng lên, tạo điều kiện thuận lợi để nhiều loại vi khuẩn xâm nhập và tấn công vào các tế bào niêm mạc.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh này là:

• Có nhiều bạn tình, quan hệ tình dục không an toàn. Tuy nhiên cần lưu ý, viêm âm đạo vẫn có thể xuất hiện ở những phụ nữ chưa quan hệ tình dục.
• Thường xuyên thụt rửa âm đạo.
• Hút thuốc lá.[2]

Viêm âm đạo do vi khuẩn là căn nguyên hay gặp nhất

Viêm âm đạo do nấm men

Nấm men cũng là nguyên nhân phổ biến gây viêm âm đạo sau vi khuẩn, hay gặp nhất là nấm Candida Albicans.

Thông thường, nấm Candida vẫn tồn tại trong âm đạo ở trạng thái không hoạt động. Tuy nhiên, ngoài âm đạo, nấm Candia còn sống trong miệng và đường tiêu hoá của cả nam và nữ.

Khi sự cân bằng hệ vi sinh âm đạo bị phá vỡ hoặc xảy ra các bất thường trong hệ miễn dịch, những loại nấm sẽ tăng nhanh về số lượng và gây bệnh.

Những yếu tố có thể gây mất cân bằng vùng âm đạo bao gồm:

• Phụ nữ mang thai.
• Dùng kháng sinh để điều trị nhiễm khuẩn như nhiễm khuẩn đường tiết niệu.
• Đái tháo đường.
• Suy giảm miễn dịch: HIV, dùng corticoid liều cao trong thời gian dài.

Viêm âm đạo do nấm thường gặp ở bệnh nhân suy giảm miễn dịch

Viêm âm đạo do mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục

Các bệnh lây truyền qua đường tình dục như lậu, Chlamydia, giang mai, Trichomonas, sùi mào gà, HIV/AIDS cũng là một trong những nguyên nhân gây nên tình trạng nhiễm khuẩn vùng âm đạo. Đây là bệnh dễ xảy ra ở những người có nhiều bạn tình và quan hệ tình dục không an toàn.

Khi bị các loại vi sinh vật này ký sinh gây bệnh, âm đạo sẽ gặp phải tình trạng ngứa ngáy, lở loét. Cần phải điều trị bạn tình song song với việc điều trị cho người bệnh.

Viêm âm đạo do virus

Virus cũng là một nguyên nhân hay gặp gây viêm âm đạo. Một số virus gây bệnh ở vùng kín phổ biến là:

• Virus herpes simplex (HSV): là nguyên nhân hay gặp nhất trong các loại virus. Song song với viêm âm đạo, virus này còn có thể làm xuất hiện vết loét, những tổn thương vùng miệng - hầu họng.
• Virus gây u nhú ở người (HPV): xuất hiện những mụn cóc gây đau tại âm đạo, âm hộ, hậu môn và miệng.

Viêm âm đạo không do nhiễm khuẩn

Ngoài vi khuẩn, virus, ký sinh trùng âm đạo cũng có thể gặp những nguyên nhân khác gây viêm. Thường gặp là tình trạng dị ứng và kích ứng khi sử dụng các sản phẩm như xà phòng hoặc chất tẩy rửa, băng vệ sinh.

Một số tổn thương hoặc tác động mạnh từ bên ngoài do thụt rửa cũng có thể dẫn đến viêm âm đạo.

Viêm teo âm đạo ở phụ nữ mãn kinh

Ở phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh, lượng hormone bị sụt giảm dẫn đến việc âm đạo khô và teo, dễ bị tấn công bởi các tác nhân gây hại.

Một trong những nguyên nhân dẫn tới tình trạng này là:

• Độ tuổi tiền mãn kinh và mãn kinh.
• Suy buồng trứng nguyên phát.
• Dùng các thuốc điều trị ung thư vú hoặc lạc nội mạc tử cung.

3Các yếu tố làm tăng nguy cơ viêm âm đạo

Thay đổi nội tiết tố

Khi nội tiết tố thay đổi có thể dẫn tới tình trạng mất cân bằng hệ vi sinh và thay đổi pH tại âm đạo. Chính điều này sẽ tạo môi trường thuận lợi cho các tác nhân gây hại phát triển. Một trong những nguyên nhân làm thay đổi nội tiết tố như:

• Phụ nữ mang thai: lượng hormone có thể thay đổi trong suốt thai kỳ.
• Sử dụng thuốc tránh thai nội tiết tố: mặc dù có tác dụng cân bằng hormone nhưng nếu sử dụng không đúng cách sẽ gây rối loạn nội tiết.
• Mãn kinh, tiền mãn kinh, suy buồng trứng sớm: gây nên giảm progesterone.
• Kinh nguyệt không đều: đây là dấu hiệu dễ nhận biết của tình trạng rối loạn nội tiết ở chị em phụ nữ.
• Căng thẳng có thể tác động đến quá trình điều hòa các hormone, từ đó gây ảnh hưởng đến sự cân bằng tại vùng kín.

Căng thẳng có thể làm rối loạn nội tiết tố

Vệ sinh kém

Khi vệ sinh kém có thể tạo điều kiện thuận lợi cho các vi sinh vật phát triển do sẽ thay đổi pH ở âm đạo. Một trong những yếu tố gây nên tình trạng âm đạo kém vệ sinh là:

• Người bệnh nằm liệt giường.
• Không vệ sinh bộ phận sinh dục thường xuyên.
• Sử dụng quần lót ướt.
• Không thay băng vệ sinh thường xuyên (thông thường từ 4 - 6 giờ cần phải thay 1 lần).

Không thay thường xuyên băng vệ sinh tạo điều kiện cho vi khuẩn gây viêm âm đạo phát triển

Chế độ ăn uống và lối sống

Khi chế độ ăn uống và lối sống không phù hợp có thể tạo điều kiện cho các vi sinh vật phát triển. Tình trạng này có thể xảy ra khi:

• Sinh hoạt tình dục không sử dụng biện pháp bảo vệ.
• Có nhiều bạn tình.
• Thường xuyên thụt rửa âm đạo
• Chế độ ăn uống gây béo phì có thể làm mất cân bằng hormone.

Bệnh lý và thuốc

Một số bệnh lý hoặc thuốc điều trị bệnh có thể tác động đến hệ miễn dịch, khiến cho cơ thể dễ bị tấn công bởi các vi khuẩn gây bệnh như:

• Bệnh đái tháo đường.
• Bệnh tự miễn.
• Sử dụng các loại thuốc kháng sinh hoặc corticoid.
• Có các lỗ rò ở vùng hậu môn hoặc sinh dục.
• Các bệnh ung thư hoặc khối u vùng chậu.

Kích ứng

Một trường hợp khác khi người bệnh tiếp xúc với các chất gây kích ứng sẽ làm âm đạo dễ bị viêm. Các sản phẩm hay gây kích ứng như:

• Băng vệ sinh.
• Dung dịch vệ sinh phụ nữ.
• Sữa tắm.
• Khăn tắm.
• Gel bôi trơn.

Khăn tắm có thể khiến vùng da âm đạo kích ứng

Đặt vòng tránh thai

Khi tiến hành đặt vòng tránh thai, vùng âm đạo có thể bị tổn thương gây xước niêm mạc. Chính điều này sẽ tạo điều kiện cho các vi sinh vật dễ dàng tấn công gây viêm tại vùng này.

Vì những lưu ý này nên những phụ nữ tiến hành đặt vòng tránh thai cần phải thực hiện ở những cơ sở uy tín. Đồng thời vệ sinh sạch sẽ vùng âm đạo cũng như theo dõi những triệu chứng gây viêm âm đạo trước và sau khi đặt vòng.[3]

4Dấu hiệu viêm âm đạo

Các triệu chứng có thể xuất hiện trong viêm âm đạo bao gồm:

• Khí hư bất thường: Thay đổi màu sắc, mùi và lượng dịch tiết ra từ âm đạo. Khí hư có màu vàng, xanh hoặc trắng đục, xám, khí hư có mùi hôi và tiết nhiều.
• Ngứa hoặc kích ứng vùng âm đạo.
• Chảy máu âm đạo.
• Tiểu buốt.
• Đau khi quan hệ tình dục.

Viêm âm đạo có thể gây ngứa dữ dội

5Biến chứng của bệnh viêm âm đạo

Trong một số trường hợp viêm âm đạo có thể tự khỏi. Tuy nhiên đa số nếu không điều trị sẽ gây nên những biến chứng như:

• Dễ lây nhiễm bệnh cho bạn tình, đặc biệt là những bệnh lây nhiễm qua đường tình dục.
• Với virus HPV có thể tăng cao nguy cơ ung thư cổ tử cung.
• Phụ nữ có thai bị viêm âm đạo nếu không điều trị có thể dẫn đến sinh non.
• Tình trạng viêm có thể lây lan đến các cơ quan lân cận gây viêm cổ tử cung hoặc những bệnh viêm vùng chậu khác.[3]

Viêm âm đạo có thể tiến triển thành viêm vùng chậu

6Cách chẩn đoán viêm âm đạo

Khám phụ khoa và hỏi bệnh sử

Bác sĩ khai thác các triệu chứng liên quan đến viêm âm đạo như ngứa, khí hư bất thường, chảy máu bất thường vùng âm đạo hoặc sốt. Đồng thời tiến hành khai thác tiền sử tiếp xúc và bệnh lý của bạn tình.

Sau đó, bác sĩ sẽ dùng mỏ vịt bôi trơn để tiến hành quan sát âm đạo xem có xuất hiện những dấu hiệu bất thường hay không.

Xét nghiệm dịch âm đạo

Khi thăm khám âm đạo, bác sĩ sẽ tiến hành lấy dịch tiết âm đạo để xét nghiệm xem có phát hiện ra căn nguyên gây bệnh hay không.

• Soi tươi: để phát hiện nấm và một số vi khuẩn.
• Nuôi cấy để tìm virus, vi khuẩn.
• Test nhanh kháng nguyên.

Xét nghiệm dịch âm đạo để tìm nguyên nhân gây bệnh

7Khi nào cần gặp bác sĩ?

Dấu hiệu cần gặp bác sĩ

Khi xuất hiện những đặc điểm sau, người bệnh nên đến các cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị:

• Khí hư có mùi, màu sắc hoặc số lượng bất thường.
• Chảy máu âm đạo bất thường.
• Ngứa hoặc đau vùng âm đạo.
• Sốt, rét run hoặc đau vùng hạ vị.

Khi khí hư bất thường nên đến các cơ sở y tế để được thăm khám

Nơi khám bệnh

Khi xuất hiện những dấu hiệu của viêm âm đạo, người bệnh nên đến các cơ sở y tế gần nhất, các phòng khám hay bệnh viện chuyên khoa Sản phụ khoa. Hoặc bất kỳ bệnh viện đa khoa nào tại địa phương để được thăm khám kịp thời.

Ngoài ra, có thể tham khảo một số bệnh viện lớn, uy tín dưới đây để được chẩn đoán và tư vấn điều trị phù hợp, tránh các biến chứng đáng tiếc xảy ra:

• Tại Thành phố Hồ Chí Minh: Bệnh viện Từ Dũ, Bệnh viện Đa khoa FV, Bệnh viện Hùng Vương, Bệnh viện Phụ sản Mekong, Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM.
• Tại Hà Nội: Bệnh viện Sản Trung ương, Bệnh viện E, Bệnh viện Sản Hà Nội, Bệnh viện Bạch Mai.

8Cách điều trị viêm âm đạo

Dùng thuốc

Tùy vào nguyên nhân gây nên viêm âm đạo, người bệnh sẽ được chỉ định dùng các loại thuốc khác nhau như:

• Thuốc kháng sinh: nếu nguyên nhân là vi khuẩn.
• Thuốc chống nấm: nếu nguyên nhân là nấm men.
• Liệu pháp hormone: khi nguyên nhân là teo âm đạo do mãn kinh.

Thay đổi lối sống

Ngoài điều trị dùng thuốc, thay đổi lối sống cũng là một phần của điều trị viêm âm đạo. Một số biện pháp thường được sử dụng là:

• Ngừng sử dụng các sản phẩm gây kích ứng.
• Mặc quần lót khô và sạch.
• Điều trị tốt các bệnh lý đi kèm.

9Biện pháp phòng ngừa

Để giảm nguy cơ mắc viêm âm đạo, bạn có thể thực hiện các biện pháp sau:

• Vệ sinh vùng kín đúng cách: Giữ cho vùng âm đạo luôn sạch sẽ và khô thoáng, vệ sinh và lau theo hướng từ trước (âm đạo) ra sau (hậu môn).
• Tránh sử dụng các sản phẩm có hương liệu mạnh hoặc chất tẩy rửa gây kích ứng: Ưu tiên dung dịch vệ sinh chuyên dùng cho nữ.
• Tránh thụt rửa âm đạo: Việc này có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh vật tự nhiên và gây viêm nhiễm.
• Chọn đồ lót thoáng khí: Mặc đồ lót làm từ chất liệu thấm hút tốt như cotton, tránh mặc đồ lót chật chội và ẩm ướt để ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn.
• Quan hệ tình dục an toàn: Sử dụng bao cao su để giảm nguy cơ mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục và hạn chế số lượng bạn tình.
• Bổ sung lợi khuẩn: Sử dụng các sản phẩm chứa probiotics để hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh vật trong âm đạo.
• Kiểm tra sức khỏe phụ khoa định kỳ: Điều này giúp phát hiện và điều trị sớm các vấn đề về sức khỏe sinh sản.
• Tiêm phòng vaccine HPV: Đây là biện pháp hàng đầu để phòng ngừa các bệnh liên quan đến virus HPV bao gồm u nhú và ung thư cổ tử cung.

Các phương pháp phòng ngừa viêm âm đạo hiệu quả

Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn các kiến thức về viêm âm đạo, đặc biệt là những biện pháp để phòng ngừa hiệu quả. Nếu thấy bài viết hay, hãy chia sẻ cho người thân và bạn bè nhé!