Rong kinh là tình trạng có thể gặp ở bất kỳ phụ nữ nào. Tình trạng rong kinh không những ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống mà có thể là chỉ báo của một số bệnh phụ khoa. Trong bài viết này, hãy cùng tìm hiểu về triệu chứng rong kinh nhé!
1Rong kinh là gì?
Rong kinh là máu mất quá nhiều trong toàn bộ chu kỳ kinh nguyệt hoặc chu kỳ kinh nguyệt kéo dài hơn 7 ngày (bình thường chỉ từ 3 - 5 ngày).
Rong kinh gây ra nhiều phiền toái trong cuộc sống, gây lo lắng cho người bệnh. Mặc dù nguyên nhân dẫn đến rong kinh có thể chỉ do rối loạn nội tiết tố nhưng trong một số trường hợp rong kinh có thể là dấu hiệu chỉ báo của các bệnh lý phụ khoa.
2Nguyên nhân bị rong kinh
Rong kinh cơ năng
Rong kinh cơ năng là do rối loạn nội tiết tố. Có thể chia các giai đoạn rối loạn nội tiết tố như sau:
Đầu thời kỳ dậy thì: sau khi lần hành kinh đầu tiên diễn ra, buồng trứng vẫn chưa phát triển hoàn thiện, cơ thể xảy ra tình trạng mất cân bằng hormone làm cho buồng trứng không thể giải phóng trứng đều đặn như người trưởng thành, từ đó gây nên những rối loạn kinh nguyệt.
Quanh giai đoạn mãn kinh: ở giai đoạn này chức năng của buồng trứng bị suy yếu làm giảm progesterone, tăng FSH và LH gây tăng estrogen, làm xuất hiện các vòng kinh không phóng noãn gây ra rong kinh.
Sử dụng các loại thuốc nội tiết: sử dụng thuốc tránh thai hằng ngày chứa progesterone và estrogen hoặc các thuốc chứa nội tiết tố như estrogen, có tác dụng phụ là xuất hiện rong kinh.
Rong kinh bệnh lý
Polyp: khối u nhỏ, lành tính xuất hiện ở niêm mạc tử cung làm cho các tế bào tử cung phát triển không bình thường có thể xuất hiện bất kì vị trí nào trong buồng tử cung gây nên tình trạng hành kinh kéo dài.
Lạc nội mạc tử cung: các tế bào có tính chất như niêm mạc tử cung lại xuất hiện lạc chỗ ở một vị trí khác ngoài tử cung, nên khi đến chu kỳ kinh nguyệt lượng máu mất sẽ nhiều hơn kèm đau bụng khi hành kinh.
U xơ tử cung: nếu vị trí của u xơ gần cổ tử cung, sẽ làm giảm lưu lượng máu kinh chảy ra ngoài mỗi lần, vì vậy thời gian tống máu kinh sẽ dài hơn bình thường. Một nguyên nhân khác, do sự phát triển của u xơ tử cung làm cho lớp niêm mạc khó bong tróc trong thời gian hành kinh bình thường.
Sử dụng vòng tránh thai: khi mới sử dụng vòng tránh thai, niêm mạc tử cung chưa thích ứng được nên niêm mạc tử cung sẽ bị chảy máu gây ra rong kinh. Thêm nữa sự thay đổi nội tiết tố sẽ làm niêm mạc tử cung dày lên, điều này làm cho lượng máu kinh chảy ra nhiều hơn và kéo dài ngày hơn mỗi kỳ hành kinh.
Bệnh lý toàn thân (rối loạn đông máu, bệnh nội tiết, suy gan, suy thận): các bệnh lý toàn thân gây ra tình trạng máu khó đông, làm máu chảy nhiều và ồ ạt làm cho thể tích máu kinh tăng nhiều hơn so với bình thường.
Sử dụng thuốc: một số thuốc chống đông máu như warfarin, enoxaparin hoặc thuốc chống ngưng tập tiểu cầu như aspirin có thể khiến máu khó đông và làm thể tích máu chảy nhiều hơn bình thường. Một số thuốc tránh thai đặc biệt là thuốc tránh thai khẩn cấp cũng có tác dụng phụ là rong kinh.
Bệnh lý ác tính: một số bệnh lý như ung thư cổ tử cung, ung thư tử cung cũng ảnh hưởng đến sự cân bằng các hormone sinh dục gây ra rối loạn kinh nguyệt.
Một trong những nguyên nhân gây rong kinh bệnh lý là u xơ tử cung
3Dấu hiệu rong kinh
- Thời gian diễn ra chu kỳ kinh nguyệt kéo dài (lớn hơn 7 ngày).
- Lượng máu mất lớn hơn 80ml trong suốt cả chu kỳ.
- Máu ra nhiều, thấm hết băng vệ sinh sau 1 đến 2 giờ sử dụng, thay nhiều băng vệ sinh trong ngày.
- Vào ban đêm, phải thay băng vệ sinh liên tục, ảnh hưởng đến giấc ngủ.
- Xuất hiện nhiều cục máu đông, chiếm hơn 1/4 lượng máu kinh chảy ra.
- Trong chu kỳ kinh nguyệt, đau dữ dội vùng bụng dưới, khiến các chị em không thể hoàn thành được công việc của mình.
- Xuất hiện tình trạng mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt, khó thở do thiếu máu trong thời gian dài.
Dấu hiệu rong kinh có thể là máu cục chiếm hơn 1/4 máu kinh
4Biến chứng của rong kinh
Thiếu máu: rong kinh trong thời gian dài sẽ khiến cơ thể mất nhiều máu. Tuy nhiên, lượng máu sản xuất không đủ để bù lại lượng thiếu do khi mất máu sẽ mất đi cả sắt (nguồn nguyên liệu giúp cơ thể sản xuất các tế bào máu).
Tình trạng này gây ra triệu chứng thiếu máu mạn tính như da nhợt nhạt, móng tay, móng chân không hồng hào, tóc mỏng dễ gãy, luôn mệt mỏi, hoa mắt chóng mặt, nếu nặng hơn có thể gây khó thở, nhịp tim nhanh.
Viêm nhiễm vùng kín: máu kinh gồm máu và các tế bào nội mạc tử cung. Đây là môi trường rất tốt để cho vi khuẩn phát triển và sinh sôi gây những bệnh lý vùng kín như viêm âm hộ âm đạo, viêm cổ tử cung.
Nguy cơ vô sinh, hiếm muộn: tình trạng viêm nhiễm kéo dài không được xử lý, vi khuẩn có thể lan vào các cơ quan khác gây viêm niêm mạc tử cung, viêm vòi trứng ảnh hưởng rất lớn đến chức năng sinh sản.
5Chẩn đoán rong kinh
Khám phụ khoa
Bác sĩ sẽ khai thác các dấu hiệu của rong kinh bao gồm: thời gian mỗi chu kỳ kinh, lượng máu kinh, thời gian bắt đầu xảy ra rong kinh.
Ngoài ra, bác sĩ sẽ khai thác các yếu tố như tuổi, bệnh lý đã và đang mắc, các thuốc hiện tại đang dùng.
Sau khi hỏi bệnh, tiến hành khám và đánh giá các dấu hiệu thiếu máu, đánh giá tình trạng viêm nhiễm vùng kín, đánh giá tình trạng chảy máu kinh nguyệt xuất phát từ vùng nào, có các triệu chứng của các bệnh tuyến giáp hay bệnh gan hay không.
Thử thai
Với các bệnh nhân đang trong độ tuổi sinh đẻ, các bác sĩ sẽ yêu cầu thử thai để nhằm loại trừ các nguyên nhân gây xuất huyết âm đạo liên quan đến thai kỳ như thai ngoài tử cung, sảy thai, chửa trứng, bệnh nguyên bào nuôi.
Xét nghiệm máu
- Tổng phân tích tế bào máu (CBC) đánh giá tình trạng thiếu máu, tình trạng viêm nhiễm của cơ thể.
- Có thể xét nghiệm ferritin để đánh giá lượng sắt nhằm đưa ra quyết định cung cấp các thực phẩm hay phải bổ sung các viên sắt cho cơ thể.
- Đánh giá đông máu xem có mắc các bệnh lý khiến máu khó đông hay không.
- Xét nghiệm các chỉ số TSH, fT3, fT4 để đánh giá các bệnh lý liên quan đến tuyến giáp.
Siêu âm
Có thể sử dụng siêu âm ổ bụng hoặc siêu âm đường âm đạo.
- Với siêu âm ổ bụng: đánh giá sơ bộ tử cung, buồng trứng cũng như các cơ quan trong ổ bụng.
- Với siêu âm Tử cung - Buồng trứng qua đường âm đạo: giúp đánh giá máu chảy từ đâu, các cơ quan như tử cung và buồng trứng có bất thường gì không.
Phết tế bào cổ tử cung (PAP test)
PAP test là xét nghiệm được sử dụng để tìm những tế bào bất thường tại lớp biểu mô cổ tử cung nhằm đánh giá tình trạng viêm nhiễm, cũng như sàng lọc ung thư cổ tử cung.
Sinh thiết nội mạc tử cung
Sinh thiết nội mạc tử cung có vai trò để đánh giá thành phần tế bào trong lớp niêm mạc tử cung nhằm xác định tình trạng viêm nhiễm, phát hiện tế bào ung thư ở vùng tử cung.
Sinh thiết nội mạc tử cung để đánh giá các tế bào sâu trong tử cung
6Khi nào cần gặp bác sĩ?
Các dấu hiệu cần gặp bác sĩ
- Rong kinh diễn ra trong thời gian dài gây ra mệt mỏi, khó chịu, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.
- Máu kinh ra nhiều, ồ ạt, mỗi giờ phải thay băng vệ sinh một lần.
- Chảy máu âm đạo sau mãn kinh.
- Xuất hiện các triệu chứng da xanh xao hoặc kèm đau bụng kinh dữ dội khi hành kinh, sụt cân.
Nơi điều trị rong kinh
Nếu gặp các dấu hiệu như trên, bạn có thể đến ngay các cơ sở y tế gần nhất, các phòng khám hay bệnh viện chuyên khoa Sản phụ khoa. Hoặc bất kỳ bệnh viện đa khoa nào tại địa phương để được thăm khám kịp thời.
Ngoài ra, có thể tham khảo một số bệnh viện lớn, uy tín dưới đây để được chẩn đoán và tư vấn điều trị phù hợp, tránh các biến chứng đáng tiếc xảy ra:
- Tại Thành phố Hồ Chí Minh: Bệnh viện Từ Dũ, Bệnh viện Đa khoa FV, Bệnh viện Hùng Vương, Bệnh viện Phụ sản Mekong, Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM.
- Tại Hà Nội: Bệnh viện Sản Trung ương, Bệnh viện E, Bệnh viện Sản Hà Nội, Bệnh viện Bạch Mai.
7Cách điều trị rong kinh
Dùng thuốc
Thông thường, bác sĩ sẽ chỉ định dùng thuốc để cải thiện tình trạng rong kinh. Các thuốc được sử dụng có thể là thuốc cầm máu, thuốc tránh thai, thuốc giảm đau, chống viêm không steroid (NSAID), hoặc thuốc bổ sung sắt để tránh thiếu máu.
- Thuốc chống tiêu sợi huyết (axit tranexamic): có tác dụng ngăn chặn quá trình tiêu sợi huyết và phá vỡ cục máu đông qua đó giảm lượng máu chảy. Khi dùng thuốc này phải có chỉ định của bác sĩ.
- Bổ sung viên sắt: nhằm cung cấp sắt cho cơ thể để kích thích tạo máu.
- Thuốc giảm đau bụng kinh: sử dụng các thuốc giảm đau NSAIDs như diclofenac, ibuprofen, naproxen để làm giảm triệu chứng đau bụng kinh. Tuyệt đối không dùng asprin.
- Uống thuốc tránh thai: đặc biệt là thuốc tránh thai hằng ngày, giúp điều hoà hormone của cơ thể, giúp chu kỳ kinh nguyệt về bình thường.
- Sử dụng vòng tránh thai: trong vòng tránh thai có chứa levonorgestrel (một loại progestin) làm niêm mạc tử cung mỏng đi qua đó làm giảm lượng máu kinh.
Phẫu thuật
- Nong, nạo tử cung: sử dụng để loại bỏ một số lớp vùng niêm mạc tử cung, để làm giảm tình trạng chảy máu.
- Giảm cung cấp máu đến tử cung: thông qua động mạch đùi, sử dụng một số dụng cụ để làm giảm cung cấp máu đến vùng tử cung.
- Cắt bỏ u xơ tử cung: trong trường hợp xuất hiện u xơ tử cung, bác sĩ sẽ dựa vào kích thước và vị trí để đưa ra các phương án cắt bỏ u xơ phù hợp.
- Đốt nội mạc tử cung: loại bỏ vùng nội mạc tử cung để làm giảm tình trạng chảy máu. Tuy nhiên, khi sử dụng phẫu thuật này cần phải cân nhắc đến vấn đề có con sau này.
- Cắt bỏ hoàn toàn tử cung: phẫu thuật này để loại bỏ hoàn toàn tử cung trong trường hợp ung thư tử cung, ung thư cổ tử cung hoặc u xơ tử cung lớn.
8Các biện pháp khắc phục và phòng ngừa rong kinh
Các biện pháp phòng ngừa và cải thiện tình trạng rong kinh
- Chườm ấm: giúp thư giãn các cơ tử cung làm giảm trạng thái đau bụng, giúp máu ra điều hòa hơn.
- Nằm nghỉ ngơi: khi máu ra quá nhiều nên nghỉ ngơi để tránh máu ra ồ ạt.
- Bổ sung thêm các thực phẩm chứa sắt, vitamin C, vitamin B.
- Kiêng các chất kích thích như cà phê, trà và các gia vị cay để tránh mất nước.
- Bổ sung đầy đủ nước trong chu kỳ kinh nguyệt (2 đến 2,5 lít) để tăng lưu lượng tuần hoàn.
- Tránh những căng thẳng, mệt mỏi, stress để không ảnh hưởng đến nội tiết tố.
- Sử dụng các phương thuốc dân gian như ngải cứu, huyết dụ, nhọ nồi để giúp giảm rong kinh.
Thăm khám phụ khoa định kỳ
Thăm khám phụ khoa định kỳ 3 - 6 tháng/lần để kịp thời phát hiện ra các nguyên nhân thực thể gây ra rong kinh như u xơ tử cung, u nang buồng trứng, ung thư cổ tử cung,... để kịp thời phát hiện và điều trị.
Rong kinh là một trong những vấn đề cần được quan tâm ở phụ nữ hiện nay. Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn những kiến thức cơ bản về rong kinh. Nếu thấy bài viết hay và hữu ích, hãy chia sẻ đến người thân và bạn bè nhé!
